Архивы

QURBAN MƏMMƏDLİNİN YENƏ EVİ YIXILIB: MEHMAN HÜSEYNOV AZƏRBAYCAN PARLAMENTİNİN TRİBUNASINDA

Qurban Məmmədlidə onu nəinki kölgədə qoymuş, hətta publik həyatın gedər-gəlməzinə göndərmiş Hüseynov qardaşlarına nifrət o qədər güclüdür ki, dünənəcən ən biabırçı söyüşlərlə təhqir etdiyi Əliyevi və onun ailə üzvlərini Emin və Mehmandan müdafiə etmək fikrinə düşüb. Bu, həm gülmək istəyi, həm də Qurban Məmmədlinin üstünə həkim çağırtdırmaq istəyi doğurur. Kişinin durumu – bəlkə oturumu da – ağırdır…

İndi Mehman haqqında.

Bir neçə ay əvvəl Mehmanın videolarında söyüş eşidib təəccübləndim, çünki əvvəllər, səhv etmirəmsə, söyüş işlətməzdi. Həm də söyüşlərin ağırlığından güman etmək olardı ki, Mehman artıq ölkədə deyil. Yəni Azərbaycanda deyil, hərçənd Azərbaycana ölkə deməyə adamın dili gəlmir…

Və bir qədər əvvəl məlum oldu ki, Mehmanı hərb yoluna çıxmağa vadar edən nə olub.

İntim vieolarla şantaj sovet KQB-sində çox işlədilən üsullardan biri olub. Moskvaya turist kimi, elmi konfransa ya işgüzar danışıqlar üçün gəlmiş qərb vətəndaşlarına mehmanxanalarda fahişə calayır, sonra onlara çəkilişləri göstərirdilər. Tora düşmüş xarici vətəndaşlar mənsub olduğu ölkədə onun üçün ciddi problemlər, o cümlədən ailə problemləri yaranacağından qorxaraq KQB-nin “verbovka”, yəni Moskvaya işləmək təklifini qəbul edirdilər. Hamısı, əlbəttə, etmirdi. Ancaq edənlər də az olmurdu.

Azərbaycan hökumətinin öz vətəndaşlarını yataqda çəkib yaydığı foto və videolar yalnız Azərbaycan və ya Azərbaycan kimi patriarxal əxlaq, davranış normalarının (daha çox formal şəkildə) yaşadığı ölkələrdə effektli ola bilər. Mehman subay oğlandır, onun arvadla yatağa girməyində qeyri-adi ya qeyri-təbii nə var? Mehmanın arvadı, uşaqları olsaydı, onu ailəsinin dağılmağı qorxutmalıydı. Yataqlarında sevişən zaman çəkilmiş subay kişi və ya subay qadın, bu videonu çəkənlərin fikrincə, cəmiyyət qarşısındakı xəcalətə görə dillərini qarınlarına qoymalıydılar. Əgər qoymasaydılar, yayılan videolar onları cəmiyyət qarşısında hörmətdən salmalıydı…

Mehman Hüseynov Azərbaycan hökumətinə və əslində Azərbaycan xalqına da tutarlı dərs verdi. Öz evində, öz yatağında bütün kişilər üçün təbii və hətta vacib olan bir işi görmüş subay kişi nədən və nəyə görə utanmalıdır? Burda utanmalı, xəcalət çəkməkli, hətta ağır cəza almalı olanlar qanunsuz başqasının mənzilinə soxularaq çəkiliş aparanlardır. Əgər belə deyilsə, açıq elan edin ki, Azərbaycanda Konstitusiya yoxdur və Azərbaycan dövlət deyil, quldur dəstəsinin hərlədiyi ərazidir!

Sual çıxa bilər ki, əgər utanmalı bir şey yoxsa, bəs niyə Mehmanın qəzəbi soyumur və belə ağır söyüşlər işlədir?

