Архив по авторам | Xeyrulla Xəyal

PİRALININ XATİRƏSİNƏ

                                                

Guya zər atmaqda yox bərabərin —

Belə demirdinmi? Elə atıldı

Zərlər – oyunu da, tası da verdin,

Nərdtaxtan qapanıb bucaqda qaldı.

 

“Yaradanı gəlsin, udaram!” deyən,

Sən deyildin? İndi oyunu, nərdi,

Bizi yaradanın önündəsən sən.

Bəlkə yox… Kim bilir yol nə qədərdir

 

Tanrı hüzuruna. Min il bəlkə də,

Yol gedib, min il də bükərsən boyun

Kandarda. Uduzan hamı – o təkdir.

Gözlərsən yetincə oyunun sonu…

 

Bəlkə də çox qalmaz bucaqda nərdin,

Oynar oğlanların, gəlib-gedənlər.

Əli gətirənsə yenə də hərdən,

“Bunu yaradanla oynaram!” – deyər…

                                                      22-24.03.08, Samara

ON BEŞ — ON ALTI YAŞDA

 

Tünd şərab kimidir o vaxtlar həyat,

Gün keçmir – içilir, qaynadır qanı.

Sevgi, donkixotluq – gülür camaat.

Bu meyi tərgitmək, həyatı yəni,

Tərk etmək istəyi sarsıdır canı –

Başını divara vurmağın gəlir.

Ya da xəyalında açdığın atəş,

Beynini dağıdır, sinəni dəlir.

Addımınsa ürkək, yerişin yavaş,

Öz ürək səsin də doğurur təlaş.

Çənəsi çəlikdə, gözü sulanan,

Günləri su kimi içib dolanan,

Qocalar görürsən – başın hərlənir…

                               iyun – 5iyul 2008, Samara

ROBERT FROST. QIZIL OLAN QALMIR

robert-frost

(NOTHİNG GOLD CAN STAY)

 İlk yaşıllıq təbiətdə,

Qızılıdır – tezcə gedər.

Sütül yarpaq – çiçək sayaq,

Bircə saatlıqdır ancaq.

Yarpaq düşür, yarpaq solur,

Ədəm bağı qəmlə dolur.

Günlə gedir qızılı Dan,

Ömr eləmir qızıl olan.

ingiliscədən tərcümə

2000-ci illər, Samara

+++++++++++++++++++++

Nothing Gold Can Stay

Nature’s first green is gold,
Her hardest hue to hold.
Her early leaf’s a flower;
But only so an hour.
Then leaf subsides to leaf.
So Eden sank to grief,
So dawn goes down to day.
Nothing gold can stay.

RAZISAN? HƏ, HƏ…

Bu Novruz bayaramını da belə yola verdim…

“Keçirdim” deməyə ürəyim gəlmir, çünki, sizdən nə gizlədim, bir az kasıblıq oldu. Qabaqlar hər Novruzda bir neçə samaralı soydaşım mənə bayram payı gətirirdi, bu dəfə bir çürük qoz da gətirən olmadı. Hansı qurumsaqsa mənim adıma çıxarıb ki, güya mən Azərbaycandakı referendumun əleyhinəyəm, mənim pay gətirənlərim də inanıb inciyblər məndən.  Çünki çox vətənpərvər adamdırlar, vətəndən ötrü başlarlından keçərlər, prezidentdən ötrüsə bütün başqa yerlərindən. Üstümə xəbər göndəriblər ki, Mirzə, biz səni belə xain bilməzdik. Azərbaycan refetendumunu erməni özü bəyənib, sən namərdlikdə ermənini də vurub keçmisən.

Vallah, mənim adıma söz çıxaran qurumsaq əlimə üşsəydi, bilirsiniz mən ona neylərdim? Bilmirsiniz? Mən də bilmirəm.

Heyf, cavanlıq!

A kişi, mən həmişə Əliyevlərin əbədilik ölkə başçısı olmağını istəməmişəmmi? Bunu hər yerdə deməmişəmmi? Bunu bəlkə İlham Əliyev özü də bilir və eşitsə ki, Mirzə böhtan qurbanı olub, ordan mənə bir vaqon qoz-fındıq göndərər. Əslində referendumun nəticələri mənim üçün qoz-fındıq, paxlava və şəkərburadan min dəfə qiymətlidir. Camaat qırxdan çox sualın cavabına yüz faiz “hə” cavabı verib. Bəli, yüz faiz. Sonra İlham bəy zat-aliləri deyib ki, on faiz azaldın, desək ki, yüz faizdir, bizə hökmən göz dəyər. Ona görə on faiz azaldıblar. Ancaq doxsan faizə də bəzi qonşuların paxıllığı tutub. Deyilənlərə görə, mərkəzi seçki komissiyasının sədrinə ermənilərin gözü elə dəyib ki, yazığın ağzı əyilib və indi zəhmətlə qazandığını yeyə bilmir…

