“SƏN BİR DƏ QAYITMAZSAN…”
Mənim övladım yoxdur və buna görə övlad itkisi barədə nə yazsam, nəinki başqalarını, heç özümü də inandırmayacaq – övlad itkisinin, eləcə də övlad məhəbbətinin nə olduğunu mən bilmirəm. Bəşər dühası bunu öz qəhrəmanının diliylə belə ifadə edir:
“ Lear. And my poor fool is hang’d! No, no, no life!
Why should a dog, a horse, a rat, have life,
And thou no breath at all? Thou’lt come no more,
Never, never, never, never, never!..”
“Sən bir də geri dönməzsən. Heç vaxt, heç vaxt, heç vaxt, heç vaxt…”
Cənab Tofiq Yaqublunun əvəzində prezidentdən onun bağışlanmasını xahiş edən adamları başa düşürəm, ancaq bunu səhv sayıram. Tofiq Yaqublunun əfv xahişini eləmək dolayısı ilə onun cinayət törətdiyini təsdiq etməkdir. “İctimaiyyət”, bəlkə özü də başa düşmədən, ədalətsiz hökmü legitimləşdirir.
Prezidentə müraciət belə ola bilərdi: “Cənab prezident! Siz Tofiq Yaqublunu qisas üçün türməyə salmısınız. Bunu başa düşürük. Ancaq cənab Yaqublunun nəslini kəsmək fikriniz yoxdursa, onu buraxın. Qisasınızı onsuz da almısınız”.
Bütün başqa formalarda müraciət Yaqublunun cinayət törətdiyini təsdiq edir.
Müstəbid hakimlər hamısı kinli, qisasçıdır, hakimiyyətdə oturduqları müddət artdıqca, kinləri, qisasçılıqları daha da artır, çünki kölgələrindən də şübhələnirlər.
Azərbaycan hakimiyyətini bu müstəbidlər içində fərqləndirən onun sadizmidir. Hakimiyyət İnsan nalələrindən həzz alır. Axı məhkumlar özləri ağlamasalar da, onların anaları, bacıları uşaqları ağlayırlar. Və hönkürtülər, nalələr hakimiyyətə ləzzət verir. Bu, klinik haldır, psixi sağlamlıq problemidir. Ancaq sağlam hakimiyyət Leyla Yunusu ya Xədicə İsmayılı damda çürütməz.
İntiqam Əliyevdən qisas alırdılarsa, alaydılar. Ancaq yeddi il yarım iş – bu, sadist ehtirasların doyuulması üçündür. Bunu başqa cür yozmaq mümkün deyil.
Azərbaycan sadistlər ölkəsidir. Biri tutulanda, polis dəyənəy yeyəndə, minlərlə televizorun qabağında on minlərlə adam xorla deyir: “Canın da çıxsın!”
“Məmmədrəhim, raykom katibi səni minib çapa bilər?” – Bəxtiyar Vahabzadə 1979-un sonunda ya 80-nin əvvəlində qiyabiçi tələbələrin birindən soruşdu. Yerdən xorla qışqırdılar: “Əlbəttə, çapar!”
Bizdə hamı bir-birini minməyə çalışır. Guya rejimə qarşı olanların çoxu demokrat-zad deyil, sadəcə onlar yerlərini dəyişmək istəyirlər: onlar bellərindəkiləri atıb özləri minmək arzusundadırlar.
“Qaçın, qarovulçu gəldi, Qoçu oğlu qoçu gəldi!” – bunu gənc İsa İsmayılzədə yazıb. Bizdə qarovulçu, təhkimçi, briqadir, sədr, katib, müvəkkil – hamısı əhalini minib-çapıblar. Əhali də uşağını bir ətək pulla da olsa oxutmağa çalışıb ki, o başqalarını minsin, onu minməsinlər…
Mən Azərbaycan polisləriylə az üzləşmişəm, ancaq briqadir, təhkimçi, sovxoz direktoru, katib görmüşəm. Onlardan bir ayrı vavt. Mən Azərbaycan qatarlarından bir neçə kəlmə yazmaq istəyirəm. Bir vax Tümün-Bakı marşrutuyla Azərbaycan qatarları da gedirdi. Mən bu vaqonda nəinki ayaqyolunda, hətta ayaqyolundan qıraqda da ayağının nəcisə batdığından yazmıram. Bu da ayrı vaxt. Mən ayrı şeyi demək istəyirəm. Azərbaycan qatarına minən kimi bələdçilər pasportunu alıb saxlayırlar. İki gün yarım olursan dustaq. Sənədsiz, hüquqsuz. Azərbaycan torpağına keçən kimi milli rəmzlərlə bəzədilmiş gözəl paltarlar geymiş əsgərlər, zabitlər, gömrükçülər, polislər vaqonlara girib başlayırlar soydaşlarını soymağa…
Aleksey Karamazov bir dəfə deyir: “Mən bəlkə heç allaha inanmıram”.
Mənə hərdən elə gəlir ki, mən Azərbaycanı sevmirəm…
İndi insan nalələrindən həzz alan hakimiyyətdən Yaqubluya əfv istəmək düzgündürmü? Hünəriniz var, gedin evini alın mühasirəyə, deyin ki, bu kişini qoymarıq qayıda türməyə…
Hərçənd öz işinizdir. Neyləyirsiniz, eləyin. Bir söz idi, dedim. Kimdi mənim sözümə baxan?
26.04. 2015 Samara
xeyrulla xayal 