Bəli, subay kişinin qadınla, subay qadının kişi ilə görüşündə utanmalı heç nə yoxdur. Amma biz insanıq və həyatımızın elə tərəfləri var ki, onlar yad gözlərdən kənarda icra olunur. Və heç kimin qanuni ixtiyarı yoxdur ki, sənin mənzilinə soxulub səni mətbəxdə, ayaqyolunda, hamamda, yataqda çəksin. Mehmanın acığı ona görə soyumur ki, bu quldurluq illərlə törədilir və heç kim də cəzalanmır. Bu söyüşləri kəsmək üçün Azərbaycan prezidentinin AzTV-nin efirinə çıxıb Mehmandan və Mehmana qədər belə dövlət quldurçuluğunun qurbanı olanlardan üzr istəyib, günahkarların cəzalanacağını vəd etməyi kifayət idi. Bu ehtimal sıfra bərabərdir, ancaq İlham Əliyev belə etsəydi, ən azı minlərlə adamın hörmətini qazanardı…

Qurban Məmmədlinin isə bəlkə ürəyi partlardı…

Mən Mehmanın Məhəmməd Mirzəli, Qabil kimi debillərə qoşulmağını istəməzdim. Ancaq onun affekt halında olduğunu başa düşürəm. Məlum olduğu kimi, affekt halında törədilən ağır cinayətlər üçün də msuliyyət daşınmır…

Mehmanın nitqi qüsurlu olsa da, yəqin ki, mütaliə azlığından zəngin və rəvan olmasa da, bu adam, mənim fikrimcə, kəllədir və yaxın gələcəkdə onun parlaq natiqə və polemistə çevriləcəyinə şübhə etmirəm. Mən bu yaxınlarda onun rusca müsahibəsini eşidib valeh oldum. Demək olar ki, rusca o daha səlis danışır, aksent yox kimidir, mübtədası ilə xəbəri də uzlaşır. Bravo!

Arzu edirəm ki, tezliklə Mehman affekt halından çıxsın və haqlı mübarizəsini, professional bloger işini parlament diliylə icra etsin. Bir vaxt onu Azərbaycan parlamentinin tribunasından görməyi arzulayıram. Buna başqalarına arzulayıram, çünki mənim yaşım çoxdur, təəssüf ki, o günü görməyə mənim ömrüm çatmaz…

23. 02. 2026, Samara

əvvəli burda:

QURBAN MƏMMƏDLİNİN YENƏ EVİ YIXILIB… EVİNİ YIXAN BU DƏFƏ ƏLİYEV YOX, EMİN HÜSEYNOVDUR…

QURBAN MƏMMƏDLİNİN YENƏ EVİ YIXILIB… EVİNİ YIXAN BU DƏFƏ ƏLİYEV YOX, EMİN HÜSEYNOVDUR…

Фев22

Qurban Məmmədlinin Bakıda mülkünün vəhşicəsinə dağıdılmasını çoxumuz İnternetdə canlı izləmişik və Qurbanın reaksiyasını da görmüşük. Əlbəttə, demək olmaz ki, Qurbanın tükü də tərpənmədi. Yəqin ki, tükü tərpənib. Ancaq ədalət naminə deməliyik ki, mülkünün dağıdılmağını və yaxınlarının küçəyə atıldığını mərdliklə qarşıladı. Mənim kiçicik bir mənzilim yanıb, içində də heç kim olmayıb, aylarla özümə gələ bilmirdim…

İndi isə həmin bu Qurban Məmmədli gecə-gündüz niyə “vay, evim yıxıldı!” deyib fəryad edir? Yox, təzəliklə Azərbaycanda Qurban Məmmədliyə ya ailəsinə məxsus ayrı bir mülk dağıdılmayıb. Qurban Məmmədli “Vay, evim yıxıldı!”nı məcazi mənada deyir. Qurban Məmmədlinin başına elə iş gəlib ki, evinin dağıdılmağı bunun yanında Əliyevin onunla elədiyi dilxoşluq kimi görünür.

Nə olub? Nə baş verib? Qurban Məmmədlinin başına müsibəti kim gətirib? Müqəssirlər məlumdurmu?

Məlumdur. Qurban Məmmədlinin evini yıxan Emin Hüseynovdur.

