İOHAN GÖTE. YENİ EŞQ, YENİ HƏYAT

Апр10

Ürəyim, ürəyim, nə olub belə?

Nədir axı səni üzən, incidən?

Bu, təzə həyatdır, həm də qəribə!

Tanıya bilmirəm daha səni mən.

Nələri sevirdin – qaldı arxada,

Sənə qəm gətirən heç nə yox daha.

İndi nə vuruşun, nə dincliyin var,

Bilmirəm nədəndir səndəki bu hal!

—

Bəlkə çiçəklənən gəncliyin, ya da,
Sevimli qamətin əsirisən sən,
Sədaqət, nəciblik dolu baxışda,
Tükənməz qüvvədir səni süst edən?

Tələsib özümü alımmı ələ,

Qaçıb uzaqlaşım pndan əzm ilə?

Bir göz qırpımında itim nəzərdən –

Ah, yenə yanına dönəcəyəm mən!

—

Bağlayıb sehrli iplə elə bil,

O nə qırılandır, nə də üzülən.
Məni sevimli qız saxlayır əsir

Mənim iradəmə, əzmimə rəğmən;

Əsirəm sehrli çevrəsində mən,

Həyatm asılı iradəsindən.

Altüst oldu sanki bu dünya birdən!

Sevgi! Əsirlikdən burax  gedim mən!

1775

almancadan tərcümə

09-10. 04. 2022, Samara

++++++++++++++++++

JOHANN WOLFGANG GOETHE

Neue Liebe, neues Leben

Herz, mein Herz, was soll das geben?
Was bedränget dich so sehr?
Welch ein fremdes, neues Leben!
Ich erkenne dich nicht mehr.
Weg ist alles, was du liebtest,
Weg, warum du dich betrübtest,
Weg dein Fleiß und deine Ruh’ —
Ach, wie kamst du nur dazu! Читать далее →

Запись опубликована 10.04.2022, в ALMAN и отмечена .

HENRİX HEYNE. “KÜSÜ SAXLAMIRAM MƏN…”  

Апр9

Без названия (12)

Küsü saxlamıram mən, necə sınsa da qəlbim,

Getdi eşq həmişəlik! Yox küsüm və gileyim.

Parlayasan möhtəşəm almaz kimi sən necə,
İşıqlanmaz zərrəcə ürəyindəki gecə.

—

Bu çoxdan mənə bəlli. Yuxuda gördüm səni,

Gördüm gecə zülməti bürüyüb ürəyini.

Ürəyini sümürüb yeyirdi, gördüm, ilan,

Gördüm, sevgim, iztirab içindəsən nə yaman.

1822-1823

almancadan tərcümə

09.04. 2022, Samara

+++++++++++++++

HEİNRİCH HEİNE

Ich grolle nicht, und wenn das Herz auch bricht,
Ewig verlor’nes Lieb! ich grolle nicht.
Wie du auch strahlst in Diamantenpracht,
Es fällt kein Strahl in deines Herzens Nacht.

—

Das weiß ich längst. Ich sah dich ja im Traume,
Und sah die Nacht in deines Herzens Raume,
Und sah die Schlang’, die dir am Herzen frißt,
Ich sah mein Lieb, wie sehr du elend bist.

HENRİX HEYNE. DƏRS

Апр8

Без названия

Arı arıcığına

Deyir: “Şamdan uzaq uç!”

Nə qədər desə ana,

Qulaq asmır arıcıq.

—

Yaxın gedir işığa,

Hərlənir vızvızıyla.

Eşitmir ki, qışqırır

Ana: “Yanarsan, bala!”

—

Balanın qanı qızğın —

Atılır oda birdən.

 “Ah, balam, arıcığım!” –

Ana gedir özündən.

—

Udur qırmızı alov,
Arıcığı bir anda.

Qızlardan uzaq olun,
Oğlanlarım, amandır!

1822

almancadan tərcümə

08.04.2022, Samara

=================

Heinrich Heine

Die Lehre

Mutter zum Bienelein:

Hüt’ dich vor Kerzenschein!“
Doch was die Mutter spricht,
Bienelein achtet nicht; Читать далее →

YOHANNES BEXER. GÖZƏLLİK HAQQINDA

Апр7

Yohannes Bexer

Bunu deyə bilərəm sənin gözəlliyindən:

Çox gözəlsən. Göyçəkdir fil sümüyü tək dərin.

Soruşa bilər ancaq məndən hər kəs yenə də:

Bu qılafın içndə hansı nüvə gizlənir?

—

Cavab vermək istəsəm, bütün bildiyi belə,

Mənim dadıma çatmaz.  Axı ola bilər ki,

Göz görən bu gözəllik üzdə olandır elə,

İçdəki gözəlliyin deyildir heç də əksi.

—

İndi bu, sirr deyil ki: ayrı düşür çox zaman,
Gözəllik və Həqiqət. Beləcə seçə bilmir,

Onlarln dəyərini, ləyaqətini insan.

