KÜLƏKLƏR

     Lələmin xatirəsinə

Molla məktəbində aldığı təhsil,

Qurandı və ərəb əlifbasıydı.

Keçələt kolazı çəkməyə qırx il,
Artıqlamasıyla bu da bəsiydi.

 

 

Üstünü, altını Kürün bilirdi,
Bələddi axarın xassələrinə.

Ən çox da bildiyi küləklər idi,
Bilirdi ki, hardan, haçan nə əsər.

 

 

Hər mehin adını bilirdi əzbər,
Qabaqdan duyurdu qasırğaları.

Dəiyşir çəpinin səmtini bəzən,

Bəzən suvatdan da uzaq qaçırdı.

 

 

Külək güc gələndə söyər, qınardı,
Külək tanrısıydı özü elə bil,
Küləklər içində hər cürü vardı:
Mələyə, şeytana bənzəyənləri.

 

 

Oğul-uşağıyla danışan sayaq,
Kişi danışardı küləklə bəzən.

Heyf, həm küləklər, həm oğul-uşaq,

Yayınırdı onun itaətindən…

 

 

Əlləri qabarlı həqir qəhrəman,

Əməyə sevgili, həm qoçaq kişi.

Kolxoz küləyiylə varı dağılan,
Bolşevik gözündə qolçomaq kişi.

 

 

Küləyi tanıdın sən hənirindən,
Burnunu yeləsə tutmadın ancaq.

Dünyanın bir ucqar, uzaq yerində,
Yaşadın ömrünü qasırğa sayaq.

 

14.05. 2019

Samara

Реклама

KÜR ƏHVALATI

KÜR 7

                  lələmin xatirəsinə

Köhnə evimizin bağdı qabağı,

Çəpərdən o yana kənd yolu vardı.

Qayalı sahildi yolun qırağı.
Kürün yatağıydı qayanın altı.

 

Bizimdi üzümlü, narlı bağıyla,

Yastı-yapalaq ev yulğun çəpərli.

Yol camaatındı, kolxozun ya da,
Kür də özbaşına axırdı elə.

 

Bezikib elə bil öz yatağından,

Onu dəyişirdi, yeyib qayanı.
Yola da girişdi bir qırağından,

Çəpəri apardı, bir az dayanıb.

 

Sonra bağa girdi, üzümü, narı,
Kökündən qoparıb aldı qoynuna.

Yazın gələn vaxtı hampazor, harın,
Daşıb az qalırdı çıxa eyvana.

 

İldə üzü bir yol gülməyən lələm,
Təzə ev tikirdi aralı Kürdən.

Bir vaxt bolşeviklər lüt elədilər,
İndi su yeridi üstünə birdən.

 

Söyməzdi soveti, bolşevikləri,
Deyəsən yanmırdı itirdiyinə.

İndi də üstünə görüb Kür gəlir,
Yaş yox, axıdırdı alın tərini.

 

Ona tale idi sovet də, Kür də,
Taleyə həmişə baş əyən idi.

Nə acığı vardı, bizə tökürdü,

Tale qarğışıydıq, tale deyildik.

 

15.11. 2018

Samara

KƏNDƏ İŞIĞIN ÇƏKİLMƏYİ

ƏRƏBQARDAŞBƏYLİ. 1961-Cİ İLİN YAZI

KƏNDƏ İŞIQ ÇƏKİLMƏYİ

 

Təzəcə uçmuşdu Yuri Qaqarin,

 Yaxşı yadımdadır, onda yaz idi.

Ya uçuşa qalmış cəmi beş-on gün,

Bizim kəndimizə işıq çəkildi.

 

Nə vaxtdan görürdük gəlmə adamlar,
Dirək basdırırlar yol qırağına.

Sonra da dirəyə dırmanırdılar,

Caynaq keçirərək hər ayağına.

 

Kosmonavt ya kosmos kimdi anlayan? —

Bizim qəhrəmanlar bu kişilərdi.

