Heç kimə heç nə demə,
Unut, nə görmüsənsə —
Quş, qarıcıq ya türmə
Ya da ayrı şey nəsə.
—
Ağız açıb dinincə,
Yoxsa birdən bürüyər,
Bədənini əsməcə,
Gözünü açcaq səhər.
—
Düşər yadına bağda
Arı, uşaq penalı
Daçada heç vaxt ya da,
Yığmadığın albalı.
1930
ruscadan tərcümə
19-20. 03. 2022, Samara
+++++++++++++++++++++
ОСИП МАНДЕЛШТАМ
Не говори никому,
Все, что ты видел, забудь —
Птицу, старуху, тюрьму
Или еще что-нибудь. Читать далее
Necə keçib ömrüm avtomoibilsiz,
Sürətdən sürətə aşıb keçmədən?
Necə keçirmişəm ömrü stilsiz!
Tanrım, piyadayam, plebeyəm mən
—
Elə bil Romada kəcavəsiz sən,
Gedirsən, günəş də yaxır kəlləni.
Dörd kölə çiyninə alıb bu zaman,
Nəcibi aparır, yarıb kütləni.
—
Hələ oxuyuram Siseronu da!
Və Mişel Montenin sinəsinə baş
Qoyuram ki, məni mücərrəd halda,
Ovutsun, sönüksün içimdə təlaş.
—
Hərb arabaları, İlahi, əvvəl,
Keçэк, sonra gedər, fillər arxada,
Parıldar qoşqular, təkərdə millər,
Hər şeyi arzunun odu yaxmada.
—
Torana bürünən dar yola çıxıb,
Piyada gedərik arxalarınca.
İynə ulduzundan tutqun işığı
Seçilən xəyali yurda çatınca.
1996
ruscadan tərcümə
12-13.03. 2022, Samara
++++++++++++++
АЛЕКСАНДР КУШНЕР
Как я прожил без автомобиля
Жизнь, без резкой смены скоростей?
Как бездарно выбился из стиля!
Пешеход я, господи, плебей. Читать далее
Görsən dost bildiyin bir insan əgər,
Nə dostdur, nə düşmən – bilinmir nədir,
Və dərhal anlaya bilməsən əgər,
Yaxşı ya bəddir, —
Risk elə, dağlara çək bu oğlanı!
Qoyma tək ancaq,
Zirvədə səninlə bağlı olanın,
İçindəki dərhal üzə çıxacaq.
—
Vecsizsə, dağlarda tez yorularaq,
Qorxuya düşürsə, geri dönərək,
Buzlağın üstündə addım ataraq,
Sürüşüb qışqırıq salırsa, demək,
Yaddır yanındakı bu adam sənə,
Sən onu danlama, onu rədd elə.
Yoxdur zirvələrdə yer beləsinə,
Nəğmə də deyilmir belələrindən.
—
Əgər zarımasa, inildəməsə,
Acıqlı olsa da, getsə yenə də,
Qayadan yıxılsan birdən əgər sən,
Əlini çəkməsə sənin əlindən,
Döyüşə gedən tək getsə dalınca,
Dayansa zirvədə vüqarlı və şən
Demək, arxayınsan özündən necə,
Ondan da eləcə arxayın ol sən.
1966
кuscadan tərcümə
07-08. 03. 2022, Samara
++++++++++++++
Владимир ВЫСОЦКИЙ
Песня о друге
Если друг оказался вдруг
И не друг, и не враг, а – так,
Если сразу не разберешь,
Плох он или хорош, –
Парня в горы тяни – рискни!
Не бросай одного его,
Пусть он в связке в одной с тобой –
Там поймешь, кто такой. Читать далее
Sarı işıqlardır yuxumdan yanan,
Və xırıldayıram yuxuda yaman:
— Dayan, ayaq saxla, ayaq saxla bir,
Müdrik insan ummaz gecədən xeyir!
Səhər də ürəyə yatmır heç ancaq
Oyanmır əvvəlki həvəs içində,
Siqaret çəkirsən ya acqarına,
Ya da xumarlıqdan elə içirsən.
—
Göy ştof içilir meyxanalarda,
Süfrələr ağarır masalar üstdə.
Təlxəyin və lütün cənnəti burda,
Özümsə elə bil quşam qəfəsdə.
Kilsədə üfunət, yarıqaranlıq,
Dyakonlar buxur tüstülədirlər.
Yox, yox, kilsədə də nə varsa – ayrı,
Lazım olan kimi deyildir heç də.
—
Dağa dırmaşıram qaranəfəs mən,
Başıma bir əngəl gəlməsin deyə.
Albalı görünür dağ ətəyindən,
Qızılağac kölgə salır zirvəyə.
Sarmaşıq örtəydi barı yamacı,
Ürək sevinərdi bunun özünə.
Nə isə olaydı, ayrı cür ancaq…
Lazım olan kimi deyildir heç nə!
