Архивы

CORC BAYRON. GÖRDÜM AĞLAYIRSAN

Июл19

Byron_1813_by_Phillips

I Saw Thee Weep

 

Gördüm ağlayırsan – iri və parlaq
Gilə yuvarlandı mavi gözündən.
Dedim bənövşədən sanki qoparaq,

Düşən şeh damlası axır üzündən.

 

 

 

Səni gülən gördüm – sənin yanında,
Yaqutun işığı itdi elə bil.

Sənin gözlərində, yanaqlarında,
Yanan şölələrə axı tay deyil.

 

 

Necə ki, buludlar günəşdən alar,
Dərin və ürəyə məlhəm olan rəng.

Bir anda səmadan qovular onlar,
Axşam yetişəndə kölgə düşən tək.

 

 
Fərəhsiz və yasa batan ruha da,

Axıb  gülüşlərdən saf sevinc gələr.

Onların şəfəqi qalar arxada,
Alov tək ürəyi işıq çilənər.

 

İngiliscəsən tərcümə

18-19. 07. 2019

Samara

 

 

I Saw Thee Weep

 

I saw thee weep—the big bright tear
Came o’er that eye of blue;
And then methought it did appear
A violet dropping dew:

 

I saw thee smile—the sapphire’s blaze
Beside thee ceased to shine;
It could not match the living rays
That filled that glance of thine.

 

 
As clouds from yonder sun receive
A deep and mellow dye,
Which scarce the shade of coming eve
Can banish from the sky,

 

 

Those smiles unto the moodiest mind
Their own pure joy impart;
Their sunshine leaves a glow behind
That lightens o’er the heart. 

YUXUMA GƏLİRSƏN QƏRİB ÖLKƏDƏ…

Июл8

ANAMLA HƏYƏTDƏ

Yuxuma gəlirsən qərib ölkədə,
Bir dəfə evinə gələsən, anam,

Beş günə də gəlsən, iki günə də,

Görərsən tezliklə mən yanındayam.

 

 

Taxçaya-boxçaya əl yetir bir az
Sil qalın tozunu kitablarımın.
Döşə xalçaları, at kilim, palaz,

Hərdən qırağa çıx, güd artırmanı.

 

 

 

Ətirli sabun al, bəzəkli dəsmal,

Yaxşı mələfə al xırda çiçəkli.
Balışüzlərinin təzəsini al,

Təzə yorğan sırı, başıma çəkim.

 

 

 

Bir dəst stul da al, ucuzu düşsə,
Dəyiş nə sınan var, nə laxlayan var.

Çay al yaxşısından, çay tükənibsə,

Armiudu stəkan, çini çaynik al.

 

 

 

Qonşuya ət aldır bir az dolmalıq,
Süd al, maya da al, özün qatıq çal.

Təndirə girməli halın qalmayıb,
Çörəyi Gülşəndən, Səmayədən al.

 

 

Gəlsən evimizə, gələrəm hökmən,

Yolların tilsimi sınar bir  anda.

Gedərəm iyinlə, hənirinlə mən,
Tezliklə görərsən məni yanında.

 

 

Soyuq, nəm komamız, gəlsən, isinər.
Qanı soyuq ölkə, qəlbi daş ölkə,
Mənimçin yenidən vətənə dönər,
Gəlsən evimizə bir dəfə bəlkə…

 

07.07. 2019

NİKOLAY ZABOLOTSKİ. “BİLİK ÇOX OLARSA, QƏM DƏ ARTACAQ…”

Июл4

Заболоцкий_Николай_Алексеевич

Во многом знании немалая печаль…

 

Bilik çox olarsa,  qəm də artacaq,
Müdrik Ekkleziast bunu söyləyir.

Mən müdrik deyiləm, bəs niyə ancaq,

Dünyaya, insana yazığım gəlir?

 

 

Təbiət yaşamaq, yaşatmaq istər —
Quşlara yedirir o, milyon dəni.

Milyonlarla quşdan bir neçəsidir,
İşığa, ağ günə çıxa biləni.

 

 

Kainat hay salır, gözəllik istər,
Dənizlər hayqırır köpüklənərək.

Ancaq dünyadakı məzarlar üstdə,
Yalnız işıq saçır seçmə çiçəklər.