Dünyanın çox ölkələrinin rəhbərləri bizim xalqımıza “afərin” deyiblər. Bizim prezidentimiz də Birləşmiş Millətlər Təşkilatına məktub göndərib ki, hansı ölkənin konstitusiya dəyişdirmək fikri olsa, gəlsin referendumunu keçirsin Azərbaycanda. Bizim camaatımız siyasi cəhətdən elə kamilləşib, elə yetkinləşib ki, bütün konstitusiyaları istənilən dildə gözüyumulu oxuyar və gözüyumulu da səs verər. Guya Pangemun cənablarının bu təklifdən gözləri yumrulanıb alma boyda olub və Koreya dilində nəsə deyib. Bizim diplomatlar bunu da “hə” kimi başa düşüblər…

Burda bir soydaş var… Adını demirəm. Heç etibarım yoxdur ona, ürəyimə damıb ki, fikri-zikri məni güdaza verməkdir. O gün mənə deyir ki, Mirzə, bilirsən niyə bizim camaat yüz faiz “hə” deyir? Çünki bizim camaat çox qeyrətli camaatdır. Dedim ki, a kişi, mən özüm də yaxşı bilirəm ki, bizim camaatımız qeyrətli camaatdır. Sözünün canını de. Deyir ki, Mirzə, Azərbaycanda səsvermə bülletenlərinin qırağında xırda hərflərlə yazırlar ki, “hə” deməyən maygülüdür. İndi özün fikirləş, kim maygülü adını üstünə götürər? Bülleteni qollayıb çıxırlar…

Soydaşımın bu söhbəti məni açmadı, tez sağollaşıb ayrıldım. Belələriylə aşnalıq qatsan, qozdan mərhum olmaq nədir, başında bir vaqon qoz sındırarlar.

O ki qaldı Novruza, Bakıda elə kef olub ki, qonşularımızın ağızlarının suyu axıb. Hələ bir neçə min erməni müraciət eləyib bizim hökümətə ki, buraxın gələk top-tüfəngimiszlə sizin atəşfəşanlığınızda iştirak edək.  Bizim hökümət deyib ki, yox, biz sizi qoymuruq, çünki biz sizdən küsmüşük və hələ danışmaq istəmirik. Ermənilər də elə bikef olublar ki, başlayıblar Ağdamda hərbi təlimlər keçirməyə.

Seçki komissiyası sədrinin əyilmiş ağzına and ond olsun, bu ermənilər çox üzlü, çox həyasız adamdırlar. Onlara deyəsən ki, qırışmallar, təlim keçirməyə yer başınıza qəhətdir, gərək elə Ağdamda keçirəsiniz? Bəs demirsiniz ki, top səsləri çatar ağdamlıların qulağına və bu, ağdamlıların qeyrətinə dəyər?

 

                                                              Mirzə ƏLİL

26.0309 Samara

 

 

 

СПРОСИТЕ У БЫВАЛОГО

«А вы спрашивали у Ходорковского? Я более чем уверен, что Михаил Борисович сам не хочет выйти из тюрьмы. Знаете, когда человек долго на одном месте сидит, то не хочет его покидать, я это по себе знаю…», — сказал сегодня журналистам Владимир Путин.

СОБАКИ И СОБАЧЬИ СТРАСТИ

В сегодняшнем номере «Dayli Mail» есть статья о брошенных собаках. В Англии после рождественских праздников брошены на улицу тысячи собак. Многие из них хозяевами были получены в качестве рождественских подарков. После праздников, рассудив, что содержание собак им обойдется в значительную сумму, добрые христиане бросили животных на произвол судьбу. Некоторых подобрали благотворительные организации. Но не всех. Впрочем, бросали не только «подарков», но и старых друзей. Экономический кризис…
Марина Цветаева, кажется, в очерке о художнике Н. Гончаровой, обращает внимание на то, что в Евангелии почти нет зверей и птиц. Свиньи есть в негативном контексте. Есть фраза «птицы небесные». Больше нет ничего…
Главное в христианстве — да и в Исламе то же — вера в загробную жизнь, в воскресение, в бессмертие. Точных представлений  о загробной жизни по объективной причине нет. Возможно, они, то есть эти точные представления, особо и не нужны. Главное, чтобы вновь была жизнь, а обустроиться в ней человек — особенно если учесть его предыдущий опыт — наверняка сможет. Человек, выживающий в тундре, в пустыне и даже в замерзающем военном городке Забайкалья, в загробной жизни точно не потеряется, быстро сообразит, что к чему. Нельзя исключать, что будут инструкции, инструктора. В мусульманском раю правоверные попадут вовсе на все готовое.
Тем не менее вряд ли кто будущую жизнь представляет не похожей на нынешнюю. В улучшенной модификации, конечно. А человека человеком делает не только то, что в нем, но и в равной или в большей степени то, чем он окружен и с чем он соприкасается. Природа, стихия, животные, «птицы небесные». И если всего этого в загробной жизни не окажется, стоит ли о ней мечтать?
К статье в британской газете приложено несколько фотографий брошенных собак. Посмотрев в их грустные глаза, думаешь о том. что несправедлив человек, придумавший бессмертие только для себя.
Несправедлив и глуп, ибо незаслуженно и высокомерно выделил себя среди тех, кто за свои земные страдания, часть которых причиняется нами, заслуживает больше награды…

İndi ağacları bəzəyən bu qar…

İndi ağacları bəzəyən bu qar,

Artar, ağırlaşar, yükə çevrilər.

