Архив по авторам | Xeyrulla Xəyal

ŞARL BODLER. AYIN QÜSSƏSİ

 

бодлер

Tristesses de la lune

Nə gözəl mürgülər bu axşam ay xumarlanaraq;

Gözəl qadın belə yastıqlara dirsəklənərək,

Etinasız və yüngül əllə, fikrə qərq olaraq,

Xoşhallanır döşünə incə sığallar çəkərək.

 

Bulud balınclaırın atlas dalında fikrə dalır,

Xumarlanır, həm özündən gedir uzun-uzadı.

Gözü zaman-zaman qəribə kölgələrdə qalır,

Mavvilikdən ucalır onlar ağ çiçək sayağı.

 

Belə üzgün xumarlanarkən ay haçansa yerə,

Axıdıb bircə damla göz yaşını salsa əgər,

Tanrı xoflu, yuxusu ərşə çəkilmiş şair,

 

Alar bu damlıanı öz ovcuna; şəffaf damcı,
Çalarlarıyla opaldır; qoyar o ehmalca,

Sinəsi üstə, günəşdən onu gizlər elə bil.

Fransızcadan tərcümə

24.05. 2018

Samara

ŞARL BODLER.  RƏQS EDƏN İLAN

бодлер

    Le Serpent qui danse

Qayğısız yaranış, gözəldir necə,

Haçan bədənin,

Qıvrılır, min çalar sayrışır incə,
Dərində sənin.

 
Gur, dibi görünməz saçların acı
Ətirlər yayar.

Elə bil onlarda sərgüzəşt acı,
Dəniz yaşayar.

 

 

Gəmi yelkənini necə ki, açar,
Səhər yeliylə,
Qəlbim arzulardan qabarıb uçar,
Səma yoluyla.

 
Gözlərinə baxan nə acı duyar,
Nə də ki, şirin.

Soyuq cüt muncuqda dəmir qızıla,

Sanki qarışıb.

 

Yerişində ritmi, təbiiliyi,

Kim duyursa da,

Elə bil ilanın rəqsidir deyir,

Əsa ucunda.

 

Başın yırğalanar xumarlığının,

Ağırlığından.

Cavan fil başını necə yırğalar,

Şən və mehriban.

 

Əyilir, uzanır sənin bədənin,

Necə  gözəl bir,
Gəmi ləngərləyir, gah da ki, birdən,

Dərinə enir.

 

Necə axın coşar gurlayıb gələn,
Ərintilərlə,
Sənin dişlərinin həndəvərində,
Su ki, yer elər,

 

Bohem şərabıdır sanki içdiyim,
Acı, can alan.

Ulduzlar qəlbimə damcılar kimi,

Enər səmadan.

 

 

Fransızcadan tərcümə

23-24.2018

Samara

ŞARL BODLER. PAYIZ SONETİ

 

бодлер

   Sonnet d’automne

Sənin büllur tək aydın gözlərin deyir mənə:

“Məndə qəribə aşiq hansı ləyaqət görər?”

   — Məlahətli ol və sus! Ürəyim küsəyəndir,

 Hər şeydən, heyvan sadəliyindən özgə.

 

Nə cəhənnəm sirrini açmaq istəyir sənə,

Məni şirin yuxuya səsləyən laylam mənim,

Nə alovla yazılmış qara əfsanəsini.

Ruhuma əzab verən ehtiras da düşmənim!

 

Gəl sevişək ürəkdən. İndi Eşq keşik çəkir,
Pusqu qurub toranda, yayını çəkib tarım,

Onun silahlarını yaxşıca tanıyıram.

 

Qan, qorxu, divanəlik! — Ah, çiçəyim, göyçəyim,
Sən də payız günəşi, elə mənim oxşarım,

Ah, soyuq Marqeritim, bəyaz payız çiçəyim.
Ilk dəfə 30 noyabr 1859-cu ildə çap olunub

Fransızcadan tərcümə

23.05. 2016

Samara

UİLYAM ŞEKSPİR. 154-CÜ SONETİN İKİ TƏRCÜMƏSİ

Sonnet_154_1609.jpg

 

154-CÜ SONET (heca ilə)

                The little love-god lying once asleep…

 

Xırda eşq tanrısı yatdı bir dəfə,

Qəlb yaxan məşəl də yanında yanır.

Bəkarət əhdli çoxlu pərisə,

Hoppanıb keçirdi. Birdən onların,
Ən gözəl olanı götürdü saysız
Ürəklərə alov salan məşəli.

Belə tırksilah etdi qayğısız,
Eşq tanrısını bakirə əli.

 

Batırdı kösövü soyuq bulağa,
Bulaq eşq odundan əbədi qızdı,

Suları verirdi o gündən şəfa,
Xəstələrə; mən də eşq əzabından,

 

                  Getdim; demə ancaq suyu məhəbbət,

                 Qızdırır, su eşqi soyutmur fəqət.

