ÇİNGİZ ABDULLAYEV: «MİLLƏTİ ПОСЛАТЬ МОГУ ПОДАЛЬШЕ MƏN…»

çingiz abdullayev seyidcahan

(Əliağa Vahidə nəzirə)

El-obada ad çıxarıbdır deyə,

Elzanı qəbul elədik birliyə,

Təntənənin hay-küyü qalxmış göyə,
Bəli, mərasimdə özüm başam mən,

Bir yalanım varsa, lap oğraşam mən.

 +

Şairənin öpdü əlindən Anar,

Al yanağından mənəsə düşdü bar.

Başqa yerindən də öpən xeyli var,
Hər öpüşü ayfona almışam mən,
Bir yalanım varsa, lap oğraşam mən.

 + 

Təbrikini aldıq əlahəzrətin,

Məclisin artdı birə min ləzzəti,

Orden olar Elzaya döş zinəti,
Taxmağa hazır onu durmuşam mən,

Bir yalanım varsa, lap oğraşam mən.

 +

Dillərə düşdük, çox heyf, eldə biz,

Çox danışan var yeyilir  büdcəmiz,

Fahişəyik guya ki, doxsan faiz.
Onlara oynaş, ya da qardaşam mən,

Bir yalanım varsa, lap oğraşam mən.

 +

Yaxşı bilir xalq ki, urus dilliyəm,
Heç özümü saymıram azər də həm,

Qışqıra, hay-küy sala millət, nə qəm,

Milləti послать могу подальше mən,

Bir yalanım varsa, lap oğraşam mən.

 

Mirzə TƏBİL

06. 07. 2023, Samara

«ƏLLƏRİN QIZILDIR, QIZIL ADAMSAN…»

U LENİ. KİNO

mühəndis usta soydaşım Rövşən Quliyevə

Qapımı düzəltdin, var ol, a yerli,

Rahat örtülür, həm rahat açılır!

Elə gedir açar irəli, geri

Elə bil ki, yağa bıçaq sancılır!

 +

Gözəl iş görmüsən, gözəl adamsan,
Təşəkkürlər, əziz mingəçevirli!

Əllərin qızıldır, qızıl adamsan,
Heyf, qızıl deyil şairin dili…

 +

Hey girib-çıxıram, kefim kökəlir,
Ustalığın kamil, işin möhtəşəm,

Kilid həmin kilid deyil elə bil,
Vallah, görmədiyim günə düşmüşəm…

+

 Soydaşım, əzizim, qapı dalında,

Qalmaqdan dünyada ağır nə vardır?

Öz qapın üzünə açılmayanda,
Gedən yerin yoxdur, günün qaradır.

 +

Qapı arxasında dayanıb hərdən,

Açarı ovcunda sıxıb qalırsan.
Qıfıl deşiyindən gələn hənirdən,
Duyursan o yanda durub yad insan…

 +

Soydaşa ürəyi yanan soydaşım,
Ömrün də işıqlı olsun adın tək.

Ustalığın kamil, nəcibdir işin,

Təmizdir, halaldır yediyin çörək.

04. 07. 2023, Samara

BƏXTİYAR VAHABZADƏNİN GÜLMƏLİ ŞEİRLƏRİ: KENNEDİNİN ŞƏXSİ NÜMUNƏSİ VƏ VAHABZADƏNİN YALAN PAFOSU

Bəxtiyar-Vahabzadə

Mənə biri Facebook-da ilişib, yazır ki, oğlan (!), sən Bəxdiyarın (Bəxdiyarın! Yəqin Bəxdiyarla oturub-dururmuş…) yazdığını oxumusan? Bəxdiyar yazıb ki, sən özündən soruş ki, vətən üçün neyləmisən…

Mən bu kişiyə (yəqin Bəxdiyarın dostu olub….) yazdım ki, bu sözləri Con Kennedi deyib, Bəxtiyar Vahabzadə, açıq desək, bunu mərhum Amerika prezidentindən oğurlayıb…

Orxan adlı bu qırsaqqız yenə əl çəkmədi, deyir Bəxdiyarı oxu…

Əngəllədim…

İndi məcburam “Vətən marşı»