Bağlarda, parklarda şaqqaşaraqla,

Gecə budaq sınar səhərə qədər.

 

Sabah günəş çıxar, şaxta azalar,

Çox çəkməz, ağaclar cıxar yük altdan.

Hansısa əvvəlki vüqarla durar,

Hansısa duruxar xəcalətindən.

 

Olur ki, beləcə tablamırıq biz,

Taledən çiyinə yazılan yükə.

Əgər sınmasaydı qol-qanadımız,

Uçub ucalardıq göylərə bəlkə…

                                                         30.12.07 Samara

İMİŞLİ QOÇLARI VƏ ARVAD PARTİYASI

  

Düzdür, ilə yaxşı deməzlər, ancaq bu iki min yeddinci il doğrudan da çox yaxşı il oldu, hərçənd İraqda-zadda bir xeyli adam qırıldı, ancaq il kefiniz istəyən il oldu, mən ölüm. 2007-ci il bütün ölkələrdən Azərbaycanda yaxşı keçdi. Camaat kefdə, prezident kefdə, ordu kefdə — bir sözlə, Azərbaycanda vurçatdasın olub. Cəmi bircə ağır hadisə olub, o da baş verib İmişlidə. Bir “Mersedes” qırx qoçu vurub sərib yola. Qoçlar da adi qoçlar olmayıb, hamısı olub döllük qoç. İmişli camaatı vurub başına-sinısinəə, zarafat deyil, o boyda rayon qalıb dölsüz. İcra başçısı güya gələr Bakıya böyük bir nazirin yanına və deyər ki, ya nazir, camaatım sənə qurban, qalmışıq dölsüz. Nazir deyər ki, ürəyini sıxma, sərəncam verilib, sizə Naxçıvandan düz qırx dənə döllük qoç göndərəcəklər. İcra başçısı bunu eşidəndə bir az duruxub qalıb, deyib ki, ya nazir, o qoçlar təyyarədə düşmən ərazisinin üzərindən uçsalar, allah düşmənə lənət eləsin, hə, onlar erməni üstündən uçsalar, stress keçirərlər, onların döllük qabiliyyətinə ziyan dəyər. Nazir güya hirsindən əsib-coşub və deyib ki, ə, nə hətərən-pətərən danışırsan, mən özüm o düşmən üstündən uçub gəlməmişəm Bakıya?  İndi mənim, türkün sözü, nə çatışmayan cəhətim var, ə? Naxçıvandan bura o qədər nazir gəlir, gömrükçü gəlir, polis gəlir, hamısı da erməni üstündən uçur, hamısı stress keçirir. Onların kişiliyinə nə olub, ə, buğa kimidirlər!

Hə, deyirlər icra başçısı düşüb nazirin əlinə-ayağına, “gələt eləmişəm” deyib qayıdıb İmişliyə və başlayıb döllük qoçların yolunu gözləməyə.

Yeri gəlmişkən, yeni ildə Naxçıvanda təzə türmə açılacaq. Daha doğrusu, istifadəyə veriləcək, türmə, düz deyirsiniz, açılmaz. Təzə türmənin bütün qapı-pəncərələri zoğal ağacındandır. Mirzə Əlilin ruhu şad olacaq: vətəni çox dövlətlənib, çox irəli gedib. Xudayar bəyin nəyi vardı – zoğal ağacından dəyənəyi, İndi Vasifbəy zoğal ağacından türmə tikir. Bəh-bəh!

Ötən ildə bir jurnal çıxdı ki, dünyanın heç yerində tayı-bərabəri yoxdur. “Bakı” adlı jurnalın redaktoru Azərbaycanın ən yaxşı jurnalisti Leyla Əliyevadır. Deyilənlərə görə, təzə ildə “Salyan”, “Tərtər”, “Astara”, “Qubadlı”, “Laçın”, “Qusar” və sair adlı jurnallar da çıxacaq və hamısının da redaktoru Leyla Əliyeva olacaq. Maşallah!

Ötən ilin sonunda bir xeyli azərbaycanlı arvad yığışıb cənab prezidentimizi dəstəkləyən siyasi partiya yaradıb. Partiyanın devizi belədir: “Allah səni üstümüzdən əskik eləməsin!” Az vaxtda partiya elə bir ad, elə bir reytinq qazanıb ki, kişilər də başlayıblar kütləvi surətdə bu partiyaya girməyə. Aldığımız məlumata görə, tezliklə bu partiyada arvadların sayı kişilərin sayını keçəcək. ..

Deyilənlərə görə, cənab prezidentimizin Yuxarıda  hörməti o qədərdir ki, ölkəmizin nüfuzu o qədər qalxıb ki, təzə il bütün ölkələrdən qabaq Azərbaycana gələcək.  Buşun özü nə qədər çalışıbsa, boyun qoymayıblar, deyiblər gərək Azərbaycan birinci ola. Mirzə Əlilin başı haqqı!

Mirzə ƏLİL