 İngiliscədən tərcümə

13.05. 2018

Samara

 

    154-CÜ SONET (əruzla)

                      The little love-god lying once asleep

                     Laid by his side his heart-inflaming brand…          

                             

Kiçik Eşq Tanrısı qəlb odladığı məşəli də,

Qoyub yanında uzandı və şirin mürgülədi.

Onu yatmış görərək astaca yaxınlaşdı,

Bir bölük huri ki, bakir subaydı hər biri də.

Subaylıq əhdinə ən sadiq olan aldı ələ,

Neçə milyon ürəyə od salıb yaxan kösövü.

İndi dünyada odlu ehtirasa hökm eləyən,

Ali sərkərdə silahsızlanıb, xəbərsiz özü.

Bulaq axırdı yaxında, yanan bu məşəli qız,

Suya atdı, həmin an yandı eşq oduyla sular.

Oldu dərman kimi, kim gəldisə, sağaldı təmiz.

Mən də getdim sağala candakı bu zalım azar.

 

          Anladım orda: yanır ehtiras odundan su,

           Yox suyun qüdrəti eşq atəşini söndürsün.

 

İngiliscədən tərcümə

28.09.16

ŞARL BODLER.  VAMPİR

 

бодлер            

Le Vampire

Sancıldın bir bıçaq tiyəsi kimi,

Şikayətlə dolu ürəyimə sən.

Heybətli bir şeytan dəstəsi kimi,
Gəldin başılovlu, geyimin qəşəng,

 

Çevirəsən həqir ruhumu tamam,
Sən öz yatağına, sən öz mülkünə;

Abırsız, əbədi sənə bağlıyam,
Dustaq zəncirinə bağlanan kimi.

 
Qumarbaz qumarı sevən kimi ya,
Ya necə şüşəyə vurulur əyyaş,

Necə leşdən ötrü ölür həşərat,

  • Lənətə, lənətə sən gələsən kaş!

 

Üz tutub yalvardım iti qılınca,
Bəlkə kölələikdən məni qurtara.

Məkrli zəhərdən istədim azca,
Dedim mən qıpığın dadına çatar.

 

Əfsus, güldü zəhər, güldü qılınc da,
Mənə istehzayla belə söylədi:

“Sən layiq deyilsən azad olmağa,

Lənət yağdırdığın köləliyindən,
Divanə! — biz onun əsarətindən,
Əgər səy eləyib çıxarsaq səni,

Özün dirildərsən öpə-öpə sən,

Yenə də leşini qaniçəninin”.

İlk dəfə 1 iyun 1855-ci ildə çap olunub

Fransızcadan tərcümə

22.05. 2018

Samara

ŞARL BODLER. ZƏHƏR          

бодлер

              Le Poison

Qüdrətiylə şərabın ən rəzil meyxana da,
Dönər şah sarayına,

Nağıllardan tanınan gözəl tağlar yaranar,

Durar qızıl dumanda,

Buludlar arasında necə ki, günəş yanar.

 

Sərhədini aşdırır  tiryək sərhədsizliyin,
Sonsuzluğu uzadır.

Dərinlədir zamanı, nəşələr üzə varır,

Sıxıntılı məzələr,

Axır qəlbi doldurur tuta biləndən artıq.

 
Bunlar gözlərindəki, yaşıl gözlərindəki,

Zəhərə dəyməz ancaq,

O göllərdə titrəyən qəlbim çaşqın, başayaq…

Arzularım gəlir ki,

İçə o girdabları, təşnəni yatırdaraq.

 

Bunlar dəyərmi ancaq sənin tüpürcəyinin,
Müdhiş möcüzəsinə? —

Dişlər, işlər iliyə, oda yaxılar sinə.

Və başım gicəllənər,

Ölüm sahillərinə ruhum üz tutar yenə.

 

Fransızcadan tərcümə

21-22. 05. 2018

Samara

UİLYAM ŞEKSPİR. 153-CÜ SONET               

Sonnet_153_1609.jpg

Cupid laid by his brand and fell asleep…

 Yanında məşəli yatdı Kupidon,
Gördü Dayananın kənizi bunu,

Məhəbbət odunu götürüb o dəm,
Basdı yaxındakı çeşməyə onu.

 

Çeşməyə ilahi bu eşq odundan,
Əbədi istilik gəldi, indi də,
Gedib kim çimərsə onun suyunda,
Nə azarı ola, çəkilib gedər.

 

Ancaq sevgilimin gözündən oğlan,
Məşəl alışdırtıb tutdu sinəmə.

Mən də azar tapıb həmin bulağa,
Tələsik yollandım, bataraq qəmə.

               Əlacsa tapmadım;  sevgi məşəli,

              Yandıran göz məni sağalda bilər.

