ANNA AXMATOVA. «HAÇANSA RİŞXƏNDLƏ «ÇAR» ÇAĞIRILAN…»

Дек2

AKHMATOVA

ANNA AXMATOVA

        Кого когда-то называли люди…

 

Haçansa rişxəndlə “çar” çağırılan,

Ancaq tanrı olub öldürülənin,
İşgəncə aləti kimi anılan,
Xaç qızır oduyla sinəmin indi.

 

İsa şahidləri ölüm daddılar

Əsgərlər, qeybətçi dul qarılar da.

Öldü Ponti Pilat, getdi kim, nə var.

Orda haçansa ki, tağ ucalırdı,

Qayalar qaralır, coşurdu dəniz,

Şəraba qatılıb içildi onlar.
Uduldular çiçək qoxulu tozla.

 

Qızılı pas basar, polad çürüyər,

Mərmərsə ovular – ölür yaranan.

Dünyada hər şeydən davamlı – kədər,

Və şahanə Sözdür əbədi olan.

1945

Ruscadan tərcümə

02.12.2017

Samara

MİXAİL LERMONTOV. «ÇILPAQ ZİRVƏSİNDƏ VƏHŞİ ŞİMALIN…»

Дек1

НА СЕВЕРЕ ДИКОМ.jpg

MİXAİL LERMONTOV

               На севере диком стоит одиноко…[i]

 

Çılpaq zirvəsində vəhşi şimalın,

Tənha bir şam dayanıb.

Mürgülü yellənir, qar alıb tamam,

Sanki cübbə geyinib.

 

Uzaq səhra girir hey yuxusina,
Günün doğduğu diyar.

Yanar qaya üstdə qəmli və tənha,

Gözəl xurma ucalar.

 

1841

Ruscadan tərcümə

01.12.2017

Samara

 

 

[i] Götenin şerinin sərbəst tərcüməsidir

MİXAİL LERMONTOV. DUA

Ноя30

LERMONTOV

MİXAİL LERMONTOV

         DUA

                В минуту жизни трудную…

Ömrün çətin anında,

Qüssə sıxsa ürəyi

Sehrli bir duanı,

Dönə-dönə deyirəm.

 

Avazında hər sözün,

Bərəkətli qüvvə var,

Onlardan həzin-həzin,

Pak mələhət yayılar.

 

Gedər qəlbdən asılan,

Daş da, itər şübhə də.

Ağlayır, inanırsan,

Ah, necə xoşdur həm də…

1837

Ruscadan tərcümə

30.11.2017

Samara

Aleksandr PUŞKİN. QURANA BƏNZƏTMƏLƏR. VII

Ноя29

ПУШКИН

QURANA BƏNZƏTMƏLƏR

        VII

 

Qalx ayağa, ağürək:[i]

Səhər açılanacan,
Küncündə mağaranın,

Müqəddəs çıraq yanır.

Dua elə ürəkdən,

Peyğəmbər, at başından,
Kədərli fikirləri,

Məkrli yuxuları.

Həqiranə ibadət,
Elə səhərə qədər.

Səmavi kitabı sən,

Oxu səhərə qədər!

1824

Ruscadan tərcümə

29.11.2017

Samara

[i] Orijinal qafiyəsizdir

BORİS PASTERNAK. POEZİYANIN TƏYİNİ

Ноя28

pasternak

BORİS PASTERNAK

   POEZİYANIN TƏYİNİ

 

Bu, fitdir, fəzanı sarsidar keçər,

Qopan şaqqıltıdır buz deşildimi.

Yarpağı üşüdüb donduran gecə,

Bu, iki bülbülün deyişməyidir.

 

Bu, ot-ələf basan şirin noxuddur,

Kainat göz yaşı yatır qınında.

Ləkə dolu kimi yağır Fiqaro,

Elə bil pultlardan, fleytalardan

 

Onu yorulmadan gecə arayar

Dərin diblərində çimərliklərin

Sonra nəm və titrək ovuclarıyla,

Aparıb ulduzu çəmənə sərər.

 

Qübbəni bürüyüb qızılağaclar,

Sudakı taxtadan səthi  — boğanaq.

Ulduzlar qəhqəhə çəksə — yeri var,

Sədasız, kar yerdir kainat ancaq.

1917

Ruscadan tərcümə

28.11.2017

Samara

 

                 MİXAİL LERMONTOV. QAYA

Ноя27

Лермонтов_Кавказский_вид_возле_селения_Сиони.jpg                           

MİXAİL LERMONTOV

                                (1814-1841)

           QAYA

     Ночевала тучка золотая…

Qızıl bulud gecələdi,

Nəhəng qaya sinəsində.

Yola vardı səhər tezdən,

Maviliklə dəcəlləndi.

 

Qayanınsa  nəm iz qaldı,

Qırışında. Durub tənha,

Fikrə dalıb qoca qaya,

Səhrada səssiz ağladı.