Emin Hüseynov İlham Əliyevin on illərlə davam edən hakimiyyəti dövründə bütün Azərbaycan müxalifətinə və o cümlədən ölkənin müstəqil və ya müxalif jurnalistlərinin görə bilmədiyi bir iş görüb. Əslində buna iş demək olmaz, bu, şücaətdir. Emin əjdaha ilə ya da Təpəgözlə əlbəyaxa olub və mübarizəni uduzmayıb. Bu əlbəyaxa həm də indiyəcən İlham Əliyevin qaçdığı debatların əvəzi oldu. Emin Hüseynovun sualına verdiyi bir cümləlik cavabla İlham Əliyev bütün daxili siyasət proqramını və strategiyasını açdı və heç kimdə ölkəni hansı gələcək gözlədiyi barədə şübhə qoymadı. Bu azmış kimi, Emin Hüseynov İlham Əliyevin arvadına da sual verib ondan da bir kitablıq proqramı əvəz edə biləcək cavab aldı.

Bu, müsibət deyilmi? Qurban Məmmədli haqlı olaraq bu fikirdə olub ki, əjdahanın qabağına əjdaha çıxa bilər, yəni İlham Əliyevin qabağına çıxmağa çəkisi, sanbalı çatan bir adam varsa, o da Qurbandır. Bəlkə də Qurban Məmmədli oxşar fürsəti illərlə gözləyib, haçansa onun gerçəyə çevriləcəyinə ümid edib. İndi oğlu yerində olan Emin Hüseynov, yəni əslində sütül bir uşaq onun ümidini qırdı, onun perspektivdən mərhum elədi…

Necə qan ağlamasın daş bu gün…

Qurban Məmmədli əgər, Allah eləməmiş, birdən…ağır xəstələnərsə, bu, paxıllıqdan olacaq. Bu kişinin ən böyük bəlası paxıllıqdır. Patoloji paxıllıq. Və bu paxıllıq onun bütün ləyaqətlərini heçə çevirir. Qurban Məmmədovda rəqib kimi gördüyü adamla ədəb qaydaları çərçivəsində çəkişmək, mübarizə aparmaq arzusu yox, paxıllıq hissi yaranır və paxıllıq hissi onun başını elə dumanlandırır ki, açıq böhtandan, yalandan, qarayaxmadan, ən rəzil manipulyasiyalardan çəkinmir.

Onun paxıllığına niyə “patoloji” deyirəm? Baxın, Əli Kərimlinin tutulmağı da Qurbanda paxıllıq hissini daha da alovlandırıb. Bir tərəfdən, əlbəttə, sevinir. Digər tərəfdən, Əli Kərimlinin beynəlxalq miqyasda tanınmasa onu yandırıb-tökür.

Bir rus lətifəsi var. Sual: ikili duyğu, yəni sevinclə kədərin eyni zamanda yaşanması nə deməkdir? Cavab: təsəvvür edin ki, sizin Mersedesiniz uçuruma yuvarlanır… içində də qayınananız…

İndi Qurban Məmmədli neyləsin?

Gündən günə, metodik və sistematik şəkildə Qurban Məmmədli Emin Hüseynovu və qardaşı Mrehmanı xalq gözündən sala biləcək nə isə axtarır, müxtəlif vələdəzzinaları bu işə cəlb edir, ən iyrənc, ən rəzil şəxsiyyətlərin Emin və Mehman haqqında, həmçinin Əli Kərimli haqqında çirkin ifadələrini sitat gətirməkdən çəkinmir. (Tural Abbaslı adlı biri var, ağzını açan kimi bilinir ki, cüvəllağıdır Təzə banlamağa başlayan beçə səsi ilə dönə-dönə həbs olunduğundan danışır… Cəhənnəmə həbs olunmusan, göra həbs olunmusan. Beş-altı ay türmədə dincəlmisən, otuz ildir əlini ağdan-qaraya vurmadan partiya rəhbəri adı ilə lotuluq eləyirsən. Hanı sənin partiyan, qırışmal?.. İndi bu lotu Qurban Məmmədli üçün hal şahidi olub…)

Mənə nədənsə elə gəlir ki, You Tube efirində özünü nə qədər saxlasa da, Qurban Məmmədli evə gedəndən sonra oturub hönkür-hönkür ağlayır. Çünki bilir ki, heç nəyə nail olmayıb. Azerfreedom da başına yığılanlar azsavadlı kütlə və bir çoxu isə açıq-aşkar törtöküntüdür. Və bunun günahkarı özüdür. Çünki qoşulduğu hər bir işdə özünü o işdən vacib sayır. Hətta Tərtər işində də Qurbanın kiməsə ürəyi yandığına ciddi şübhəm var. Elə bil ki, bu Tərtər işi, bütün bu araşdırmalar ədalətin bərpası üçün yox, Qurban Məmmədlinin şəninədir. Hansı işə əl qatırsa, Qurban Məmmədli onu intriqa mənbəyinə çevirir və qapazvurdu ilə qurtarır…

