AMARSANA ULZITUYEV. SIĞIN NƏĞMƏSİ
Я способен любить лосих…
Sevişə bilərdim sığınlarla mən –
Səskeçməz, nursığmaz sidrliklərə,
Çaytikanlarına batıb bürünən,
Diyarda sevməli ayrı kimdi ki.
Sığın instinkti mənə doğmadır,
Adət eləmişəm mən onlar kimi,
Rəqibin gözünə baxam qorxmadan,
Qırıb buynuzunu davada tökəm.
Nəhəng erkəklər tək mən də həvəslə,
Elə hayqıraram, ağaclar əsər.
Bəlkə də içimdən yüksələn səsi,
Mənə mehr salan eşidib gələr.
Onda baxmaram ki, bəlkə görən var,
Qızaram, basaram sığını o dəm.
Vəhşi, uzaq, Tanrı unudan diyar —
Mən necə başqa cür ola bilərdim?
1982
ruscadan tərcümə
12.05. 2015 Samara
AMARSANA ULZITUYEV. «DAŞLAR»
DAŞLAR
Утесом, песчинкой, Каабы быть камнем…
Qum dənəsi, ya qaya, ya Kəbə daşı olmaq
Ördəyin mədəsində, okeanda, çəməndə.
Görəsən insanların dayanmaz axarını,
Necə çaylar axıdır əbədi gəncliyini.
Necə karvanlar gedir ləngərli, səmum dinir,
Necə kasıb yükünü sürüyür peyinqurdu
Çaydaşıyla örtülü yollarını keçərək
Babil tək ucaldılan küylü daş şəhərlərin.
Qarlı zirvə olasan kosmosla qonuşmağa,
Ya da cahiliyyədən gəlib çıxan bir sənəm.
Okeanlar dibindən püskürülüb ucalan,
Maqmaya, külə dönüb torpağa qayıdasan.
Tanrısız göydən gələn zərbəylə gumbuldamaq,
Açıb odlu ağzını girdaba, loqquldamaq.
Haçansa Yer olası bir kometaya dönmək,
Od vermək hominidə qədim mağarasında.
Sapanddan qanad almaq, dəyirmanda gurlamaq,
Cəvahirət tək gözü qamaşdırmaq işıqla.
Əsgərin kəsərində, qeoloq çantasında,
Ya da cavan tanrının-yaradanın əlində.
ruscadan tərcümə
11.05. 2015 Samara
AMARSANA ULZITUYEV «SƏRSƏRİ»
Человека, влюбленного в землю, в планету Земля…
Yer kürəsinə vurğun, yer üstdə ayaqyalın
Gəzən insanı gördüm onunda sentyabrın.
Metro həndəvərində çatdım ona, danışdıq,
Fransız şairidir, dedi, Erikdir adı.
Telefona çəkdirdim tez onunla şəklimi,
Tozlu ayaqlarıyla Qa-Notsriydi görkəmi.
Tanrılar yer üzündə gəzib yəqin beləcə,
Dedi aclığı yoxdur, Kreml həndəvərində, kolluqlarda gecələr.
ruscadan tərcümə
11.05. 20215
БЕСАМЕ МУЧО…
NAMƏLUM ƏSGƏRƏ
Aləmə sükut enər,
Kiriyər qələbəlik.
Susarıq şərəfinə,
Hər il bir dəqiqəlik.
Zəlzələdən sonra da,
Sükut yaradılar ki,
Torpağın, daşın altdan,
Səs-səmir gələ bəlkə.
Dəqiqə yox, saatla,
Susub duraq – yenə də,
Bizə nə səsin çatar,
Nəfəsin yetər nə də…
Döyüşdə can qoymusan,
Faciə qəhrəmanı!
Hanı bəs sinə yırtan,
Ağlayanın, yananın?
Yadırğadıq ya bezdik,
Yaş töküb ağlamaqdan.
Sükutdur dəqiqəlik,
Sənin payın, qəhrəman…
09.05. 2015 Samara
АЗЕРБАЙДЖАН ПОЛОСАТЫЙ
NEYLƏYİRDİK OYUN-MOYUN…
Bakıda tezliklə Avropa oyunları başlanacaq…
Özümlə bacara bilmirəm: “oyun sözünü eşidən kimi “qoyun” yadıma düşür. Neyləyirsiniz, eləyin, lap vurun, öldürün. Nə qədər çalışıram Ki, gözümün qabağınA ayrı şey gətirim, olmur. Kimin ağzından “qoyun” sözü çıxsa ya bir yerdə bu sözü oxusam, elə bilirəm yaxında bir sürü qoyun mələşir.