şeirindən yazam… Rus demişkən, poluçay, faşist, qranatu…

Şeir 1992-ci ildə yazılıb. Qarabağda müharibə qızışanda. Bəxtiyar Vahabzadə “vətən oğullarını” döyüşə səsləyir, deyir ki:

“Vətən uğrunda ölənlər ölümündən doğulur…”

Bu da əslində plagiatdır, Qurandan götürülmədir, ancaq Quranda bu, Allah yolunda ölənlərə aiddir…

“Biz vətən məcnunu, el aşiqi, sülh əsgəriyik…”

Biz? Yəni Bəxtiyar Vahabzadə özü də? Vahabzadə haçan əsgər olub?

1943-cü ildə Bəxtiyar Vahabzadənin 18 yaşı tamam olub, onun yaşıdları müharibəyə gediblər, ölən ölüb, sağ qalan qayıdıb gəlib. Bəxtiyar Vahabzadə niyə müharibəyə getməyib, sirrdir. Mənim üçün sirrdir. Yəqin səbəbini bilənlər var. Ancaq onun özünə əsgər deməyə heç bir haqqı yox idi…

“Biz Vətən naminə ölsək, dirilərdən diriyik…

Kim ölsə? Əlbəttə, Bəxtiyar Vahabzadə özü yox, oğlanları, nəvələri yox… Kasıb-kusub, fəhlə-kəndli balaları…

Dedi öndər: «Yönü bayraqdakı üç rəngdən alım»

1992-ci ildir. Öndər, əlbəttə, Rəsulzadədir. Görəsən sonrakı ilərdə Vahabzadə Rəsulzadəyə öndər deyib?

“Bizi biz etdi Dədəm Qorqud oğuznamələri”.

Yalandır! Dədə Qorqud dastanlarını indiki nəsillər sovet dövründə tanıyıb. Sovet ədəbiyyatşünaslarının şərhi ilə. Yüz illərlə bu dastan haqqında heç bir məlumat olmayıb. Bizi Səməd Vurğunun “26 lar”, Rəsul Rzanln “Lenin”, Bəxtiyar Vahabzadənin özünün “Leninlə söhbət” poemaları “biz” eləmişdi, “formalaşdırmışdı”, ona görə müharibəni uduzmalıydıq…

“Bəşərin dərdini öz dərdi bilib millətimiz”.

Bizim millətimiz? Haçan? Ağ yalandır…

Və şeir bu beytlə bitir:

“Gecələr yatmadan əvvəl sor özündən ki: «Bu gün

Mən nə etdim məni yurddaş edən öz yurdum üçün?»

Bu, açıq-aşkar plaqiat, azərbaycanca desək, oğurluqdur. Bu sözlər Con Kennediyə məxsusdur:  “Ask not what your country can do for you – ask what you can do for your country”.

Yəni soruşma ki, ölkə sənin üçün nə edə bilər, soruş ki, sən ölkə üçün nə edə bilərsən”.

Kennedinin bunu deməyə haqqı vardı. Kennedi İkinci dünya müharibəsinin əvvəlindən axırınacan vuruşub, torpedo katerinin komandiri olub.

Bəxtiyar Vahabzadə, yaşı düşsə də, müharibədə iştirak etməyib. 1990-cı ildə tank altına altına atılanlar, sonra Qarabağda ölənlər, yaralananlar arasında Vahabzadələr yoxdur…

Başqalarını fitləməyə nə var ki…

02. 01. 2019

Samara

VAQİF BAYATLININ GÜLMƏLİ ŞEİRLƏRİ: «S ÇEQO NAÇİNAYETSYA RODİNA…»

Без названия (12)“Qalxan və qılınc adlı sovet filmində” “Nədən başlanır vətən” mahnısı səslənir. Mahnını iki sovet yəhudisi – Veniamin Basner və Mixail Matusivski —  yazıb. Vaqif Bayatlı da gözləməyəcək ki, gəlib yahidilər bizim üçün Vətən şeiri yazsınlar. Özü yazıb.

Şeir, yəvudilərdə olduğu kimi, suallarla başlayır.

“Tanrı sözü? Tanrı özü?”

