YEVGENİ BARATINSKİ. “İSTEDADDA MİSKİNƏM, SƏSİM DƏ DEYİL UCA…”

Без названия (11)

İstedadda miskinəm, səsim də deyil uca,

Fəqət yaşayıram mən, dünyada varlığıma,

Düşünürəm kiminsə yəqin ki, marağı var:

Onu uzaq törəməm bəlkə bir gün tapacaq
Mənim şeirlərimdə; kim bilir? Görüşüncə,

Qəlbiylə qəlbim onun qatılar ünsiyyətə

Necə ki, dost tapmışam mən həməsrlərimdə,

Oxucumu taparam törəməmdə eləcə.

1828

ruscadan tərcümə

17.02. 2022, Samara

+++++++++++++

ЕВГЕНИЙ БАРАТЫНСКИЙ

Мой дар убог, и голос мой не громок,

Но я живу, и на земли мое

Кому-нибудь любезно бытие:

Его найдет далекий мой потомок Читать далее

AFANASİ FET. «GÖZƏLLİK GÖRÜRSƏN HƏNDƏVƏRİNDƏ…»

Афанасий Фет

Gözəllik görürsən həndəvərində,
Canlının, cansızın gözəlliyi var.

Tapmazsan fikrinin ən dərinində,,

Onun mənbəyini – ha düşün, axtar.

Gün nədir, il nədir, ya əsr nədir,

Əbədi olanla müqayisədə.

Yaşamır, əlbəttə, bəşər əbədi,

Ancaq bəşəridir nə əbədisə.

 

1874-1886-cı ilər arasında

ruscadan tərcümə

16-17. 02. 2022, Samara

+++++++++

АФАНАСИЙ ФЕТ

 

Целый мир от красоты,

От велика и до мала,

И напрасно ищешь ты

Отыскать ее начало. Читать далее

AFANASİ FET. “SALAMLA GƏLMİŞƏM SƏNİN YANINA…”

Афанасий Фет

Salamla gəlmişəm sənin yanına,

Gəlmişəm deyəm ki, günəş oyanmış.

Qaynar işığını yaymış hər yana,
Hər sütül yarpaqda şölə oynamış.

Gəlmişəm deyəm ki, meşə oyanmış,

Ayılmış yuxudan hər budağıyla,

Canında titrəyiş qoparmış hər quş,

Bahar təşnəsi də yaxır az qala.

Gəlmişəm deyəm ki, bu gün də yenə,
Qaynar ehtirasınm dünənki qədər,

Elə əvvəlki tək ürəyim sənə 

Xidməti özünə səadət bilər.

Gəlmişəm deyəm ki, şənlik havası,
Qəlbmi doldurur bir yerə çıxcaq.

Bilmirəm hələ nə oxuyasıyam —

Nəğmə, bilirəm ki, yetişir ancaq.

1843

ruscadan tərcümə

15-16.02. 2022, Samara

++++++++++++++++

АФАНАСИЙ ФЕТ

Я пришел к тебе с приветом,

Рассказать, что солнце встало,

Что оно горячим светом

По листам затрепетало; Читать далее

AFANASİ FET. «İNTİZARLI QAYIĞI…»

Афанасий Фет

İntizarlı qayığı bircə təkanla qovmaq

Dalğaların yalayıb hamarladığı qumdan,

Başqa həyata qalxmaq bircə ləpəylə ancaq,

Çiçəkli sahillərin ətrini duymaq hər an,

Kəsmək darıxdırıcı yuxunu bircə səslə,

Birdən doğma, maməlum olanla nəşələnmək.

Gizli ehtirasları şirinlətmək eşq ilə,

Duymaq özgə olanı özünkü tək, doğma tək.

Dilə topuq vurduran sözləri pıçıldamaq,
Titrəməz ürəklərin – çoxaltmaq döyümünü,
Bütün bunları seçmə şair bacarır ancaq,

Budur onun çələngi, budur tanıdan onu!

28 oktyabr 1887

ruscadan tərcümə

14-15. 02. 2022, Samara

++++++++++

Афанасий ФЕТ

Одним толчком согнать ладью живую

С наглаженных отливами песков,

Одной волной подняться в жизнь иную,

Учуять ветр с цветущих берегов, Читать далее

AFANASİ FET. “AH, MƏNƏ DİVANƏ DE…”

Афанасий Фет

Nə xoşbəxtəm! Gecədir, biz ikimizik ancaq,

Çayın ayna üzündə ulduzlardır sayrışan.