Həmişə digərindən aralı qalır biri.

—

Sənin gözəlliyini yaxşı duyuram: Ancaq,
Şəkildən yarayacan baxan razı qalacaq.

 

almancadan tərcümə

07. 04. 2022, Samara

++++++++++++++

Johannes Robert Becher

Von Schönheit

Von deiner Schönheit ist nur das zu sagen:
Du bist sehr schön. Haut wie aus Elfenbein.
Doch wird ein jeder weiter danach fragen:
Und welchen Kern schließt diese Hülle ein? Читать далее →

UİLYAM BATLER YEYTS. İRLAND TƏYYARƏÇİ ÖLÜMÜNÜ ÖNGÖRÜR

Апр3

YEATS

Görüşərəm haçansa taleyimlə, nəhayət,

Buludlar arasında, göy üzündə, hardasa.

Döyüşdüyüm kəslərə yoxdur içimdə nifrət,
Eləcə də sevmirəm kimi qoruyuramsa;

—

Mənim ata ocağım Kiltartan Krossdadır,

Kiltartan kasıbları yurddaşlarımdır mənim,

Artmaz səfalətləri bu hərb necə bitsə də,

Eləcə yaxşılaşmaz güzəranları yəqin.

—

Nə borcdur, nə də qanun məni döyüşə atan,
Nə kütlə təntənəsi, siyasətçi nitqi ya.

Bircə anda yaranıb damarda qan qaynadan
Nəşə aparır məni buludlarda qovğaya;

—

Hər şeyi ölçüb-biçib düşündümsə hər necə,

Məna görə bilmədim öndəki illərdə mən,

 Arxada qalan illər mənasızdı eləcə,

Hər şey eyni, həyatın fərqi yoxdu ölümdən.

1919

ingiliscədən tərcümə

02-03.04. 2022, Samara

++++++++++++++++++++++

William Butler Yeats

An Irish Airman Foresees His Death

I know that I shall meet my fate

Somewhere among the clouds above;

Those that I fight I do not hate

Those that I guard I do not love; Читать далее →

YOHANNES BEXER. OT

Апр2

Yohannes Bexer

Önündə, yaşıl ot, əyilirəm mən,

Lütfən dinlə məni, sənə ricam var.

Tapdaladım səni mən biixtiyar,

Düşüncəyə dalıb yolu gedərkən.

—

Önündə, yaşıl ot, əyilirəm mən..

—

Önündə yaşıl ot, əyilirəm mən.

Necə zirvələrə ucala insan,
Haçansa altında yatar bir zaman.

Dəqiq və doğrudur bizə deyilən:

—

Bir gün üstünmüzdə ot bitər hökmən,

—
Önündə, yaşıl ot, baş əyirəm mən.

almancadan tərcümə

02. 04. 2022, Samara

===========

JOHANNES BECHER

Gras

Ich neige mich vor dir, dem Gras.
Lass mich zu dir, dem Grase, beten!
Verzeih mir, dass ich dich zertreten,
Und dass ich dich, das Gras, vergass. Читать далее →

YOHANNES BEXER. TÜRMƏ

Апр1

Yohannes Bexer

Adamlar yox, illərdir buranın sakinləri,

Dəniz kimi genişdir, bozumtuldur bu illər,

Dar hücrəyə qısılıb ömür sürür hər biri,
Bu ev belə adlanır: “Əbədiyyətə qədər”.

—

Bax, durubdur beləcə. Qüdrəti yox tərpənə

Elə qalındır onun divarları, nə qədər
Qışqırsan eşidilməz. Dəyişməz qalar yenə,
Yağış ya gün necə də onu döyəcləyələr.

—

Tikilib elə daşdan doğrudanmı bu bina,

Yox onu titrətməyə qasırqğalarda qüdrət?

Bir qocaman dağ kimi təhlükə yoxmu ona,

Ömrü divarlarının sonsuzluq, əbədiyyət?

—

Dönür əbədi daşın parçasına hər girən,
Daşdan çıxıb geriyə dönəni yoxdur görən.

almancadan tərcümə

31.03-01.04. 2022, Samara

==================

Johannes Robert Becher

(1891-1958)

Zuchthaus

Hier leben Menschen nicht, hier leben Jahre.
Grau sind die Jahre und wie Meere weit,
ln engen Zellen leben tausend Jahre.
Das Haus hier heißt: «Zur grauen Ewigkeit». Читать далее →

MARİNA TSVETAYEVA. “QOYUNA ÇEVRİLİN – YOX MƏNƏ DƏXLİ…”

Мар26

marina

Tanrı xatirinə!

Gedin qoyun olun – yox mənə dəxli!

Dolaşın sürüylə ya da naxırla.

Hamı bir şəkildə və bir fikirdə

Uyun Stalinə Hitlerə ya da

Torpağa sərilsin ölü bədənlər,
Ulduz formasında ya svastika.

