POL VERLEN. QƏHRƏMANLIQ SONETİ

verlain-19

       Sonnet héroïque

Ağız söyləyir: “Qızıl, qızıl və qızıl yenə,
Həmişə qızıl və ət, həmişə ət və şərab,
Ət və şərabdan ötrü qızıla ehtiyac var,

Qızıl dolu bir quyu, dibi də görünməyən!”.

 

 

Qarın deyir: “Xəzinə axıb dolsun içimə,

Nəfis şərab, ət, qızıl,  yeyib-içməli nə var,

Verin mənə! Süzülsün cəlallı və bəxtiyar
Nabuxodonosorun tuluğundan, içim mən!”

 

 

Saf büllurdur sanki göz, batıb üzün yağına,

Yanır, təmiz; saxtanın, qırmızının yanında,

Eyiblər arasında kamil odur yeganə.

 

 

Qəlb hədər yerə gözlər vicdan ağrılarını,

Və tövbəsiz can verər acıqdan və təşnədən,

Vən hönkürüb ağlayar Axırı düşünəndə.

 

Fransızcadan tərcümə

18.12. 2018

Samara

Реклама

POL VERLEN. AMUR YERDƏ

verlain-19

L’amour par terre

Axşam küləyi dünən yıxdı Amuru yerə.

Ən sirli bucağında parkın əlində ox-yay,
Dayanmışdı pusquda Amur gülümsəyərək.

Çöhrəsi doğururdu bizdə nə qədər xəyal!

 

 

Axşam küləyi onu yerə atdı! Mərmərin,

Tikələləri dağılıb. Bu mənzərə nə qəmgin.
Baxırsan pyedestala, adını sənətkarın,
Kölgəsində ağacın oxumaq özü çətin.

 

Ah, indi pyedestal təhnadır necə indi!

Qəlbimə dalğa-dalğa melanxolik fikirlər

Gəlir də, çəkilir də, qüssə elə dərindir,
Yalqız gələcəyimdən elə bil verir xəbər.

 

Ah, necə qəmli! Yəqin mütəəssir olmusan,
Özün də bu tablodan, şən baxışların hərçənd,
Mərmər qırıqlarının üstündə qanad çalan,
Al-qızıl kəpənəyin uçüşuna olub bənd.

 

Fransızcadan tərcümə

14-15.12. 2018

Samara

POL VERLEN. VƏTƏN MƏHƏBBƏTİ

verlain-19

           L’amour de la Patrie

 

Vətənin məhəbbəti ən birinci sevgidir,

Tanrı məhəbbətindən sonrasa  sonuncudur.

Günü işıqlandran o bir oddur elə bil,

Gözümüzdə səmavi alov yandıran odur.

 

 

Bu, xaçlandığı gündə ilahi bəbəkləri
Körpənin, bu, sübh şağı zərif quşcuğazların,
Qulağına dolan səs, havadır, çiçəkləri

Bürüyən və ətridir bahar çağı rüzgarn.

 

 

Körpə böyüyür, yeri ayağı altda duyur,
Bilir kimdir gəzdirən, kim beşikdə yelləyən.
Zərifdir, aclığını içkilərlə doyurur,

Əmdiyində dad həm var, ruhun incəliyi həm.

 

 

Körpə bir kişi olur, gənc qıza dönür ya da,
Duyanda bədənini cilvələyir məlahət,

Ürəyi pərvazlanır ailə yuvasından,

Könül axtarır könül, bədən bədənə həsrət.

 

 

Tapıb qovuşan kimi yaxın qəlbə, bədənə,
O, körpələr gətirir çiçək kimi dünyaya.
Bir bağ yetişdirir ki, həm cavan, zəngin həm də,
Ayrı yerin yox, elə buranın adamıyla.
Kişinin öz işi var, öz işi qadının da,
Öz vəzifəsindədir fikri hərənin. Qadın,
Gündüz ocaq qoruyur gözlərini yummadan,

Gecəsə qeyrət çəkir, axı qadındır adı.

 

 

Kişi isə qıraqda əlləşib-çalışmada

«Qazanmaq və gətirmək” – bu sözün dəyəri var.

Şərəfli və meriban, yalan sözlə qanlıdır

Gecə sevimli qollar arasına qayıdar.

 

 

Yer üzündə onların həyatı sakit və dinc,

Övladdan yarıyarlar, vətəndə qarıyarlar.
Ancaq hərb, qara iblis, yenə bu rəzil çibin,
Qətl çiçəkləriylə dənizlər boyanır al.

 

 

Ayağını əcnəbi basır qədim torpağa,
Bərəkətə; hər elin onda təcəssümü var.
Saraqos və Moskva, ispan olsun, rus ya,
Doxsan üçüncü ilin Fransası, adamlar,

 

 

Qəfildən böyüyürlər, hər iş görülən, asan.

Faciəvi, klassik, güclü, mülayim həm də.

Uğrunda çarpıışırlar evin, qəbiristanın,

Arvad-uşaq fikriylə ölürlər öləndə də.