 

1841

Ruscadan tərcümə

27.11. 2017

“Sioni kəndi yaxınlığında Qafqaz məzərəsi” şəkli  M. Y. Lermontovundur. Kətan, yağ, təxm. 1837-38
 

POL VERLEN. ÜÇ İLDƏN SONRA

Ноя26
Ïîðòðåò Ïîëÿ Âåðëåíà

Ïîðòðåò Ïîëÿ Âåðëåíà

 

POL VERLEN

                  (1844 – 1896)

        ÜÇ İLDƏN SONRA

                     Ayant poussé la porte étroite qui chancelle…
 

Heç nə dəyişməyib. Tənək dolaşmış

Köşk həmin, həmindir çürük stullar.

Su şırnağındakı zümzümə tanış,

Qoca ağcaqovaq küsülü durar.

 

Titrəyişi tanış qızılgüllərin,

Zanbağı əsdirən sərin meh həmin.

Tanışdır hər biri torağayların.

 

Durub həminki tək burda Veleda,

Əhəngi, suvağı düşüb dağılır,

Əspərək ətri də burnumu çaldı.

 1866

Fransızcadan tərcümə

26.11. 2017

Samara

«SAHİLİ HAÇANDAN BAŞINA ALIB…»

Ноя25

23.11.17.jpg

Sahili haçandan başına alıb,

Uca qıyyaları qağayıların.

Məhəccər yanında dayanan ahıl,

Torbadan çıxarıb çörək doğrayır.

 

Beş deyil, on deyil, qoşundu quşlar,

Bu qədər qağayı Volqalıq deyil.

Bəlkə dənizlərdən uçub gələn var,

Gətirib onları çörəyin iyi.

 

Qoşulub xəlvətcə qağayılara,

Qara qarğalar da yeməyə cumur.

Xırda gilələri sərçələr yığır,
Təklifsiz gələnə qoca göz yumur…

 

Kəsib boğazından, pensiyasından,

Aldığı çörəyi verir quşlara…

Bir çörək doydurub beş min insanı,

Haçansa… Quşun da öz allahı var…

 

Quşlara, yiyəsiz itə, pişiyə,

Ağzından tikəni çıxarıb verən!

Haçansa bir çörək verib beş mini,

Doyduran o kəsə yaxındır yerin!

25.11.2017

Samara

POL VERLEN. YAŞILLIQ

Ноя24

Ïîðòðåò Ïîëÿ Âåðëåíà

POL VERLEN

                     (1844 – 1896)

           YAŞILLIQ

                            Voici des fruits, des fleurs, des feuilles et des branches…

Bax bu meyvə, bu çiçək, bu da ki, sütül budaq,

Bu, təkcə eşqinizlə vuran çılğın ürəyim.

Parçalamayın onu ağ əlllərlə siz ancaq,

Oxşasın gözünüzü mənim həqir hədiyyəm.

+

Gələndə büründüyüm şehin gilələrini,
İndi səhər küləyi alnımda soyutmada.

Ayaqlarınız altda, izn verin, dincəlim,

Canlanaq, ötən əziz anları saılb yada.

+
Tər sinəniz üstünə  endirirəm başımı,

Sonuncu öpüşlərin hələ də dinər səsi.

Görək haçan qasırğa susar, hava yumşalar,

Bir az yatım, indi ki, siz də dincəlirsiniz.

1874

Fransızcadan tərcümə

24.11.2017, Samara

SEVİNCİN XATİRƏSİ

Ноя23

sevinc.jpg

Noyabrın 19-da qardaşım qızı Sevincin 45 yaşı tamam olardı…

1984-cü ilin son və 1985-ci ilin bir neçə ayı ərzində Mskvada Karpovla Kasparov arasında şahmat tacı uğrunda sonu görünməyən final yarışı keçirilirdi. Mən Moskvadan təzə gəlmişdim, işsizdim, tez-tez Süleymangildə olurdum. Bir dəfə on iki yaşlı Sevinc məndən soruşdu:

  • Əmi, Kasparovgil nə qədər pul alacaqlar?

Dedim ki, ikisinə beş milyon dollar (səhv etmirəmsə, mükafat fondu bu qədərdi).

Sevinc, əlbəttə, beş milyon dolların nə qədər olduğunu təsəvvür edə bilməzdi, ancaq başa düşürdü ki, bu, çox puldur. Bir az fikrə gedib dedi:

  • Mən də yaxşı şahmatçı olsaydım, çoxlu pul udardım…
  • Çoxlu pulu udub neyləyəcəksən? – soruşdum.

-Xərcləyərdik də, — Sevinc dedi. Sonra məni gözdən keçirib əlavə etdi:

— Əmimə də üst-baş alardım…

Bir neçə ay idi ki, işsiz və pulsuz idim. Əynim köhnəlirdi…

On iki yaşlı Sevincin dediyi uzun ömrüm boyu eşitdiyim ən yaxşı sözlərdəndir…

Dərman kimi xatirələr var, ürəyin tutanda qoyursan dilinin altına…

Sevincin xatirəsi belə xatirədir…

23.11.2017

Samara

 

 

 

Запись опубликована 23.11.2017, в AİLƏ и отмечена .