(ardı var)

22. 02. 2026, Samara

ОБ ЭЙНУЛЛЕ ФАТУЛЛАЕВЕ. «ЗАЧЕМ ЖИВЕТ ТАКОЙ ЧЕЛОВЕК?…»

Фев13

«Зачем живет такой человек?» — так называется одна из глав романа Достоевского «Братья Карамазовы». Я время от времени целиком или отдельными частями перечитываю роман, но вопрос этот постоянно возникает в памяти с тех самых пор, когда произошло возрождение, а точнее, перерождение журналиста Эйнуллы Фатуллаева после того как продал душу дьяволу. Хотя, как утверждают некоторые, и есть этому косвенные доказательства, продажность, возможно, в скрытом виде, присутствовала в его человеческой природе всегда, когда даже был пламенным критиком власти.

Кажется, после того как «заложил» Аваза Зейналлы, Эйнулла Фатуллаев взял тайм-аут, или пользовался правом на законный отдых, предусмотренный для провокаторов и стукачей. Вроде особо не усердствовал, в «разоблачении» «врагов общества» был не так активен. Теперь, видимо, срок отдыха подошел к концу, работодатель напомнил ему o взятых на себя обязательствах. И Эйнулла Фатуллаев разразился то ли кинжалом, то ли орешником в адрес Рамиза Мехтиева, и, конечно, заодно и Али Керимли…

Эйнулла Фатуллаев, надо признаться, человек талантливый. Но как человек – говно. То ли всегда был говном, то ли стал им. Но говно. В другой стране он…Хотя даже в самой демократической стране он тоже нашел бы кому и как продать душу…Одно несомненно: несмотря на нынешнее свое «положение», завидует тем, кто не продался, кто, несмотря на все репрессии, сохранил честь. Не исключено, что он сильно завидует даже Фуаду Гахраманову, потому что Фуад, по меньшей мере, в неравном противостоянии с властью сохранил человеческое лицо и человечность. А Эйнулла Фатуллаев стал говном. Если говном не был с рождения…

«Зачем живет такой человек?»

А кто его знает?

Зачем все мы? Зачем страна, которая называется Азербайджаном? Ведь если с широко открытыми глазами посмотреть на все там происходящее, сильно задумаешься. Наша родина даже не «игра природы», как говорил другой герой Достоевского про Россию, а просто недоразумение…

13. 02. 2026, Самара

MÜSƏLMAN MİLLƏTLƏRİN SEÇİMİ: DİKTATURA, HƏRBİ DİKTATURA, İSLAM DİKTATURASI…

Фев1

İnternetdə müsavatçıların videosunu gördüm: Novxanıya gəlib Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin abidəsini ziyarət edirdilər. Partiyanın baş katibi (başqanı) İsa Qəmbər üzünü heykələ tutub çıxış edirdi Nə dediyini başa düşmədim, çünki baş katibin çıxışı zamanı yaxında əzan çəkilirdi və müəzzinin səsi Qəmbərin səsini batırırdı…

Bir köhnə rus sovet lətifəsi yadıma düşdü. Fəhlə işlədiyi zavoddan oğurluq çıxardığı detallardan arvadına tikiş maşını yığmaq istəyir. Ancaq nə qədər çalışır, cəhd edirsə, hər dəfə Kalaşnikov avtomatı alınır…

Əhalisinin əksəriyyəti ya çoxu müsəlman olan ölkədə bütün siyasi mübarizələrin və hətta ölkədaxili müharibələrin nəticəsində diktatura yaranır. Ya adi (adi…) diktatura, ya hərbi diktarura ya da islam diktaturası. Siyasi İslam qanundankənar elan edilməyшncə bu belə olacaq və ayrı cür olmayacaq. Hansı ölkədə İslam nə qədər çoxdursa, demokratiya şansı o qədər azdır. Bu, aksiomdur. Demokratiya – qanunun alililiyidir, ölkənin ali qanunu Konstitusiyadır. Müsəlmanın qanunu Quranda yazılanlardır, cəmiyyətin hətta konsensus yolu ilə qəbul elədiyi qanunlar müsəlman üçün qanun deyil. Müsəlmanın qanunu min dörd yüz il əvvəl göydən gəlib və onun bir sözü də dəyişdirilə bilməz. İyirmi beş ya iyirmi yeddi ərəb ölkəsindən heç birində demokratik idarətetmə yoxdur və haçansa olacağına yalnız həddən artıq optimist ya sadəlövh insanlar ümid edlə bilərlər.