Onu deyim ki, mən Vaqiflə taniş olanda o, vətəni Cəbrayıla on il idi getmirdi. Sonra da ermənilər alıb adını qoydular Crakan… Bununla işim yoxdur.

Vaqifin ritorik sualları çoxdur, yəhidi-zad işi deyil.

“Bütün kainat, bütün göyüzü, yerüzü?

Bütöv Azərbaycan? Türk dünyası, İslam dünyası?”

Belə başa düşürəm ki, Vaqin işləri düzələndən, yən yazıçılar ittifaqından ev alandan, BP-yə evlənəndən sonra Azərbaycanı birləşdirmək eşqinə düşüb, onun özünə qalsa, birləşdirib də. Bu, Nozdryovun dovşanı qovub dal ayaqlarından tutmağı kimi bir şeydir.

Dalı nə gələcək? Əlbəttə, Türk dünyası!

“Türk dünyası? İslam dünyası”?

Oturuub sayan ola, bizim həlləm-qəlləm, başıpozuq şairlərimizin tutuquşu kimi  “türk dünyası, türk milləti” ifadələrini təkrarlamağıyla Azərbaycanda nə qədər ləzgi, nə qədər talış seperatçıya çevrilib. Belə şairlər gecələr arvadlarıyla ya oynaşlarıyla mazaqlaşanda, ləzgi, talış balaları səngərlərdə vuruşublar, ölüblər…

Suallar bitmir.

“Tanrıyla öyünən körpə su?”

Bayaq Tanrı özü vətən idi, indi “körpə su” vətən oldu.

“Körpə su” nədir?

Heç nə!

Ancaq arxayıınam ki, Vaqifin nəinki bu şeirinə, hətta bu “körpə su” ifadəsinə dissertasiya yazıla bilər və həmin dissertasiya müəllifi “ədəbiyyat üzrə fəlsəfə doktoru” adını daşıya-daşıya qürürla gəzər. Azərbaycanda daşı atsan “ədəbiyyat üzrə fəlsəfə” doktoruna dəyər.

Heç fikir vermisiniz, milli alademiyada bir nəfər də rus yoxdur! Akademiyamızı ruslar, yəhudilər yaradıblar..

Bu ayrı söhbətdir…

“Hamını hamıya sevdirdiyini düşünən körpə dualar?”

Başa düşdünüz?

Duanın körpəsi, qocası olur? Dua — düşünür?

Belə hallarda ruslar deyirlər ki, bir stəkan araq gillətməmiş belə şeyləri başa düşmək olmaz. Ancaq tərslikdən mən içən deyiləm. Ayıq başla çox çətin oldu.

Yəni burda Vaqif Bayatlı (Crakanlı) “körpə duaları” vətənə bənzədir. “Körpə dualar” nə olan şeydir və onlar adi dualardan nə ilə fərqlənir, başa düşə bilmədim.

Bu hələ hamısı deyil. Körpə dualar nə olan şeydirsə, onlar düşünürlər! Dualar düşünürlər!

İndi Əkrəm Əylisli özünü öyür ki, belə redaktor olub, elə redaktor olub. Bax, belə cəfəngiyatı, şizofrenik sayıqlamaları həmin Əkrəm Əylisli şələ-şələ çap edirdi. Redaktorluq müəllifə vurllmaq deyil, redaktorluq odur ki, müəllifi çağırasan kabinetinə, deyəsən ki, qurumsaq, “məni başa sal ki, “körpə duaıar” nədir və onlar necə düşünürlər!

Mən hələ Vaqif Bayatlının səngərə, əsgərə müraciətlə yazdıqlarından uzun danışmaq istəmirəm. Onlar heç gülməli də deyil, onlar iyrəncdir

“Əsir torpaqları alıb durmasaq,

Heç bir Türkün gözü bağlana bilməz”.

“Türk” – böyük hərflə…

“Əsir torpaqları almasaq…”
A kişi, vətənin Cəbrayıl tutulandan gedib erməniyə uzaqdan bir daş ataydın… Ya qardaşların ataydı… Sən əsir arvadları qaytara bilmirsən, torpaqdan dəm vurursan. Nə “türk-türk” salmısan, sən bilirsən Qarabağda, ondan sonra nə qədər talış ölüb, nə qədər ləzgi ölüb. İki il qabaq ləzgi balasının meyidini beynəlxalq təşkilatlar vasitəsiylə aldılar…

Vallah, heç gülməli olmadı. Adam oxuduqca tüpürmək istəyir…

Millətin poeziyası budursa, kül millətin başına…

15.01. 2019

Samara

QURBAN BAYRAMI

U LENİ. KİNO

İlk dəfə qurd ilə quzu məsəli,

Haçan deyilibdir? Kim tərəfindən?