 

 
Mənmi? Təkcə mənmi? Mən — qısa anı,
Özgə varlıqların. İlahi, niyə,
Yaratdın bu xoş və qanlı dünyanı,
Niyə ağıl verdin, onu anlayam!

 

Ruscadan tərcümə

03.07. 2019, Samara

 

Во многом знании — немалая печаль,
Так говорил творец Экклезиаста.
Я вовсе не мудрец, но почему так часто
Мне жаль весь мир и человека жаль? Читать далее →

NİKOLAY ZABOLOTSKİ. UĞURSUZ İNSAN

Июл3

Заболоцкий_Николай_Алексеевич

Неудачник

Üstündə qızıl qum laylanıb qalan,
Adamsız, hənirsiz yol qırağıyla,
Nədir dolaşdığın belə qayğılı,
Qüssədən bütün gün ölüb az qala?

 

 

Qocalıq yekəgöz ifritə kimi
Qoca ağsöyüdün durub dalında,

Səhərdən bu koldan o kola girir,

Fikri-zikri sənin hər addımında.

 

 

Sərin gecələrdə, yadına bir sal,
Həyatın qızaraq mübarizədə,
Incə qız əlləri, soyuq qanadlar
Çiyninə endirdi və əzizlədi.

 

Üzgün və diqqətli, sevimli baxış,
Axıtdı qəlbinə gur işığını.

Sənsə ayıq, ciddi işlədib başı,
Qayıtdın yenidən öz cığırına.

 

 

 

Yaxşı yadındaydı bu köhnə qayda:
Həyatda həmişə get ehtiyatla.

Ancaq ehtiyatlı fəlsəfə qoydu,

Sənin həyatını keçilməz yola.

Ömrün tənhlıqda ötüşdü elə,

Burdaca, kəndinin künc-bucağında.

Olmadı adını-sanını bilən,

Ali məclislərə çağırılmadın.

 

 

 

Öz dərin ağlını sərf elədin sən,
Hansısa işlərə, itirdin anı,

Bozardı, ağardı, yox oldu birdən
Surəti, mirvari kimi yananın.

 

Sal beyin-başını indi qaydaya,

Dəli fikirləri gizlət içində.

Bax, keçisöyüdü gölgəsi altda,
Öz qocalığındır sənə gülən də.

 

 

 

Getdiyin yol deyil, yol qırağıydı,
Yox, sən öz yolunu tapa bilmədin.

Dain ehtiyatlı, həm də qayğılı —
Nə üçün, məqsədin axı nə idi?!

 

Ruscadan tərcümə

01-02.07. 2019

Samara

 

НЕУДАЧНИК

По дороге,  пустынной обочиной,
Где лежат золотые пески,
Что ты бродишь такой озабоченный,
Умирая весь день от тоски?

Читать далее →

   UİLYAM BATLER YEYTS. SƏN QOCALANDA

Июн25

YEATS

When You Are Old

Qarıyıb çallaşanda, yuxu basanda daim,
Otur bu kitabla sən ocağın qırağında,
Tələsmədən oxu, öz gözlərini sal yada,
İncə baxışlarında kölgəli dərinliyi.

 

Cazibəli anları sevən gör nə qədərdi,

Vurulmuşdular sənə – yalandan ya doğrudan.

Fəqət sərsəri Qəlbi sevdi səndə bir insan,
Sevdi sənin çöhrəni dəyişdirən qəmi də.

 
Başın, şəbəkəsinə sobanın əyiləndə,
Bir az qəmli pıçılda, Sevgi necə baş aldı,
Dağlara addımladı, zirvələri adladı,

Ulduzların içində görünməz oldu birdən.

 

İngiliscədən tərcümə

21-22.06. 2019, Samara

 

When You Are Old

WHEN you are old and grey and full of sleep,
And nodding by the fire, take down this book,
And slowly read, and dream of the soft look
Your eyes had once, and of their shadows deep; Читать далее →

SERGEY YESENİN. «BOSFORDA HEÇ ZAMAN OLMAMIŞAM MƏN…»

Июн18

Yesenin_Sergey

Никогда я не был на Босфоре

 

Bosforda heç zaman olmamışam mən,
Məndən o yerləri soruşma nahaq.