Müsəlman əhalili Türkiyədə də demokratik idarətmə şəxsi iradə və hətta zorakılıqla tətbiq olunub, indi sürətlə aşılanır və gec-tez tamamilə yerini avtoritarizmə verəcək. Atatürk əhalini xristianlaşdırsaydı, bu daha uğurlu və uzunömürlü proyekt olardı…

“Rəsulzadə o boyda dövlət yaratmışdı!” – bizimkilər deyirlər. Bu, gülməlidir. Nə boyda idi dövlət? Sərhədlərinə nəzarət edirdimi? “O boyda” dövləti bir rus diviziyası necə yıxdı?

Rəsulzadə o cür parlament yaratmışdı” – bu iddia da birinci kimi gülməlidir. O cür – yəni nə cür? Azərbaycanda ümummilli seçkilər keçirilmişdi? Bakıdan əlli-altmış kilometr uzaqda o parlamentin və ümumiyyərlə, Bakıda “demokratik” dövlətin olduğunu bilən var idi?

O dövlət yaşarı deyildi, çünki xalqın o dövlətdən xəbəri yox idi, o dövləti heç vaxt arzulamamış, uğrunda mübarizə aparmamışdı. Bolşeviklər çar yıxılana qədər ən azı iyirmi-otuz il xalq içərisində, o cümlədən Bakıda ciddi işləmişdilər, ona görə bolşeviklərə rəğbətlilər çox idi. Rəsulzadənin parlamentinə yığılanlar haçan xalqla işləmişdilər? Dövlətin yaranmağı təsadüfən oldu, Rusiya imperiyası çökdü, Leninin başı bir müddət qarışdı vətəndaş müharibəsinə, gürcülər, ermənilər qabağa düşdülər, bizimkilər bir növ fakt qarşısında qaldılar…

Nə çox hörmətli Rəsulzadənin “qurduğu dövlət” , nə o şərti parlament yaşarı idi, gec-tez yıxılacaqdı. Hərbi diktatura ehtimalı zəifdir, hərbi elita yox idi. Çox güman ki, hakimiyyəti ən mütəşəkkil zümrə olan islamçılar ələ alardılar. Yəni alıb İrana təhvil verərdilər…

Əlbəttə, Rəsulzadənin böyük şəxsiyyət olduğu şübhəsizdir. Bu, azsa, yenə tərifləyə bilərəm…

İndi öz-özümə fikirləşdim ki, birdən Rəsulzadənin abidəsi dil açıb danışaydı və İsa Qəmbərdən soruşaydı: “İsa müəllim, neçə ildir baş katibsən?” “Qırx ilə yaxındır.” “Yəqin yorulmusan” “Bir qram da yorulmamışam. Məmmədəmin bəy, indi ömür uzanıb, baxın Ronalduya, yaşı qırxı keçib, amma deyərsən on beş yaşı var. Mən də elə…”

01.02. 2026, Samara

-MAGİSTR ŞİRALI BƏDƏLOV! — MƏN…

Янв30

Nə qəşəng geyimin var! —

Yəqin həm də istidir.

İli yeyin yola ver,
Salamat gəl, magistr!

30.01. 2026, Samara

AZƏRBAYCAN HƏM AŞIQLAR, HƏM AŞİQLƏR ÖLKƏSİDİR

Янв26

Əli aşiqləri

Əhli-beyt aşiqləri

İmam Hüseyn aşiqləri

Xomeyni aşiqləri

Xamanei aşiqləri

Stalin aşiqləri

Hitler aşiqləri

Mircəfər Bağırov aşiqləri

Səddam Hüseyn aşiqləri

Müəmmər Qəzzafi aşiqləri

Səməd Vurğun aşiqləri

Heydər Əliyev aşiqləri

İlham Əliyev aşiqləri

Heydər Əliyev II aşiqləri

Əbülfəz Elçibəy aşiqləri

26. 01. 2026, Samara

PROFESSOR CƏMİL HƏSƏNLİ: MƏNTİQ YA SAYIQLAMA?