Necə gəlib bunu deməyə dili? —
Bu məsəldə yalan heç nə yox hərçənd.

 +

Burda yalan yoxdur, riya var ancaq,
Mİndə bir quzudur qurda rast olan,

Məsəli çəkənsə əlində bıçaq,
Qurban quzu seçir sürüdən bu an.

 +

Uşağa yanımda “quzu” deyilsə,

Canımdan həmişə keçir gizilti,

Bıçaq, qiyməkeş ya ayrı bir kəsər,

Göz önümə gəlir, qanlı və iti.

 +

Quzu qucağında, ya da yanında,
Şəkil çəkdirməyə həvəslilər var.

Quzu əzizləyən incə qadında,
Axtarsan, yekə bir bıçaq tapılar.

 +

Başlar bədənlərdən ayrılır hər an,
Burda “Allah əkbər!”, ordasa sağlıq,

Dünən əzizlənən, öpülən heyvan,
Bu gün dolmalıqdır, ya da kabablıq.

 +

Var hər birimizdə qurd təbiəti,

Hərisik biz sütül quzu ətinə.

Əlimizdə bıçaq qanlı və iti.

Dinimiz də bağlı quzu qətlinə.

 +

Hər ağac dibində axıdılır qan,
Başa, dəriyə də yiyə duran var.

Quzu qanı tökür vermədən aman,

Quzunun qanıyla günah yuyanlar.

 +

Mində bir quzudur qurda tuş olan,

Həmişə, əlbəttə, quzuda şans var.

Əlinə bıçağı alıbsa insan,

Baş hökmən kəsilər, qan axıdılar…

29. 06. 2023, Samara

VAQİF BAYATLININ GÜLMƏLİ ŞEİRLƏRİ. «YUPYUMURU EŞQ» — YƏNİ DIĞIRLANMA SEKSİ?

Qürbətdə beş il yaşayırsan, on beş il…otuz il yaşayırsan, bir də görürsən doğma vətənindən elə yadırğamısan ki, hətta öz ana dilini düz-əməlli başa düşmürsən. İndi bizim şairlərin şeirlərini oxuyanda çox vaxt girinc olub qalıram. Götürək Vaqif Bayatlının “Yupyumuru eşq ilə” şeirini. Şeirin adına baxanda mənə elə gəldi ki, mənim öz başım “yupyumuru” deyil, kvadratdır, çünki bir şey başa düşmədim: eşqin də yumrusu olar? Eşqin alovlusu, qızğını, əbədisi olur, bunu bilirik. Ancaq yumru eşq – bu necə olar?

Mənim burda çox savadlı bir rus tanışım var, ondan soruşdum ki, yumru eşq nə olan şeydir, yəni “kruqlı lyubov”. Rus alim dedi ki, söhbət seksdən gedirsə, seks üfqi ola bilər, şaquli ola bilər, missioner var, süvari var… Dedim professor, saxla, söhbət seksdən getmir, Azərbaycan abırlı bir ölkədir, Azərbaycanda seks yoxdur, Azərbaycanda eşq var. Alim dedi ki, Azərbaycanda seks yoxdursa, mənim də sözüm yoxdur…

Deməliyəm ki, başa düşmədiyim təkcə şeirin adı deyil. Düzünü desəm, şeirin əvvəlindən axırınacan bir misrasını da başa düşmədim.