 

İngiliscədən tərcümə

12-13.05. 2018

Samara

UİLYAM ŞEKSPİR. 152-Cİ SONET

 

Sonnet_152_1609.jpg

             In loving thee thou know’st I am forsworn

Bilirsən sevgimdə andpozan idim,

And içib sən pozdun ikiqat andı.

Əvvəl tapdaladın nikah əhdini

Sonra təzə eşqin nifrətə döndü.

 

İki and pozmusan, iyirmisini,
Mən özüm, daha çox mənim yalanım.

And içib aldatdım həmişə səni,
İtib mənim sənə təmiz inamım.

 

Çünki and içirdim xoşxasiyətsən.

Sevgin, sədaqətin, vəfan doğrudur.

Özümü korluğa qoyur, ya görsəm,
And içib əksini mən uydururdum.

 

                 Çünki and içirdim gözəlsən, bu da,
                 Ən çirkin yalandı səni aldadan.

İngiliscədən tərcümə

11-12.05. 2018

Samara

 

ŞARL BODLER. QATİLİN ŞƏRABI

бодлер

Le Vin de l’assassin

Daha canım azad, arvadım öldü!

Nə qədər istəsəm, içərəm indi,
Haçan ki, cibi boş evə dönürdüm,
Çığırtısı məni dəli edirdi.

+

İndi kral kimi bəxtəvərəm mən,
Gözəldir göy üzü, hava təmizdir.

Haçansa yay olub buna bənzəyən,

Onda vurulmuşduq bir-birimizə!

+

Dəhşətli bir  təşnə yandırır məni,
İndi şərab lazım özümə gələm.

O qədər içəm ki, gərək, qəbrini

Şərab ağzınacan doldura bilə.

+

Mən onu quyunun dibinə atdım,
Sonra da üstünə  tulladım onun,
Nə qədər daş-çınqıl yaxında tapdım,

Unuda biləydim kaş kii, mən bunu!

+
Təmiz məhəbbətin andı naminə,

Həmişə onunla bağlıyıq axı.

Barışıb mehriban olmağa yenə,

Necə ömrümüzün gözəl məst çağı,

+

Yalvarıb mən ondan görüş istədim,
Axşam toranında, yol qırağında.

Gəldi də! Ah, necə o, gicbəsərdi!

Başxarablığı var elə hamıda!

+

Heç dəyişməmişdi, yenə gözəldi
Hərçənd yorğun idi! Sevirdim hələ,
Onu həddən artıq, buna görə də

Sən gəl bu həyatı dedim tərk elə.

+

Heç kim başa düşməz  məni. Bir nəfər,
Bu qədər içkili kütün içindən,

Arzu edərdimi nəhs gecələr,
Yarada biləydi şərabdan kəfən?

+

Dəmirdən düzələn sanki maşındır,

Dişbatmaz, duyğusuz rəzil bu kütlə,

Heç zaman, nə yayda, nə də ki, qışda,

Bilməyib həqiqi nədir eşq hələ,

Bütün qara cadu, cazibəsiylə,

Cəhənnəm təlaşlı mərasimiylə,

Göz yaşıyla, zəhər piyaləsiylə,

Zəncir cingiltisi, sümük səsiylə!

+

  • İndi həm azadam, həm də təkəm mən,

Axşam vuram gərək meyidinəcən.

Vicdan əzabı və qorxu bilmədən,
Özümü torpağa sərərəm gecə.

+

Və yerdə it kimi yatıb qalaram,
Bəlkə bir araba ağır təkərli,
Harasa daş-kəsək, çınqıl aparan,
Qudurğan bir furqon ya da keçərkən,

+

Ya mənim günahkar başımı əzər,

Ya da düz ortamdan bölər o məni.

Gülürəm Tanrıya, həm də İblisə,

Müqəddəs sayılan nə var həmçinin.

İlk dəfə 1848-ci ilin noyabrında çap olunub

Fransızcadan tərcümə

20-21. 05.2018

Samara

UİLYAM ŞEKSPİR. 151-Cİ SONET

sonnet-151.jpg

Love is too young to know what conscience is

Bilmir vicdan nədir eşq, elə gəncdir,

Eşq onu yaradıb bəlkə də hərçənd.

Yalançım, məni bu qınamaq nədir? —
Günahlarım varsa, səbəbi sənsən.

 

Xəyanət edirsən mənə, odlanan,
Bədənə satıram qəlbimi də mən.

Ruhum bədənimə deyir ki, qazan,
Məhəbbətdə zəfər — bədən himə bənd.

 

Adınla qalxaraq sənə yönəlir
Zəfər töhfəsi tək, dolub fərəhlə,
Sən istəyən işi görməyə gəlir,
Bitirib yanına yıxılar elə.

 

                Eşqiylə qaldıran, endirən kəsə,
                Vicdanı qınama, “məhəbbət” desəm.

İngiliscədən tərcümə

11.05. 2018

Samara

QEYD: Seksual mızmunu ilə bütün başqa sonetlərdən seçilir və bu soneti “abırsız” sayanlar da var.