Янв3

Professor Cəmil Həsənli Maduronun devrilməsinə yazı həsr edib. Maduronun hərbi müdaxilə nəticəsində ABŞ tərəfindən əsir götürülməsinə haqq qazandıırır. Cəmil Həsənliyə xatırladıram ki, ABŞ 1973-cü ilin sentyabırnda iki il əvvəl Çilidə demokratik seçkilərdə qalib gəlmiş prezident Salvador Alyendeni devirmiş, yerində qanlı diktator general Pinoçeti oturtmuşdu. Cəmil Həsənli bilməlidir ki, Tramp Maduronı diktator olduğuna görə devirmir, Tram diktatorları sevir və özü dikatorluq həvəsində və iddiasındadır.

Ən maraqlısı yazının sonudur. Professor yazır: “Yeri gəlmişkən Nobel Sülh Komitəsi 2025-ci ildə doğru seçim etdi. Sülh mükafatını Venesuelada müxalifət lideri 57 yaşlı Maria Corina Maçadoya verdi. Bu da onun nəticəsi.”

Mən üzümü tuturam Milli Şuraya, Elmlər akademiyasına, bütün elmi ictimaiyyətə, Nobel komitəsinə. Yəni üzümü hər yana tutub soruşuram: Nobel mükafatının qərarı ilə Maduranın zorakılıqla devrilməsi arasında nə məntiqi əlaqə? Nobel komitəsi mükafat verəndə Trampa him elədi ki, Maduronu arvadı ilə birlikdə əsir götürsün?

Vallah, hərdən Cəmil Həsənlinin yazılarınıın bəzi fraqmentlərini oxuyanda elə gəlir ki, professor sayıqlayır…

01. 2026, Samara

NİYƏ ƏDALƏT TAHİRZADƏ 1990-CI İLİN YANVARINDA ÖZÜNÜ YANDIRMADI?

Янв3

Ədalət Tahirzadə Nəriman Nərimanovla dava tutub ki, niyə 1918-ci ildə Şaumyan hökumətindn istefa vermədi.

Nərimanov ədəbiyyatçı, siyasətçi, maarifçi kimi elə irimiqyaslı şəxsiyyətdir ki, Ədalət Tahirzadənin həmlələri onun özünü gülünc göstərir.

Mənim də Ədalət Tahirzadəyə suallarım var. Cənab Tahirzadə Meydan hərəkatında vaxtını səmərəli keçirib, Meydanın hər gününü yazıya alıb, sonralar bu gündəlikləri nəşr etdirib. Birinci sual: niyə Ədalət Tahirzadə 1990-cı il yanvarın 19-da sovet qoşununun qabağına çıxanların arasında deyildi? Niyə bu hadisələrdə onun burnu da qanamayıb?

Niyə Qorbaçov millətlərə azadlıq verənə qədər Ədalət Tahirzadə nəyəsə, kiməsə etiraz eləməyib? Sovet rəhbərləri milləti minib çapmırdlar? Niyə, məsələn, dilimiz uğrunda açıq mübarizə aparmırdı? Hə? Öz dilini də soxmuşdu dalına, rahat yerdə işləyib kefini çəkirdi.

1969-cu ilin 19 yanvarında (19 yanvar!) Karlova universitetinin tələbəsi Yan Palax Çexoslavakiyanın sovet qoşunları tərəfindən işğalına qarşı etiraz əlaməti olaraq Praqanın Vatslav meydanında özünü yandırıb.

Sual: Niyə 1990-cı il 19 ya 20 yanvarda Ədalət Tahirzadə özünü Bakı meydanlarıın birində (Azadlıq meydanı bağlı olub, başa düşürəm) yandırmadı?

03.01. 2026, Samara

AXCP HAKİMİYYƏTƏ GƏLSƏ, ARABAÇI ŞAİRƏŞŞÜƏRA OLACAQ?