“Sevir kimsə kimsəni, 
Bir kimsənin üstünə…”

Kimsə kimsəni, əlbəttə, sevər, belə şeylər olur, ancaq necə yeni “bir kimsənin üstünə”? Yəni acığına? Kimin? Qayınatanın? Qonşunun? Ermənilərin?
“Gör, ikiqat eşqdən,

Eşq eşqdən baş alan kimi…”

Yox, başa düşmək qalsın, buna heç mənim dilim də gəlmir tələffüz eləməyə…

Bunlar cəhənnəm. Məni “yupyumuru eşq” maraqlandırır. Bəlkə indi Azərbaycanda da seks var? Regional liderdir, hər şeyi var, seks niyə olmasın… “Yupyumuru eşq” bəlkə dünya xalqlarının heç birində görünməmiş bir pozadır və bunu Fövqəladə Hallar Nazirliyinin mütəxəssisləri icad ediblər?

Ah, kaş bunu biləydim… Kimdən soruşasan?

“Qəmi dəmin üstünə,
dəmi qəmin üstünə…”

Mən başa düşəni, burda söhbət eşqdən yox, narkomanlardan gedir, yəni dağsu eləyib tiryək qaynadırlar…

Ah, cavan olaydım…

Ah, yenə eşqə düşəydim..

Yupyumuru eşqə…

26.12. 2018

Samara

DANTE. CƏHƏNNƏM. 18-Cİ NƏĞMƏ

the-inferno-canto-18.jpg!Large

 (fraqment)

1 Cəhənnəmdə yer var, Malebolgedir

Rəngindən dəmirdir, daşdan olsa da.

Ətrafı da belə çevrələnibdir.

 +

4 Və bu müdhiş yerin düz ortasında,
Bir quyu var geniş, dərindir həm də.

Vaxtında deyərəm mən sizə ondan.

 +

7 Zolaqsa, çevrə tək qalır quyu və

Sərt uca sahilin aralığında.

Həndəvər bölünür düz on düzənə.

 +

10 Müdafiəsinə necə ki, harda

Qala divarının çox xəndək qazılar,

O yerin şəklini yaradır bu da.

 +

13 Elə bir mənzərə bu yerdə də var;

Sahilə adətən qalaqapılar,

Çoxlu körpü ilə necə bağlanar,

 +

16 Uçurum dibindən çıxan qayalar

Xəndək və bəndlərdən keçib gedərək,
Onlarla, quyuya çatıb bir olar.

 +

19 Bu yerdə Gerion silkələyərək,
Bizi yerə atdı; və sola Şair,

Getdi, arxasınca məni çəkərək.

 +

22 Sağ əldə məşəqqət gördüm yeni bir,
Əzab çıçənlər və qamçı çəkənlər.

Birinci Bolgia tamam belədir.

 +

25 Lüt günahkarlar idi dibə çökənlər;

Bizə qarşı gəldi, kimdi ortada,
Daldakılar  — bizlə, çox yeyin hərçənd;

 +

28 Yubiley ilində romalılar da,
Kütlə keçsin deyə körpüdən asan,

Onu bölmüşdülər həmin qaydada.

 

31 Santo Pyetroya üzünü tutan,

Gedir bir tərəflə qalaya, ayrı,

Tərəfləsə gedir dağa yollanan.

 +

34 Gördüm orda-burda zaman aşırı,
Buynuzlu şeytanlar aman bilmədən,
Yekə qamçı ilə vurur onları.

italyancadan tərcümə

iyun 2023, Samara

Luogo è in inferno detto Malebolge,
tutto di pietra di color ferrigno,
come la cerchia che dintorno il volge.

Читать далее

GƏDƏBƏY ARVADLARI




Elə bil indicə yer yarığından,

Çıxaraq durublar onlar ayağa.

Hər biri hüznlü, qaraqabaqdır,

Gözləri alışmır sanki işığa.

 +

Cavanı, qocası, şübhəsiz ki, var,
Cavanı qocadan seçilmir ancaq.

Bəlkə eləsinin yaşı qırx olar,
Baxan deyər qoyub yetmişə ayaq.

 +

Paltarın, yaylığın gedib rəngləri,

Rəngi kül kimidir özlərinin də.

Boyunda, barmaqda yox bəzəkləri,
Soyulub elə bil hamısı birdən.

 +

Süni dişli də var, boş ağızlı da,

Sinə hamarlanıb, üz qırışlanıb.