 

 

Sağ qalansa qayıdır köhnə qayğılarına,
Tanrı, əcdad xofunda böyüdür uşaqları.

Zövcəsinin böyrünə yenə də qısılaraq,
Təzə həyat meyvəsi yetişdirir eşq ilə.

 

Yetkin yaş fikirlərin ciddiləşən vaxtıdır,

Qayğılıdır ümidlər dostluqda həsəd də var.

Bu vaxt həm də nifrətin yığıldığı saatdır,
Və meydan yığıncağı, köynəklər, arxalıqlar,

 

 

Narazı vətəndaşlar  namuslu bir vuruşda

(Onlar ki qardaşdılar! Qüssə doğurur bu çox…)

Ayırd edirlər haqqı borcla, və aydın bu da:

Bərabərlik naminə, mənfəətdən ötrü yox,

 

 

Tərəf tutur; öldürmək niyyəti olmasa da,

Rəhm bilmir, öldürür yenə əvvəlki sayaq.

Xəlbirdən axıb gedir sanki qan ətrafında,

Hiddət coşur içində qəddar —  müqəddəs ancaq.

 

 

Ölsə, şərəflənəcək adı, tanınmasa da.

Qərib ya yox, o, xoşbəxt öləcəkdir hər halda.

Onu kişi böyüdən, ona sevinc daddıran,

Müqəddəs bu torpağa qurban oldu həyatı.
fransızcadan tərcümə

10-13. 12ş 2018

Samara

POL VERLEN.  HƏQİR HƏYAT YÜNGÜL VƏ SEVİNCSİZ İŞLƏRİYLƏ

verlain-19

La vie humble aux travaux ennuyeux et faciles

Həqir həyat, yüngül və sevincsiz işləriylə,
Çoxlu eşq tələb edən çalışma seçimidir.

Şən olasan günlərin necə qəmli keçə də,

Həm də güclü — güzəran dözülməz ola belə.

 

 

Qulaq verəsən ancaq gərək kilsə zənginə,
İlahi, şəhərdəki səslərin arasında,
Və özün bu səslərin birini yaradasan,

Ki, uşaq xəyalların yetə bilə yerinə.

 

Tövbə edib yaşamaq günahkarlar içində,

Sükutu sevmək, ancaq danışmağı da hərçənd;

Böyük səbirlə keçən zaman necə böyükdür!

 

İnadlı peşmanlıq həm, həm götürqoymalar,
Və miskin dəyərlərin ətrafında qayğılar!

Fu, dedi Hafiz Mələk, alver edir təkəbbür!

28-29. 11. 2018

Samara

POL VERLEN. BƏXTİM QADINLARLA GƏTİRMİR NƏSƏ

verlain-19

Je n’ai pas de chance en femme

 

Kişilik yaşına qədəm qoyandan,

Qadınla mənimki gətirmir nəsə,
Hansına, haçansa ilişmişəmsə,
Dönüb qışqırıqçı ləçərə sonda.

 

 

Düzü, mən özüm də qışqırıqçıyam,

Nə deyim, rəziləm xasiyyətcə də,

Elə qadınlardan gördüyüm qədər.

Bəlkə bu cəhətdən yoxdur heç tayım.

 

 

Mənim qadınlarım sürüşkəndilər,

Düzü, sən özün də bir az eləsən.

Əzizim, bu müdhiş etirafı sən,

Heç kimə söyləmə ölənə qədər.

 

 

Özüm bir ayağı qaçaq idim mən,
Kim bilir, eləyəm bəlkə indi də,

Bu etiraf məni biabır edir,

Dəhşətə gəlirəm özümdən hərdən.

 

Nə eybi: əvvəlki kimi biz yenə,
Aşiq-məşuq olaq — alışan, yanan.

Sən bir yaxşı qızsan, mən cəsur insan,
Sən mən sevirsən, mən də ki, səni.

Fransızcadan tərcümə

05.12. 2018

Samara

POL VERLEN. DEDİKLƏRİMİ GERİ GÖTÜRMƏRƏM

verlain-19

Ce que j’ai dit, je ne le reprends pas

Yetər! Götürmərəm mən dedikləırimi geri,
Çünki doğrudur onlar, çünki gəlib beyindən,

Qoruyaram onları ölən günüməcən mən,
Bütöv, bölünməz və saf, baxmayaraq ən ali

 

 

Küskünlüyün ən rəzil təkəbbürlə hərbinə,

Fəqət filizdən çıxan qürurlu metal kimi,

Sonda sizin buluddan sıyrılaram mən hökmən,

Hər cür öcəşmələrə, hər qəmə hazır yenə.

 

Qəlb açaram ürəyi mamırdan yuva sayaq,
Döyündürən həm adi, həm də şirin duyğuya!

Çirkin “qəlbi Parisin” indi unudular da.

 

Artuadan Qaskona və Şampandan, Arqondan

Tutmuş Burqonna qədər, fransız ruhu, canlan!