Gözlərində mavi alovla hərdən,

Alışan dənizi görmüşəm ancaq.

 

 

Karvanla Bağdada getmişəm nə mən,
Nə də daşımışam ipək və həna.

Gözəl gərdəninlə bir az əyil sən,

Baş qoyum diszinin üstə, yorğunam

 

Nə qədər danışam, deyəm, nə fayda,

Heç də fərqi yoxdur sənə, görürəm,
Rusiya adlanan uzaq diyarda.
Şöhrətli, tanınmış, adlı şairəm.

 

 

Mən bura qüssədən gəlməmişəm ki,
Məni, ay görünməz, özün çağırdın.
Axı sənin sona əllərin, iki

Qanad tək boynuma mənim sarıldı.

 

 

Qəlbimdə talyanka səslənir indi,
Hürüş eşidirəm ay doğan kimi.

Fars qızı, keçmirmi bəs ürəyindən,
Görəsən o uzaq mavi ölkəni?

 

 

Dağıt talyankanın qəmini qəlbdən,

İçirt əfsunlarla ruhuma yazı.

Yadıma salmayım darıxıb həm də,
Bir də mən o uzaq şimallı qızı.

 

 

Bosforda heç zaman olmasam belə,
Uyduraram onu,  istəsən əgər.

Sənin ki gözlərin dənizdir elə,
Mavi od onlarda sayrışıb gedər.

 

Ruscadan tərcümə

15-16. 06. 2019, Samara

 

Никогда я не был на Босфоре,
Ты меня не спрашивай о нем.
Я в твоих глазах увидел море,
Полыхающее голубым огнем. Читать далее →

ƏRUSƏ XALANIN XATİRƏSİNƏ

Май25

Xəbər gəldi: ölüb Ərusə xala,

Qəlbi neçə dağla yaralı qadın…

Gözləri neçə il işıqsız qalan,
Qulaqları səssiz – dayım arvadı…

 

 

Zindanı tərk edib elə bil gedir–

Kim bilir, bəlkə də işığa çıxar.
Səsi də nemət tək dadar o indi,
Tanrı hüzurunda duracaq axı…

 

 

Çıxar qabağına ciyərparası,
Yaradan rəhm elər, Hacını görər.

Baxar gicgahında güllə yarası,

Sağalıb…Dikəlib, dartınıb öpər…

 

 

Çoxlu zəhmətləri itən, dağılan
Əsəbi, davalı, hikkəli arvad!

İncidən, inciyən, qəlbi dağlanan —
Allahın rəhmiylə rahat indi yat…

 

25. 05. 2019

Samara

  VİKTOR HÜQO. KOR ŞAİRƏ

Май20

viktor_hugo.jpg

 À un poète aveugle

 

Sağ ol, şair! Gəlmisən səcdəgahıma mənim
İlahi qonaq kimi, açır dühanı dilin.

Yanır qızıl haləsi nurlu sətirlərinin
Ulduz dairəsinə düşürəm mən elə bil.

 

 

Oxu, oxudu Milton! Oxu! Oxudu Homer.
Yarıb keçər şairin duyğusu toranları.

İşıqlı bir dünyanı qaranlıqda kor görür,
Bədəndə göz sönəndə, ruh gözü işıqlanır.

Fransızcadan tərcümə

19.05. 2019, Samara

 

 

À un poète aveugle

 

Merci, poète ! — au seuil de mes lares pieux, 
Comme un hôte divin, tu viens et te dévoiles ; 
Et l’auréole d’or de tes vers radieux 
Brille autour de mon nom comme un cercle d’étoiles. 
Chante ! Milton chantait ; chante ! Homère a chanté. 
Le poète des sens perce la triste brume ; 
L’aveugle voit dans l’ombre un monde de clarté. 
Quand l’oeil du corps s’éteint, l’oeil de l’esprit s’allume.

Paris, mai 1842.

MİXAİL LERMONTOV. VƏSİYYƏT

Май15

LERMONTOV

ЗАВЕЩАНИЕ

Səninlə oturaydım,

Qardaşım, ikilikdə,
Deyirlər ki, dünyadan,
Az qalıb köçüb gedəm.

Yollanırsan evə sən,
İndi…Düzünü desəm,
Heç mənim taleyimlə,

Qayğılanan yox elə.

