QONŞUMUZUN KUBAYA HƏRBİ YÜRÜŞÜ

Sovet dövründə hərbi xidmət Ərəbqardaşbəyli sakinlərini SSRİ-nin ən ucqar yerlərinə aparıb çıxarırdı: Saxalin, Kamçatka, Kalininqrad, Qazaxstan. Ancaq qonşumuz Məmmədhüseyn Məmmədovdan uzağa gedib çıxan olmayıb. 1960-cı ildə əsgərliyə çağırılan Məmmədheseyn Leninqrad yaxınlığında xidmət edirdi. 1962-ci ilin avqustunda «Qəraib böhranı» vaxtı Kubaya göndərilib.

MAMEDHUSEYN 1

  • Kubaya gedəcəyinizi qabaqcadan bilirdiniz?
  • Yox, əsgərlər bilmirdilər. Gəmidə bildik, bir neçə gün üzəndən sonra. Komandirlər bəlkə də bilirdilər. Çünki onlar qabaqcadan ailələrini yerbəyer eləməliydilər.
  • Okeanı keçmək çətin oldu?
  • Bizə çox gözəl gəmi vermişdilər. Deyirdilər ki, Xruşşovun Amerikaya getdiyi teploxoddur. (Xruşşov Amerikaya 1960-cı ildə “Baltika” teploxodu ilə gedib – X.X.) Əzgərləri iki nəfərlik əla kayutlarda yerləşdirmişdilər. Bizdən sonrakıları yük gəmilərində aparmışdılar, onlar tankçı idilər. Biz isə piyada hissəsi. Ancaq atıcı silahlar götürmüşdük.
  • Dəniz tuturdu?
  • Biz Kubaya iki həftəyə getdik. Birinci həftə çox çətin oldu. Kayutdan çıxa bilmirdik, yemək tökülüb qalırdı, heç kim yeyə bilmirdi. Bir həftədən sonra xəstəliyimiz keçdi, bizə elə iştah gəldi ki, nə varsa, yeyirdik.
  • Gəlib çıxdınız Kubaya – sizi harda yerləşdirdilər?
  • İlk günlər elə açıq hava altında yatırdıq. Sonra çadırlar qurduq, çadırlarda qalırdıq.
  • Kubalıları görürdünüz?
  • Şəhərə bir iş dalınca gedəndə, əlbəttə, görürdük. Ancaq qarovulda kubalı əsgərlərlə dururduq. Postda iki nəfər olurdu, biri bizdən, biri hökmən kubalı.
  • Yerli adamlar sizə necə baxırdılar?
  • Bilirdilər ki, biz Sovet İttifaqındanıq. Ancaq biz orda hərbi forma geymirdik.
  • Bəs nə geyirdiniz?
  • Adi şalvar, köynək. Pencək də var idi. Panama qoyurduq. Biz əsgər olduğumuzu bildirməməliydik. (Doğruda da Kubada əsgərlərinin olduğunu SSRİ hökuməti ilk dəfə 1979-cu ildə boynuna alıb – X.X.)
  • Hansı silajlar vardı?
  • Bizimki avtomat idi. Ancaq bizim hissəyə çoxlu tanklar gətirilmişdi və maskalanmışdı.
  • Azərbaycanlılar vardı səndən başqa?
  • Vardı. Biri elə Şorsuludan idi. O məndən qabaq qayıtdı. Burda onu görmədim. Şayiə gəzirdi ki, onu yoldaşlar atıblar gəmidən suya. Dələduz idi…
  • Çətin idi?
  • — Yox, elə çətin deyiidi.
  • Olduğunuz yer necə idi?
  • Düzü, adı yadımdan çıxıb. Meşəlik idi.
  • Meyvə çox idi?
  • Çox idi. Limon nə qədər desən. Flyaqalarımıza sıxıb içirdik…
  • Kubada nə qədər oldunuz?
  • 1962-ci ilin avqustundan 1963-cü ilin aprelinə qədər….

MAMEDHUSEYN 2

ИЗДЕВАТЕЛЬСТВО НАД ЗДРАВЫМ СМЫСЛОМ И НАД ЖИВЫМИ ЛЮДЬМИ

В семидесятые годы прошлого века, когда я учительствовал в родном селе Арабгардашбейли, в нем было где-то около ста хозяйств. В школе, которая тогда была восьмилетней, насчитывалось примерно сто двадцать учеников. Теперь, после тридцати пяти-сорока лет, количество хозяйств больше не стало, а учеников в школе стало насколько меньше, что в одном из классов имеется всего два ученика. Есть реальная угроза ликвидации школы. Почему подобное происходит? Куда девается население села? Ведь речь не идет об отдаленном горном селе. Арабгардашбейли находится в семи-восьми километрах от города Сальяна, но находится на левом берегу Куры. В 1973 году, когда второй раз за историю советского Азербайджана был создан Нефтчалинский район, по какой-то причине в его состав включили еще шесть левобережных сел, которые всегда входили в Сальян. Без преувеличения можно сказать, что 1973 год – дата трагическая для этих сел. Например, каково жителям Шоркенда, который от города Сальяна отделяет только Кура, административно подчиняется Нефтчале, куда можно попасть опять же через Сальян, преодолев при этом пятьдесят километров. Если бы кто-нибудь взялся подсчитать те деньги, которые жители этих сел потратили, совершая в течение более сорока лет поездки в Нефтчалу, иной раз за ничтожной справкой, получил бы просто фантастическую сумму. Ведь это трудовые деньги, которые по вине чиновников, в свое время совершивших произвол, люди вынуждены бросать на ветер. От этих сел до ближайшей бакинской территории всего пятьдесят километров, тем удивительнее, что здесь нет асфальтированной дороги, никогда не было газа и водопровода. Эти обстоятельства, особенно бездорожье, буквально разоряют эти села – все больше жителей предпочитают перебраться в Сальян или в Баку. Многочисленные обращения людей в руководство республики относительно возвращения этих сел в состав Сальянского района остались без ответа. Мне говорили, что инициаторов подобных обращений местные власти запугивают. Несмотря на то, что за это время в административном устройстве республики сделаны многочисленные изменения, часто бесполезные, (например, созданы большое количество маленьких районов, содержание административного аппарата которых обходится в огромную сумму), законные требования населения шести сел, насильственно включенных в Нефтчалу, предпочитают не удовлетворять. Таким образом, не относящиеся к Сальяну и оторванные от Нефтчалы села в течение четырех десятилетий прозябают, не имея современных объектов культуры и здравоохранения… Много смертей в этих селах на совести чиновников, потому что тяжело больных быстро и безопасно доставлять в ближайшие сальянские больницы нет возможности из-за чудовищных дорог…