Bəlkə də bu məsələ məktəb kirablarına salınmış bir nağılla bağlıdır: “Getdin gördün qoyun, neyləyirsən oyun-moyun…”
Ürəyinizə ayrı şey gəlməsin…
Bəklkə də “oyun” sözünün yadıma qoyunu salması mənim kənddə keçmiş uşaqlığımla bağlıdır. Başqa kəndləri bilmirəm, bizim kənddə uşağın ayağı topa dəyən kimi böyüklər onun yadına qoyunu salırdılar: “Qoyun qalıb yiyəsiz, sən top vurursan! Qıçın sınsın!”
Biz uşaq olanda əsil topu altı ayda, ildə bir dəfə görürdük. Biz topu əskidən-üsküdən düzəldərdik. Bizdən sonrakı nəsillərin topu olub. Yəni uşaqlar cib xərcliklərini, ya sünnət olanda onlara bağışlanan pulu yığıb özləri xəlvətcə top alırdılar. Ancaq böyüklər çox vaxt bu topları da alıb ya cırırdılar, ya da iti bir şeylə deşirdilər. Çünki uşaqların başı qarışırdı oyuna, qoyun qalırdı yiyəsiz! “Qoyunun dərdi ürəyinizə! Çörəyi qoyundan yeyirsiniz, burnunuzdan gəlsin!”
Eşitdiyimə görə, Azərbaycan kəndlərində indiyəcən böyüklər hərdən-hərdən uşaqların toplarını alıb cırırlar.
Buna görə də Azərbaycana futbolçuları banan, kartof, mobil telefon kimi başqa ölkələrdən gətirirlər. Öz uşaqlarımız qoyun qabağındadırlar…
Azərbaycanda niyə Asiya yox, Avropa oyunlarının keçirilməyi də bir az təəccüblüdür. Çox mötəbər mənbələrdə Azərbaycanın Asiyada yerləşdiyi göstərilir. Elə insanların bir-birinə, hakimiyyətin vətəndaşlara münasibətindən görünür ki, Azərbaycan Avropada deyol, Asiyadadır.
Belə bir lətifə var: birinə “öküz” Məhəmməd deyirmişlər, o da çox inciyirmiş. Yaxşı bir danası varmış, kəsir, yekə bir qinaqlıq verir ki, “öküz” sözünü üstündən götürsünlər. Camaat yeyib-içir, dağılışanda deyir ki, sənin adaından “öküz”ü götürürük, sən bu gündən olursan “dana” Məhəmməd…
Mən qorxuram ki, Avropadan idmançılar, məşqçilər, məmurlar gəlb iki həftə Azərbaycan xalqının hesabına yeyə-içə, dağılışanda deyə ki, siz Asiya deyilsiniz, Afrikasınız…
Hərçənd valideynlərin uşaqlardan topu alıb cırdığı ölkə heç Afrika adına da layiq deyil. Baxın Afrikaya, görün necə futbolçular yetişirlər. Afrikalılar çoxdan başa düşüblər ki, qoyunun öz yeri, oyunun öz yeri…
Ancaq gözünü beş-altı qotur qoyuna dikmiş soydaşımıza da rəhmli olaq: o yəqin ki, indi Avropa oyunlarına çəkilən xərcləri görüb başını yelləyir: “Neyləyirdik oyun-moyun…”
Mirzə ƏLİL
AZƏRBAYCANLININ ŞİKAYƏT ƏRİZƏSİ
ŞİKAYƏT ƏRİZƏSİ
KİMDƏN – Vətəndaşdan
NƏDƏN – Həyatdan
KİMƏ – Mehribam xanıma
SÜRƏTİ: 1. Nərguz xaıma 2. Leyla xanıma 3. Arzu xanıma 4. Kiçik Heydərə
P.S. Bir surəti də çatdırılsın Kəmaləddin Heydərova ki, bu şikayətimə qəmli bir mahnı yazsın.