—
Gedərəm çölləmə, çay qırağıyla,
Həndəvər işıqlı, tanrı yox ancaq.
Çiçəkdir, baxanda sağa, həm sola,
Bilmirəm yol harda sona varacaq.
Yolun qırağında qalın bir meşə,
Orda pusqudadır Baba-Yaqalar.
Yorucu bu yolun sonunda isə,
Edam kötükləri, bir də baltalar.
—
Hardasa nizamla rəqs edir atlar,
Hərəkət rəvandır, həvəssiz ancaq.
Yol boyu heç nə yox qəlbinə yatan,
Hər şey yol sonunda kəlləmayallaq.
İndi nə kilsədə, nə meyxanada,
Bilirsən təmiz nə, müqəddəs nədir.
Hər şey ayrı cürdür, uşaqlar, daha,
Lazım olan kimi heç nə yox indi.
1968
ruscadan tərcümə
06. 03. 2022, Samara
+++++++++++
ВЛАДИМИР ВЫСОЦКИЙ
Моя цыганская
В сон мне – желтые огни,
И хриплю во сне я:
– Повремени, повремени, –
Утро мудренее!
Но и утром всё не так,
Нет того веселья:
Или куришь натощак,
Или пьешь с похмелья. Читать далее
əziz dost İbrahim Hüseynova
Nə qədər yaşı var? Min il? Milyon il?
Kim bilir yaşını bu məskənlərin?
Anası Kür olub gör neçə nəslin,
Suyuyla yazılıb tarix elə bil.
—
Kürüm gündən-günə quruyub gedir,
Dibinin qumunu günəş qurudur.
Yox sabahkı günə ümidi yurdun,
Quruyan tarixin mürəkkəbidir.
—
Kürüm son nəfəsdə, o axmır, sızır.
Axır göz yaşı tək, acı, şor tamı.
Quruyur göz yaşı quruyan kimi,
Ürəyi yandırır şoru, acısı…
06. 03. 2022, Samara
Cibimə əl vurdum – cingildəmədi,
Vurdum o birinə — gəlmədi hənir
Göylərin yeddinci qatına indi,
Çəkilib fikirlər yəqin dincəlir.
—
Oyanıb kandarı aşaram ancaq,
Yelə sinə gərib diki enərəm,
Hüznlü keçmişi yada salaraq
Saçın qalanıyla başı yellərəm.
—
Çıxıb itaətdən yaddaşım daha,
Ayağım altından gedir cavanlıq.
Günəş öz işində — dairə çəkir,
Beləcə ömürdən sayır qalanı.
—
Çırpdım bir cibimi – çıxmadı bir səs,
Bir hənir gəlmədi o birindən həm.
Haçan əgər olsam adlı-sanlı şəxs,
Yaltaya gedərəm bir az dincələm.
1964
ruscadan tərcümə
03-04. 03. 2022, Samara
+++++++++++
Николай Рубцов
Элегия
Стукнул по карману – не звенит.
Стукнул по другому – не слыхать.
В тихий свой, таинственный зенит
Полетели мысли отдыхать.
—
Но очнусь и выйду за порог
И пойду на ветер, на откос
О печали пройденных дорог
Шелестеть остатками волос.
—
Память отбивается от рук,
Молодость уходит из-под ног,
Солнышко описывает круг –
Жизненный отсчитывает срок.
—
Стукну по карману – не звенит.
Стукну по другому – не слыхать.
Если только буду знаменит,
То поеду в Ялту отдыхать…
Artıq unutmuşam məhəbbət nədir.
O qədər gecələr ay işığında,
Şəhər yuyunarkən and içilibdir –
Tutulub qalıram salanda yada.
—
Bir gün qarabasma məni izləyən,
Rəzillik divara dirəyən zaman
Tək-tənha yuxuda qışqıraram mən,
Oyanıb gedərəm nəfəs almadan.
—
Gecə yarısında qapı açılar,
Gələr ömrün ağır bir dəqiqəsi.
Duraram sevgiyə mehribanlığa
Möhtac heyvan kimi, kandarı kəsib.
—
Rəngi avazıyar, deyər ki, “çıx get!
Qaldı dostluğumuz daha arxada.
Sən mənə vermədin dəyər və qiymət,
Get! Məna axtarma ağlamağımda!..”
—
Və meşə yoluna çıxaram yenə,
Neçə toy karvanı keçib bu yoldan…
Hüznlü girərəm zülmət içinə,
Gedərəm çovğunla, qəlbdə həyəcan…
1970
ruscadan tərcümə
01-02. 2022, Samara
+++++++++++
Николай РУБЦОВ
Расплата
Я забыл, что такое любовь,
И под лунным над городом светом
Столько выпалил клятвенных слов,
Что мрачнею, как вспомню об этом.