KÜR 1 KÜR 2 KÜR 3 KÜR 4 KÜR 5 KÜR 6 KÜR 7 KÜR 8КУРА ПАНОРАМА

DOYUB SƏRİN SUDAN, DOYUB GÖY OTDAN…

SENTYABR 2016 MƏMƏ

ANAMIN XATİRƏSİNƏ

            2

Doyub sərin sudan, doyub göy otdan,

Qazlar arx döşündə düşərgə salıb.

Qoyunlar yatışıb söyüdün altda –

Mənzərə elə bil yüz ildən qalıb.

====

Çıxıram – bəlkə də bu son dəfədir,

Yox daha yanına döndüyüm insan.

Dişsiz ağzı ilə alnıma hər il,

Xeyir-duasını möhür tək basan.

======

Daha bu ağızda nə qınaq dinər,

Nə də dualarla çağrılar adım.

Özüm öz əlimlə ulduz öləndə,

Köhnə yaylığıyla sıxıb bağladım…

11-12 sentyabr 2015, Samara

  USTA

İbrahimi 1968-ci ildən tanıyıram, Əlibayramlıda pedaqoji məktəbdə oxumağa başlayandan. Məndən bir il əvvəl girmiş İbrahim Salyandan olduğumu bilib özü mənə yaxınlaşmış, məni öz “dəstələrinə” qatmışdı. Dəstə İbrahimin kəndlisi və sinif yoldaşı Telman Süleymanovdan və Aşağı Surralı İnqilab Əsgərovdan ibarət idi. Və maraqlı burasıdır ki, bu kiçik dəstə də, bütün qrupları da İbrahimə o vaxt “usta” deyirdi. İbrahimin yaşı o vaxt on altı ilə on yeddi arasında idi. Ancaq ustalığına söz ola bilməzdi…

“Usta” ərəbcə müəllim deməkdir, hərçənd “müəllim” də ərəb sözüdür. Əslində “usta” və “ustad” sözləri dəyişik şəkildə işlənən bir sözdür. İbrahimə bu sözlərin hər biri yaraşır İbrahim müəllimə. O, 44 ildir müəllimdir. Atası mərhum Əsəd müəllimin müəllimliyini bura qatsaq, Hüseynovlar ailəsinin pedaqoji stajı bir əsr çıxar. Mən onu adıyla çağırıram və bu mənim üçün fəxrdir. Usta, ustad, müəllim İbrahim mənim dostumdur.

Mən mərasimləriə o qədər də əhəmiyyət vermirəm, yas mərasiminə də. İnsana qayğı sağlığında daha çox lazımdır. Ancaq anamın yas günlərində İbrahimin yanımda olmağı mənə çox təsəlli oldu.

İndi İkinci Qaralı məktəbinin direktoru olan Telman Süleymanova da yaddaşı, sevgisi üçün çox minnətdaram.

İnqilab səhhətinə görə gələ bilməmişdi. Ona can sağlığı arzulayıram.

Sağ ol, İbrahim!

Ömrün uzun olsun, Usta!

11.09. 2015 Samara

IBRAHIM 1

IBRAHIM 3İBRAHİM TELM.IBRAHIM 2

КАК ЯЦЕНЮК ПРЕЕМНИКОМ СТАЛ

Однажды Адольф Гитлер срочно вызвал Арсения Яценюка к себе в бункер. Крепко его обняв, фюрер сказал:

— Сеня, ты знаешь, что у меня своих детей нет. Но ты мне как родной сын.

Оба прослезились. Яценюк сказал:

— Спасибо, папа.

— Сеня, я принял решение сделать тебя своим преемником.

— Папа, спасибо за доверие. Но это демократично?

— Сеня мои юристы подробно изучили этот вопрос. Есть прецедент. Российский президент Ельцин точно так же назначал Путина своим преемником.

И они вновь крепко обнялись.

BÖLÜNMƏZ RİYAZİYYATÇI CÜTÜ

MAMED 2

MAMED

Rəxşəndə və Məmmədağa Əhədlilər, Salyanın tanınmış riyaziyyat müəllimləri. Bu həyətdə çox olmuşam, bir ton çay içmişəm.

YAŞINI DAŞINDA GÖRƏN YAD İNSAN…

ANAMIN XATİRƏSİNƏ

Yaşını daşında görən yad insan,

“Mənə də bu qədər” deyər həsədlə.

Başın çəkənləri yazıya alsan,

Bu daşdan mini də çətin bəs edər.

10.09.2015 Samara