 

 

Olsa əgər soruşan,

Xatırlanarsa adım,
De güllə yarasından,
Ürəyim parçalandı.

Öldüm çar uğrunda mən,

Bizim təbiblər, denən,
Naşıdır… Ana yurda,

De məndən salam-dua.

 

 

Atamla anam çətin,
Sağ qala sən gedənə.

Onları istəməzdim,

Düzü, salam dərdə mən.

Sağ olsa əgər biri,
De yazmağa ərinir.

De yürüşdədir alay,
Gözləməsinlər daha.
Orda qonşu qızı var…

Düşünürəm haçandan

Ayrılmışıq! Soruşmaz
O məni… Sən hər halda,
Nə olub, danış ona,
Ürəyi boş olana

Nə qəm? Lap ağlasın da –

Həftə keçməz, unudar!

1840

Ruscadan tərcümə

13 may 2019, Samara

 

ЗАВЕЩАНИЕ

Наедине с тобою, брат,
Хотел бы я побыть:
На свете мало, говорят,
Мне остается жить!
Поедешь скоро ты домой:
Смотри ж… Да что? моей судьбой,
Сказать по правде, очень
Никто не озабочен.
А если спросит кто-нибудь…
Ну, кто бы ни спросил,
Скажи им, что навылет в грудь
Я пулей ранен был;
Что умер честно за царя,
Что плохи наши лекаря
И что родному краю
Поклон я посылаю. Читать далее →

    MİXAİL LERMONTOV. İSTƏK

Май13

LERMONTOV

ЖЕЛАНИЕ

Niyə quş deyiləm mən, başımın üstdən elə

İndicə uçub keçən çöl quzğunu deyiləm?

Quş olsaydım əgər mən, göydə qanad çalardım,
Və təkcə azadlığa qəlbimi bağlayardım.

 

Qərbə, qərbə sarı mən uçardım qanad açıb,
Orda əcdadlarımın tarlaları gül açır.

Dumanlı dağ başında, adamsız bir qalada,

Onların unudulmuş cəsədi uyumada.

 

 

İrsi qalxan asılmış qalanın divarında,
Yanında pas bağlamış qədim qılınc da vardır.

Qılıncın və qalxanın uçardım üzərndən,
Çırpardım qanadımla onların tozunu da.

 

 

Şotland arfasının həm simlərinə dəyərdim,

Səs uçub yayılardı qala qübbələrində.

Bu səsin çalanıyla dinləyəni eynidir,

Necə ucalmışdısa, elə susardı birdən.

 

 

Fəqət arzular əbəs, faydasızdır dua da,

Taleyin sərt qanunu sənə qarşı duranda.

Məni neçə dənizin  dalğalarıdır indi

Ayıran ata yurdun uzaq təpələrindən.

 

 

Cəsur döyüşçülərin sonbeşik törəməsi
Solur özgə qarında, ürəyində qüssəsi;

Burda mən doğulmuşam, deyil buralı qəlbim,
Çöl quzğunu kimi kaş bu dünyaya gələydim…

1831

Ruscadan tərcümə

13.05. 2019, Samara

QEYD: Şeir Lermontovun şotland kökləri ilə bağlı rəvayətlərin təsiriylə yazılıb.

 

ЖЕЛАНИЕ

 

Зачем я не птица, не ворон степной,
Пролетевший сейчас надо мной?
Зачем не могу в небесах я парить
И одну лишь свободу любить?

 На запад, на запад помчался бы я,
Где цветут моих предков поля,
Где в замке пустом, на туманных горах,
Их забвенный покоится прах.
На древней стене их наследственный щит
 И заржавленный меч их висит.
Я стал бы летать над мечом и щитом,
И смахнул бы я пыль с них крылом;
И арфы шотландской струну бы задел,
И по сводам бы звук полетел;

Внимаем одним, и одним пробуждён,
Как раздался, так смолкнул бы он.

Но тщетны мечты, бесполезны мольбы
Против строгих законов судьбы.
Меж мной и холмами отчизны моей
Расстилаются волны морей.
Последний потомок отважных бойцов
Увядает средь чуждых снегов;
Я здесь был рожден, но нездешний душой…
О! зачем я не ворон степной?..

29 июля 1831, Середниково