—
И однажды, прижатый к стене
Безобразьем, идущим по следу,
Одиноко я вскрикну во сне
И проснусь, и уйду, и уеду…
—
Поздно ночью откроется дверь,
Невеселая будет минута.
У порога я встану, как зверь,
Захотевший любви и уюта.
—
Побледнеет и скажет:- Уйди!
Наша дружба теперь позади!
Ничего для тебя я не значу!
Уходи! Не гляди, что я плачу!..
—
И опять по дороге лесной
Там, где свадьбы, бывало, летели,
Неприкаянный, мрачный, ночной,
Я тревожно уйду по метели…
1970
Axı nə söyləyim mən yalanına?
Taya dalındakı görüşlər uzaq.
Bir vaxt sən qaçanda Azərbaycana,
Demədim: “Qayıtma geriyə ancaq”.
—
Bəli mən sevirdim. Nə olsun indi?
Keçmişi boş yerə açıb-tökməyək.
Nə qüssə duyuram haçandır, nə də,
Nəsə dəyişməyə qalıbdır istək.
—
Sevgi sözlərini nə təkrarlayaq? —
Bir də görüşmərik düşüb həvəsə.
Yendən haçansa görüşsək ancaq,
Birgə aldadarıq tapıb kimisə.
təxminən 1956-cı il
ruscadan tərcümə
QEYD: Şeir Rubtsovun sevdiyi qızın — Tatyana Reşetevonın 1954-cü ildə pedaoji məktədi bitirib Azərbaycana təyinatla getməsiylə bağlıdır.
27.02. 2022, Samara
++++++++++++++
Николай РУБЦОВ
ОТВЕТ НА ПИСЬМО
Что я тебе отвечу на обман?
Что наши встречи давние у стога?
Когда сбежала ты в Азербайджан,
Не говорил я: «Скатертью дорога!»
—
Да, я любил. Ну что же? Ну и пусть.
Пора в покое прошлое оставить.
Давно уже я чувствую не грусть
И не желанье что-нибудь поправить.
—
Слова любви не станем повторять
И назначать свидания не станем.
Но если все же встретимся опять,
То сообща кого-нибудь обманем…
Əziz Ukraynada basdırarsınız,
Məni ölərkən.
Geniş çöl içində yer seçərsiniz,
Qəbrimə hökmən.
Düzənlər, Dneprin dik qayaları,
Görünsün ordan,
Orda eşidilsin gur axarların,
Harayı hər an.
—
Elə ki, aparar o, Ukrayndan
Mavi dənizə,
Düşmənin qanını..Vida deyərəm
Dağa və düzə.
Hamını tərk edib, Üz tutaram mən,
Tanrı yanına,
Dua eləməyə. İndisə onu,
Mən tanımıram.
—
Məni basdıraraq durun ayağa,
Zənciri qırın,
Bərkitsin yağının kinli qanı qoy,
İradələri.
Zaman yetişərkən möhtəşəm, azad,
Ailədə siz
Məni yada salıb astaca və xoş ,
Söz deyərsiniz.
1845
Ukrayna dilindən tərcümə
01.03. 2022, Samara
+++++++++++
Тарас Шевченко
Заповіт
Як умру, то поховайте
Мене на могилі,
Серед степу широкого,
На Вкраїні милій,
Щоб лани широкополі,
І Дніпро, і кручі
Було видно, було чути,
Як реве ревучий.
—
Як понесе з України
У синєє море
Кров ворожу… отоді я
І лани і гори —
Все покину і полину
До самого бога
Молитися… А до того —
Я не знаю бога.
—
Поховайте та вставайте.
Кайдани порвіте
І вражою злою кров’ю
Волю окропіте.
І мене в сім’ї великій,
В сім’ї вольній, новій
Не забудьте пом’янути
Незлим тихим словом.
25 грудня 1845 в Переяславі
Günəş – tək, ancaq bütün şəhərləri o gəzər,
Günəş – mənimdir. Onu vermərəm mən heç kəsə.
—
Heç kəsə və heç zaman! Bir an da, bir şölə də,
Qoy məhv olsun şəhərlər aramsız gecələrdə.
—
Əllərimə alaram! – Qoy hərlənməsin daha,
Əllərim, dodaqlarım ürəyim də yansa da!
—
Düşərəm izinə mən, zülmət gecədə itsə —
Mənim günəşim! Səni vermərəm mən heç kəsə!
1919
ruscadan tərcümə
23.02. 2022, Samara
++++++++++++
Марина Цветаева
Солнце — одно, а шагает по всем городам.
Солнце — мое. Я его никому не отдам.
—
Ни на час, ни на луч, ни на взгляд.— Никому. Никогда!
Пусть погибают в бессменной ночи города!
—
В руки возьму!— Чтоб не смело вертеться в кругу!
Пусть себе руки, и губы, и сердце сожгу!
—
В вечную ночь пропадет,— погонюсь по следам…
Солнце мое! Я тебя никому не отдам!
Март 1919
xeyrulla xayal 