Dirəyın başında orbitə çıxan

Onlardı —  nəhayət  işıq gəlirdi!

 

Axşam iki lampa bizdə yanardı.

Quran oxuyardı lələm biriylə.

Birinin başında məməm yamardı,

Yazıb-oxuyardıq bir yer eləyib.

 

Demirdik lampanın işığı qıtdır,

Bizdə görən yoxdu gur işıqları.

Bəlkə də neft iyi baş ağrıdırdı,

İnsan ağrıya da öyrəşik olur…

 

Şəhərəcən yeddi kilometrdi,
Guya yaxındaydı kommunizm də.

Kənddəsə qaraldır tüstüsü neftin,

Şüşəni. Su qatır dükançı bizdə…

 

Onda birinciyə gedirdim hələ,

Çəlimsiz, balaca, dil uzun, acı.

Dünyanı tüstüdə, hisdə görürdüm,
Qorxurdum işığa çıxmağa ancaq…

 

O gün bizim evə iki-üç kişi,

Gəldi avadanlıq dolu maşında.

Məftili məftillə tutub baş-başa,

İliç lampasını alışdırdılar.

 

İlk dəfə işıqda qəlbi qarsıdan,

Hüsnü, cazibəni gördüm onda mən.

Qadın gözəlliyi belə sarsıdır,

Bilirsən fəlakət olacaq hökmən…

 

 

Salyanın, Bakının gur işığıyla,

Tanış lələm baxdı heç nə demədən.

Quran oxuyandı, bu fani dünya,                          

Ona işıqla da cəhənnəm idi…

 

03.10.16

Samara

 

İNƏYİN SATMAĞA APARILMAĞI

ƏRƏBQARDAŞBƏYLİ, 1963-CÜ İL, PAYIZIN ƏVVƏLİ

İNƏYİN SATMAĞA APARILMAĞI

                  Azad QARADƏRƏLİYƏ

 

“Sən burdan itələ, sən də çək ordan!”

Lələm qışqırırdı köməkçilərə.

İnəksə suvatın lap qIrağında,

Durub dirəmişdi özünü yerə.

 

Gündə su içdiyi həminki Kürdü,

İndi salırdılar özünü suya.

Alma gözlərindən yaş tökülürdü,

Elə bil gedirdi başı baltaya.

 

Kolazda oturan çəkir ciyəni,

Daldan itələyən ağac döşəyir.

Üzülür ayağı birdən inəyin.

Büdrəyib özünü toxuyur Kürə.

 

Kolazı çəpləyir lələm oturub,

Mal, ciyəsi əldə üzür yanaşı.

Mən də oturmuşam sarımı udub,

Çaşdırıb halımı malın təlaşı…

 

Lap iti vaxtıdır Kürdə axarın,

Lələm təngnəfəs, lələm qəzəbli.

İnəyin gözündən yenə yaş axır –

Canavar ağzında üzür elə bil.

 

Çatırıq o taya. Özü dırmanır,

İnək, büdrəsə də, suvata burda,

Alma gözlərinin yaşı dayanmır.

Titrəyib suyunu yazıq sıçradır…

 

Asfalt qırağıyla çıxırıq yola,

Lələm əldə ciyə düşür qabağa

Arxadan qovuram mən də çubuqla, —

Salyana gedirik malı satmağa.

 

İndi də gözümün qabağındadır,

O yol ki, uzandı günbatanacan.

Lələm acıqlıdır, qaşqabaqlıdır,

Titrəyir, nədənsə qurumur heyvan…

 

Sabir dayımgildə gecəni qaldıq,

Səhər malı satdı bazarda lələm.

Gəzişib ayında-oyundan aldı,

Vurdu saqqalını surralı Qələm…

 

İndi mən lələmin həmin yaşında,
Ölkədən ölkəyə adlamışam mən.

Həm ömür uzandı, həm də yol, indi,

Canavar ağzında özüməm üzən…

 

30.09.16

Samara