Ordasa…Göyə bir bax, başını qaldıraraq,
Orda necə dərinlik, necə saflıq var bu an!

Ah, mənə divanə de! Özün istəyən kimi,

Mənə ad qoy; ağlımın zəifləyən bu anı,

Elə sevgi axını duyuram qəlbimdə ki,

Susa bilmərəm daha, susmağa taqət hanı!

Xəstəyəm, mən vurğunam; ah, qulaq as, anla həm!

Sevirkən gizlətmirəm ehtirasını səndən.

Demək istədiyimsə budur: səni sevirəm,

Yalnız səni sevirəm, arzulayıram da mən.

1854

ruscadan tərcümə

13-14. 02. 2022, Samara

+++++++++++

АФАНАСИЙ ФЕТ

Какое счастие: и ночь, и мы одни!

Река – как зеркало и вся блестит звездами;

А там–то… голову закинь–ка да взгляни:

Какая глубина и чистота над нами! Читать далее

ALEKSANDR PUŞKİN. “GECƏDİR, GÜRCÜSTANIN QARALIR TƏPƏLƏRİ…”

161

Gecədir, Gürcüstanın qaralıb təpələri,

Qabağımda axaraq Araqva gəlir dilə,

Qəmliyəm, həm də xoşhal; işıqlıdır kədərim;

Kədərimdəki sənsən, kədərim dolu sənlə.

Sənlə və təkcə sənlə… Mənim qüssəmi indi,
Yox narahat edən və çevirən işgəncəyə.

Ürəyimdə yenə də məhəbbət odu yandı,

Yenə sevir ürəyim – sevməyə bilmir deyə.
1835

+++++++++++++++++++

АЛЕКСАНДР ПУШКИН

На холмах Грузии лежит ночная мгла;

Шумит Арагва предо мною.

Мне грустно и легко; печаль моя светла;

Печаль моя полна тобою,

Тобой, одной тобой… Унынья моего

Ничто не мучит, не тревожит,

И сердце вновь горит и любит – оттого,

Что не любить оно не может.

1835

ALEKSANDR PUŞKİN. “BİLİRƏM DÖYÜŞ NƏDİR…”

161

Bilirəm döyüş nədir, qılınclaırn səsini

Sevirəm; hərbi Şöhrət az yaşdan çəkir məni.

Ölüm fikrinin özü mənə xoşdur həmçinin,

Hərbin xoşlayıram mən qan dolu məzəsini.

Gənc yaşda azadlığın sədaqətli əsgəri,
Qarşı-qarşıya əgər gəlməyibsə ölümlə,

Həyatın sevincini dadmayıbsa tam hələ,

Şirin busələrə də layiq deyil deməli.

1920

ruscadan tərcümə

12.02. 2022, Samara

++++++++++++++

Александр Пушкин

Мне бой знаком — люблю я звук мечей;

От первых лет поклонник бранной Славы,

Люблю войны кровавые забавы,

И смерти мысль мила душе моей. Читать далее

ALEKSANDR PUŞKİN. QIŞ AXŞAMI

161

Qara pərdə çəkir boran  səmaya,
Fırladaraq qarlı burulğanları.

Vəhşi heyvan kimi ulayır o gah,
Körpə uşaq kimi gah da ağlayır.

Evin əfəlləmiş damında birdən,
Tərpədir hay-küylə köhnə bəlimi.

Qapı-pəncərəni döyür o bəzən,
Yubanan ya azan yolçular kimi.

Bizim komanınsa gedib hay-hayı,
O həm kədərlidir, həm də qaranlıq..

Söylə, qarıcığım, nədəndir axı,

Pəncərə önündə lal dayanmağın?

Yoxsa ki,  boranın vıyıltısıyla,

Beləcə yorulub üzülmüsən sən,

Bəlkə mürgülədir, yuxuladır ya,

Səni cırıltılı səsiylə cəhrən?

Əziz qarıcığım, içək səninlə,
Kasıb gəncliyimin rəfiqəsi, gəl.