Yaşasın bir ürək ki, bir ürəyi yaşadar.

Fransızcadan tərcümə

03-04. 12. 2018

Samara

POL VERLEN. BÖHTANLANMALI ŞEİRLƏR

verlain-19

Vers pour être calomnié

Mən bu axşam əyilib yuxunu seyr edirdim,
Yataq sadə, yuxu dinc, bütün bədən uyumuş.

Və gördüm o düşünən, oxuyan düz buyurmuş,
Gördüm günəşin altda elə hər şey fanidir.

 

Ah necə də canlıdır, incədir bu möcüzə,
Bir anda boyun əyən çiçək kimiyik elə!
Ah, hökmən dəliliklə sonlanan düşüncələr!
Sən yat, körpəm! Qayğından yuxu gəlməz gözümə.

 

Ah, bu eşq səfaləti! Zavalı eşqim mənim,

Yox əvvəlki nəfəsi indi daha sinənin!

Bu qapalı baxışsa ölümün əlaməti!

 

 

Gülür dodaqlarımda yuxulu bu dodaqlar,
Başqa gülüşü gözlər, daha coşqun və şaqraq,

Tələs, oyan və söylə: “Ölümsüzmü ruh qəti?”

Fransızcadan tərcümə

01-02. 12. 2018

Samara

POL VERLEN. BİR MÖHTƏŞƏM XANIMA

verlain-19

Une grande dame

Müqəddəsi azdırar bu gözəl, girinc qalar,

Qoca hakim görəndə! Amiranə yeişli,

Danışanda parlayır inci kimi dişləri,

Nitqi italyancadır, bir azca rus ləhcəli.

 

 

Gözlərində qarışıb Pruss göyünə mina,
Almazın itiliyi, sərtliyi onlarda var,
Sinənin əzəməti, dərinin ağlığıyla,
Nə bir kurtizan çatar, nə kraliça ona.

 

 

Pişik Ninetin özü, Kleopatra hətta,

Kübar gözəlliyinə ola bilməz onun tay!

 “Bu, möhtəşəm xanımdır!” — bax, sevimli Buridan.

 

 

Günəş də odlu deyil  kürən saçları qədər,

Səcdə edəsən gərək diz çökərək önündə,
Bu qadının üzünü ya da qamçılayasan!

Fransızcadan tərcümə

30.11 – 01.12. 2018

Samara

POL VERLEN. EHTİYATLILIQ

verlain-19

Circonspection

Bu ağacın altında, ver əlini, yavaşıt,
Nəfəsini, oturaq, burda yel öləziyər.

Altında budaqların, burda bozumtul xəzəl,
Əzizləyər ağımtıl, həlim ay işığını.

 

 

Hərəkətsiz; əyilsin dizimizə başımız,
Qəlb açaq xəyallara. Qoy onlarla yenə də,

Qovuşaq səadətə, tükənən məhəbbətə,

Bayquşqanadlarıyla sığallansın saçımız.

 

 

Unudaq ümidi də, və tam sükut içində,
Qəlbimiz ayna olsun günün keçinməyinə,

Və günəşin gecədə dərin, dinc batımına.

 

 

Dinməyək, danışmayaq, gecə ötə yarını,

Yaxşı deyil oyatmaq axı şirin yatanı.

Təbiəti, bu ciddi, qaraqabaq Tanrını.

 

Fransızcadan tərcümə

26-27.11.18

 Samara

POL VERLEN.  SEVMƏK İSTƏYİRƏM MƏN TƏKCƏ ANAM MƏRYƏMİ

verlain-19

            Je ne veux plus aimer que ma mère Marie

Sevmək istəyirəm mən təkcə anam Məryəmi,
Bütün başqa sevgilər tövsiyədir, tələb ya.

Bəlkə zəruridirlər, tək mənim anam amma,
Onu sevən ürəkdə işıq yandıra bilər.

 

Tək onun xətrinədir bu qurbanı verməyim,
Düşmənlər əzizlənə Onun xətrinə gərək.

Ürəyimə şirinlik, xidmətə həvəs və səy,

Haçan diləmişəmsə, O mənə bəxş eləyib.

 

Onun sayəsində xoş mənə bütün bu qəmlər,
Ondan ötrü ürəyim Beş Yaradan ağrıyar.

Bu nəcib canatmalar xaçlara, yaralara,
Onu çağıran kimi, çanağımı bürüyər.

 

Yalnız anam Məryəmi istəyirəm düşünəm,

Müdrikliyin zirvəsi, mərhəmətlərə mənbə,

Fransaya ana həm, ondan həmişə, hökmən,
Biz şöhrət və ləyaqət gözləyirik vətənə.

 

Qənirsiz Məryəm ana, məhəbbətin cövhəri,
Həyati və səmimi bir inamın məntiqi,

Sənin məhəbbətinlə nə eləsəm, həqiqi,

Təkcə səni sevərək, ey Qapısı Göylərin!

 

Fransızcadan tərcümə

25-26. 11. 2018

Samara