23 iyun 1934

ruscadan tərcümə

26.03. 2022, Samara

===========

МАРИНА ЦВЕТАЕВА

А Бог с вами!

Будьте овцами!

Ходите стадами, стаями

Без меты, без мысли собственной

Вслед Гитлеру или Сталину

Являйте из тел распластанных

Звезду или свасты крюки.

23 июня 1934

OSİP MANDELŞTAM. “AĞRILI, DAĞINIQ SURƏTİNİ MƏN…”  

Мар23

MANDELSHTAM

Ağrılı, dağılan surətini mən,
Dumanın qatında seçə bilmədim.

Söylədim qəfildən “İlahi” səhvən,
Elə düşünmədən bunu mən dedim.

—

Böyük bir quş kimi adı tanrının,

Uçdu şığıyaraq mənim sinəmdən.

Öndə qatı duman burulur, axır,

Dalda qalansa boş qəfəsdir indi…

aprel 1912

ruscadan tərcümə

22.03. 2022, Samara

+++++++++

ОСИП МАНДЕЛШТАМ

Образ твой, мучительный и зыбкий,

Я не мог в тумане осязать.

«Господи!» — сказал я по ошибке,

Сам того не думая сказать. Читать далее →

YUZ ALEŞKOVSKİ. STALİN HAQQINDA NƏĞMƏ

Мар21

Yuz Aleşkovski

Siyasi dustağın dilindən Stalinə müraciətlə yazılmış məşhur şeirin müəllifi Yuz Aleşkovski 92 yaşında vəfat edib.

Yoldaş Stalin, dühanız bəlli olub hər kəsə,

Yaxşı bələdsiniz siz dilçilik elminə də.

Bir sovet dustağıyam sıravi, sadə mənsə,

Boz Bryansk qurdudur mənə yoldaş və həmdəm.

—

Niyə oturduğumu bilmirəm həqiqətən,

Yəqin ki, haqlıdırlar prokurorlar hərçənd.

Turuxansk elində otururam indi mən,

Burda oturmusunuz siz də çar dönəmində.

—

Turuxan diyarında otururam indi mən,
Konvoirlər it kimi kobud və quduzdular.

Bunları, əlbəttə, mən gözəl başa düşürəm:

Sinfi mübarizədə yəqin kəskinləşmə var.

—

Özgə günahlarını biynumuza alırdıq,

Gedirdik acı tale görüşünə etapla.

Yoldaş Stalin, sizə biz elə inanırdıq,
Ki, heç özümüzə də inanmazdıq biz elə.

—

Turuxan diyarında otururam indi mən,
Konvoirlər it kimi kobud və quduzdular.

Bunları, əlbəttə, mən gözəl başa düşürəm:

Sinfi mübarizədə yəqin kəskinləşmə var.

—

Gah yağışdır, gah da qar, mığmığa da amansız,

Günümüzsə tayqada səhərdən səhərəcən.

Alov çıxarırdınız qığılcımdan burda siz,

Sağ olun, qızınıram tonqal qabağında mən.

—

Bu nədir ki! Dünyanın dərdini anbaan siz,

Çəkirsiniz, qalaraq səhərə qədər oyaq.

Kreml kabinetində var-gəl eləyirsiniz,

Çubuq sümürürsünüz, şirin tüstü yayaraq.

—

Havayıca yeyirik verilən yalı bizsə.

Tüstülü şaxtalarda, yağış qəlbi deşəndə,
Ağac tək yıxılırıq taxta taxtların üstə,

Qanmırıq rəhbərə xas yuxusuzluq nə şeydir.

—

Dəfn eləyirdik dünən, biz iki marksisti
Al qumaşa berüdük onları ötürəndə.
Bizi tərk edənlərin biri sağ uklonistdi,
O birinin, sən demə, əli yoxmuş heç nədə.

—

Tərk eləməzdən əvvəl dünyanı həmişəlik,
O, sonuncu sözünü sizə vəsiyyət etdi.

Rica etdi ki, gərək araşdırıla işi,

Və səsləndi astadan: “Yoldaş Stalin kəllədir!”

—

Yuxumuza girirsiz partiya kitelində,
Partiya kepkasında parada gedən zaman.

Qırırıq meşələri Stalin stilində,
Uçur talaşalarsa  hər tərəfə anbaan.

—

Yoldaş Stalin min il yaşayın indən belə,

Qoy elə bu tayqada canımı tapşırım mən,

Hasilatı çuqunun, poladın, əminəm mən,
Olacaq yetərincə bizdə adambışına.

1959

ruscadan tərcümə

21.03. 2022, Samara

++++++++++++++++

ЮЗ АЛЕШКОВСКИЙ

ПЕСНЯ О СТАЛИНЕ

На просторах родины чудесной,
Закаляясь в битвах и труде,  
Мы сложили радостную песню   
О великом друге и вожде.   Читать далее →