İçək dərdimizdən: hanı piyalə?

İçsək ürəyimiz yəqin şənlənər. 

Mənə nəğmə oxu arıquşudan,
De dəniz dalında necə yaşardı.

Mənə nəğmə oxu, necə obaşdan,

Qız ayağa durub su daşıyardı.

Qara pərdə çəkir boran  səmaya,
Fırladaraq qarlı burulğanları.

Vəhşi heyvan kimi ulayır o gah,
Körpə uşaq kimi gah da ağlayır.

Əziz qarıcığım, içək səninlə,
Kasıb gəncliyimin rəfiqəsi, gəl.

İçək dərdimizdən: hanı piyalə?

İçsək ürəyimiz yəqin şənlənər.

1825

ruscadan tərcümə

11. 02. 2022, Samara

+++++++++++++

Александр ПУШКИН

Зимний вечер

Буря мглою небо кроет,

Вихри снежные крутя;

То, как зверь, она завоет,

То заплачет, как дитя,

То по кровле обветшалой

Вдруг соломой зашумит,

То, как путник запоздалый,

К нам в окошко застучит. Читать далее

ALEKSANDR PUŞKİN. XATİRƏ

161

Elə ki, öləriyçin günün küyü kəsilir,

Dilsiz meydanlarına şəhərin də, nəhayət,

Gecənin yarışəffaf kölgələri sərilir,

Və yuxu – gündüzdəki zəhmətlərə mükafat,

Sükut içində bu vaxt mənim üçün sürünər,

 Üzücü oyaqlığın uzanan saatları.

Gəcə gəlcək qalarkən hərəkətdən həndəvər,

Vicdanın ağrıları bütün bədəni sarır.

Arzularım qaynayır; qüssə üzən beyində,

Ağır düşüncələrin sıxlaşır sıraları.

Xatirəsə bu zaman qabağımda dinmədən,
Burulub lülələnmiş tarixi açıb sərir.

Və mən öz həyatımı ikrahla oxuyuram,

Oxuduqca əsirəm, dilimsə lənətlətir.

Şikayətlənirəm mən, göz yaşlarım axır həm,

Yenə silmirəm ancaq hüznlü sətirləri.

1828

ruscadan tərcümə

10-11.02. 2022, Samara

===============

АЛЕКСАНДР ПУШКИН

ВОСПОМИНАНИЕ

Когда для смертного умолкнет шумный день,

       И на немые стогны града

Полупрозрачная наляжет ночи тень

       И сон, дневных трудов награда,

В то время для меня влачатся в тишине

       Часы томительного бденья:

В бездействии ночном живей горят во мне

       Змеи сердечной угрызенья;

Мечты кипят; в уме, подавленном тоской,

       Теснится тяжких дум избыток;

Воспоминание безмолвно предо мной

       Свой длинный развивает свиток;

И с отвращением читая жизнь мою,

       Я трепещу и проклинаю,

И горько жалуюсь, и горько слёзы лью,

       Но строк печальных не смываю.

 

1828

ALEKSANDR PUŞKİN. OYANIŞ

161

Yuxulu fırçası barbar rəssamın,
Dahi çəkən şəkli rənglə qaraldır.

Özünün qanunsuz rəsmini sonra,
Çəkərək mənasız bir şey yaradır.

Yabançı rənglərsə tökülər yerə

Köhnə axça kimi,ötüncə zaman.

Görünür əvvəlki gözəlliliyilə,

Yenə önümüzdə dahi yaradan.

Beləcə yox olur qüssə və qəmdən,

Üzülən qəlbimdəm yanılmalar da.

Və ilkəvvəlinci, təmiz dönəmdən,

Qalan görüntülər oyanır onda.

1819

ruscadan tərcümə

09.02. 2022, Samara

+++++++++++

Александр ПУШКИН

Возрождение

Художник–варвар кистью сонной

Картину гения чернит.

И свой рисунок беззаконный

Над ней бессмысленно чертит.

Но краски чуждые, с летами,

Спадают ветхой чешуей;

Созданье гения пред нами

Выходит с прежней красотой.

Так исчезают заблужденья

С измученной души моей,

И возникают в ней виденья

Первоначальных, чистых дней.

1819