Ноя23

Şeirin müəllifi Ayaz Arabaçıdır. Niyə arabaçıdır, niyə, məsələn, avtoş deyil, deyə bilmərəm. Arabaçı da gözəl sözdür. Mən kəndimizdə evimizin yanından yığılan pambığın at arabası ilə daşındığı vaxtları xatırlayıram və yadımdadır ki, arabaçı olmaq istəyirdim… Olmadım, çünki arabaları maşınlar əvəz elədilər, maşından isə qorxuram… Ayaz necə arabaçı olub, bilmirəm, bu barədə yəqin ”Azadlıq” qəzetinin redaksiyasında məlumat var.

İndi keçək şeirə.

Əsl Azərbaycan şeiri kimi Arabaçının da şeiri rədiflidir. Rədif “bilmir” feilidir. Yəni üçüncü şəxsin təki, indiki zaman. Təxəllüsü arabaçı olsa da, Ayaz bəy söz ustasıdır. İndi görəcəksiniz.

“Bala bal deyirəm, zəhərə zəhər”.

Yəni Arabaçı həqiqət mücahididir. Ancaq zəhərin zəhər olduğunu sübut eləmək üçün onu gərək əvvəl içəsən, yəni Arabaçının iddiasında ziddiyyət var. Ya da kolliziya. Mən söz ustası deyiləm, səhv edə biərəm…

“Dilim lal dayanıb, lal dura bilmir.”

Yəni demək istəyir ki, dili dinc dura bilmir. “Dilim lal dayanıb”, əlbəttə, artıq və cəfəngdir.

“Mənim kişiliyim, mənim mənliyim…”

“Mənim kişiliyim…” Nə başa düşürsünüz? Kişilik… Burd 18+ qoyulmalı deyil? Hərə öz kişiliyini təsvir etməyə başlasa, abır-həya itər… Yaxşı ki, Arabaçı kişilikdən mənliyə keçir. Yəni üstüörtülü danışır.

“Bu gün çoxlarıtək mal dura bilmir..”

Bu misra oxuyanda mənə elə gəldi ki, Qənimət Zahid əvvəlcə Şamaxı aşıqları kimi şikəstə üstündə zümzümə edib, sonra qəzetə qoyub. Yəni Qənimət Zahid Fransada döymə şikəstə üstündə oxuyur:

…mənliyim mal dura bilmir, ay Əlyof, mal dura bilmir…hay-hay… hey-hey…

Hərçənd bu qoşmanı Gədəbəy ya Qazax aşıqları yaxşı oxuyardı…

Mal dura bilmir… Bilmirəm kimdən soruşum: Ayaz bəy azərbaycanlıdır? Axı heç bir azərbaycanlı “mal dura bilmir” deməz. Azərbaycanlı deyər “mal kimi durmaq”. Azərbaycanlı qonağının dalınca deyər “əliboş gəldi, mal kimi yeyib getdi”. Mal kimi!

“Çəkildi düz görən gözlərə millər”

Başa düşdünüz? Gözlərə millər çəkilib ki, əyri görsünlər.

“Hər yeri talayıb dağıtdı fillər”

Mən elə bilirdim ki, Arabaçı böyük sözlər işlədəcək. İctimai-siyasi şeirdə böyük sözlər olmalıdır. Fillər! Hər yanı dağıtdılar!

Azərbaycan da Rusiya kimi fillərin vətənidir ya Azərbaycanı Rusiya filləri dağıtdılar?

“Tüstümü başımdan çıxardan illər,

Yandığım havanı çaldıra bilmir.”

İllər Arabaçının başından tüstü çıxardır, ancaq “yandığı havanı” çaldıra bilmir…

İlahi, biz niyə bu günə qalmışıq? Hansı günahlarımıza görə Azərbaycan millətinə Azadlıq kimi qəzet və Ayaz Arabaçı kimi şair qismət olub? Ay müsürmanlar, “yandığım hava” bizim dildə deyil, mən bilən dilərin heç birində deyil. Bu Ayaz bəy ya dili bilmir ya milləti sarıyıb təsərrüfatına. Vallah, belədir…

“Əridim illərin heçində, heç nə…”

İllərin heçində… Hansı illərin? Başında tüstü çıxardan illərin?