Hər biri haçansa bəlkə gözəldi,

Hanı o gözəllik, indi bəs hanı…

 +

Gözəllik cəhənnəm, hətta qadınlıq,

Çıxıb canlarımdan, əyinlətrində
Nimdaş paltarlardır, bir də ki. yaylıq,

Onları ayıran kişilərindən.

 +

Gedir dağ döşüylə gədəbəylilər,
Maskalı polisin əhatəsində,
Çıxıb nümayşə kişiylə birgə
Arvad, qazla necə hədələnsə də.

 +

Qızıldır torpağın altı, həm üstü,
Burda gözəlliklər möcüzə və sirr!

Arvadısa xəstə, kişisi xəstə,
Hər biri elə bil hərbi əsirdir.

 +

Dəyənək altında milləti əzir,

Ölkədə nə vaxtdan bəy olub gədə,
Zindan divarını uçurub əsir,

Əzmi var Gədə bəy üstünə gedə.

 +

Gedir gədəbəyli, qaldırıb üsyan,
Arvad kişidən də irəlidədir.
Bilir kimdir onu bu günə qoyan,
Bilir hansı düşmən üstünə gedir…

 

22.06. 2023, Samara

EY FİZULİ…

U LENİ. KİNO

Daim bəşəri yoran suallar,
Sadə iki misranda olub cəm.

Baş çatladar, həm beyin sığallar,

Onlardır azar qəlbimə, onlarda da məlhəm.

Məhdudlara, cahillərə onlarda hökm var,

Onlar doğurar şübhəmi və bərkiyər onlarla əqidəm.
Toqquşsa fikir şübhə ilə bəlkə verər bar,
Tabesə fikir küt inama, qəlbi üzər qəm.

Bir gün, Fizuli, Kərbəlada sən verən sual,
Fikrin qidasıdır mənə, baş ağrısıdır həm:

“Gər kaf ilə nundan oldu aləm,

Ayə, nədən oldu kaf, nun həm?”

18. 06. 2023. Samara

DANTE. CƏHƏNNƏM. 17-Cİ NƏĞMƏ

geryon_flight

(fraqment)

1 «İtiuc quyruqlu vəhşiyə bir bax,
Dağ aşır, silah və divar məhv edir,
Bütün dünyanı o yoluxduracaq”.

 +

4 Mənə bu sözləri Ustadım dedi,

Və ona əl edib çağırdı gəlsin,

Yanına mərmərdən tikili bəndin.

 +

7 Və yalanın çirkin bu təcəssümü,
Gəlib sərdi yerə başı, gövdəni
Çəkə bilmədisə quyruq hissəni.

 +

10 Üzdən ədil insan ona deyərdin,

Baxana xeyirxaj, nəcib görünər,

Ancaq ilan idi qalan yerində.

 +

13 Pəncələr qıllıdır, qoltuğa qədər,

Sinəsi və döşü hər iki yandan,
Təkərə bənzəyə naxışlar bəzər.

 +

16 Bacarmaz tatar da, türk də heç zaman,
Belə bir tikişi, naxışı nə də.
Toxumamış belə Araqna kətan.

 +

19 Sahildə qalan tək kolazlar hərdən,
Yarı sudadırlar, yarı quruda;

Ya acgöz almanın olduğu yerdə,

 +

22 Qunduz ki, oturur başlasın dava,

Monstr eləcə oturdu indi,
Qumluq ərazinin daş qırağında.

 +

25 Boşluqda quyruğu onun əsirdi,

Yuxarı millənib zəhərli çəngəl.

Əqrəb neştəridir elə bil,, iti.

 +

28 “Məcburuq indi biz, — söylədi Rəhbər,
Yoldan bir az çıxaq, bax orda hələ,

O vəhşi uzanıb daş üstdə gözlər”.

 +

31 Sağ tərəfə endik biz beləliklə,

Boşluq qırağına on addım atdıq,

İnciməyək qumla, alov diliylə.

 +

34 Elə ki, biz onun yanına çatdıq,
Gördüm ki, boşluğun yaxınlığında,
Adamlar oturub qum üstündə sıx…

italyancadan tərcümə

iyun, 2023, Samara

+++++++++++++++++++

«Ecco la fiera con la coda aguzza,
che passa i monti e rompe i muri e l’armi!
Ecco colei che tutto ’l mondo appuzza!». Читать далее