“Daha bu zəqqumun içində,heç nə-

Məni xəyallara daldıra bilmir.”

Arabaçı bilirmi ki, “zəqqum” cəhənnəmdə bitən mifik ağacdır və “zəqqumun içində” ifadəsi cəfəngdir? “Xəyala daldırmaq” – azərbaycanca deyil!

“Poladdan töküldü dərdimin himi”

Mən üzümü tuturam Xalq Cəbhəsi partiyasına, sədri Əli Kərimliyə, Qənimət Zahidin şamaxılı yerlilərinə: “dərdin himi” nədir?

“Göylərə kişnədim, köhlən at kimi”

İkinci misrada at kimi kişnəyir, özü də göylərə. A kişi, heç olmasa, deyəydin ki, nalların poladdan tökülüb, əgər kişnəmək fikrin vardısa…

“İndi heç Allah da sınıq qəlbimi,

Bir şeynən aldadıb aldıra bilmir.”

Allah özü də Arabaçının qəlbini “aldıra bilmir”… İndi inandınız ki, Arabaçı Azərbaycan dilini bilmir?

Dalı (“şeir”in dalı, türkün məsəli) lap maraqlıdır.

“Hanı günəş vətən, hanı ay vətən”

Arabaçı vətəni itirib, axtarıır.

“Yadlara bal-qaymaq, şiinçay vətən…”(qəzetdə belədir – “r” buraxılıb)

Vətəni indiyəcən “şirinçaya” bənzədən olmuşdu? Qənimət Zahidin qərib canına and içərəm ki, olmayıb! Şirinçay vətən!

“Sən niyə bu günə düşdün, ay vətən”

Soruşmaq ayıb olmasın, nə günə düşüb vətən? Mənə elə gəlir ki, indiki vaxtda Azərbaycanın ən böyük problemi Ayaz Arabaçıdır. Bu mətnin altındakı laykları görsəniz, bilərsiniz ki, millətimiz xəstədir, naxoşdur və çox ciddi müalicəyə ehtiyacı var…

“Ciblərə qablandı bu xalqın haqqı…”

Ciblərə qablandı…

“Bu millət yuxudan kal dura bilmir…”

Əgər millət belə “şeirlərə” “möhtəşəm” deyirsə, nə kal durur, nə yetişmiş. Millət transdadır…

İndi Qənimət Zahid haqqında bir neçə kəlmə. Yəni ümumiyyətlə demokratik zümrə haqqında.

Sabah Azərbaycanda hakimiyyət dəyişilsə, məsələn, Qənimət Zahid mətbuat ya maarif naziri olsa, dərsliklərə Ayaz Arabaçının şeirləri salınacaq və Arabaçının özünü qoyacaqlar AYB sədri ya da şairəşşüəra təyin edəcəklər. Arvadı hamama gedəndə küçələri bağlayacaqlar – nağıllarda belədir…

Fransada oturan Qənimət Zahid Şamaxıdan necə getmişdisə, elə də qalıb. Nə Viyonu, nə Bodleri, nə Mallarmeni tanıyır. Başlı-qulaqlı vəhşi kimi yaşayır Avropa sivilizasiyasının mərkəzlərinin birində.

1992-ci ilin yayında Azərbaycana məzuniyyətə gələndə gördüm ki, Salyanda çıxan qəzetin adını cəbhəçilər dəyişiblər, Xəlil Rzanın qardaşını da qoyublar redaktor. O cənabın o vaxta qədər bir məqaləsini də heç yerdə görməmişdim. Yeganə ləyaqəti Xəlil Rzanın qardaşı olmağı idi…

Niyə Qənimət Zahid (əgər redaktor odursa) belə cəfəng, hətta Azərbaycan dilində yazıldığı şübhə doğuran “şeiri” nəşr edib yayır və beləliklə, belə antiestetizmin normalaşmasına, stsndartlaşmasına təkan verir? Yəqin araları yaxşıdır. Yəqin onlar üçün Ayaz Arabaçı yaxşı oğlandır…

Bunlar dövləti də belə idarə edəcəklər?

Bunların dalınnca gedən yüz ölçüb bir biçməli deyilmi?

23. 11. 2025, Samara

++++++++++++++++++++++++++

Azer Isgenderov

Möhtəşəm….