
Taleyin əlindən gileyim ümman,
Gah aşkar dinirəm, gah dodaqaltı.
Tale acıqlıdır əlimdən yaman:
Nə verdi – qaytarıb üstünə atdım…
18.12. 1977
Ərəbqardaşbəyli

Taleyin əlindən gileyim ümman,
Gah aşkar dinirəm, gah dodaqaltı.
Tale acıqlıdır əlimdən yaman:
Nə verdi – qaytarıb üstünə atdım…
18.12. 1977
Ərəbqardaşbəyli
Taleyin əlində əsir-yesirdik,
Elə bəxtimizdən umub-küsürdük.
Ağır zəncirinə ağır günlərin,
Bağlanıb gedirdik. Yerimək çətin.
Aşıb axşamları yola vararkən,
Zülmətlər içində ümid ararkən,
Ququş qondu ömrün gecələrinə,
Eşq olsun qonağın gec gələninə!
Nəğmə atəşinə alışan Ququş!
Adı nəğməsinə yaraşan Ququş!
Səsi qönçələnən nazənin Ququş!
Nəğmə cilvəsiylə bəzənən Ququş!
Ağla, bu naləyə ürək dayanmaz,
Göz yaşı içməsə, duyğu oyanmaz.
Bir nəğmə sızladan, biri coşduran,
Biri yola qoyan, biri çaşdıran.
Heçliklərə meydan oxuyan Ququş!
Tale bədliyindən arxayın Ququş!
…Qonub ömrümüzün gecələrinə,
Ötür quş nəfəsli Ququşum yenə.
Iyun, 1985 Ərəbqardaşbəyli
Bu otaqda bir yataq da olub və tanıdığım ən nəcib
insanlardan biri Ehtiram uzun illəri o yatağa bağlı keçirib.
Otaq dünənəcən qalırdı. Ehtiramın ruhu, ümid edirəm, daha
uca yerdədir…
İki qovaq arasında
Boy verib ucalan otaq.
Budaqların sırasında,
Özünə yer alan otaq.
Baharda başdan-ayağa,
Yaşıl-yaşıl yanan otaq.
Qısılıb iki qovağa,
Mışıl-mışıl yatan otaq.
Səhərin dumanlığında,
Günəşə boylanan otaq.
Axşamın toranlığında,
Günəşlə yuyunan otaq.
Yağışlarla, küləklərlə,
Danışan, qonuşan otaq.
Məskən tapdığı bu yerə
Gözəlcə yaraşan otaq.
Nəğmələnib zaman-zaman,
Sükutu sındıran otaq.
Oxuyub-oxuyub coşan,
Quşları dindirən otaq.
Torpaqdan çəkib gözünü,
Aya-günə baxan otaq.
Başı buluda uzanan,
Tanrımıza yaxın otaq.
Ayları, illəri aşıb,
Kür üstünə qonan otaq.
Sinəsində uçmaq eşqi –
Qanadı bağlıqır ancaq…
14 iyun 1985, Ərəbqardaşbəyli
Kolazçı zənciri ovuclayaraq
Tullayır kolaza. Onun yerini
Tutub çəpləyirəm, gedir yararaq,
Qoca kolaz Kürün ləpələrini.
Beləcə düz qırx il lələmin əli,
Çəpdən ayrılmadı gün batanacan.
Varını verəndən bolşeviklərə,
Keçid kolazıydı çörək ağacı.
Firqədən aralı, cərgədən uzaq –
Bilindi cərgəyə qoşulan deyil.
Kolazında nə gerb, nə də ki bayraq,
Amma tanınırdı suverenliyi.
Yolunu, yönünü dəyişdi Kür də,
Bağını, evini yudu, apardı.
İndi lal suların axdığı yerdə,
Axşamlar heç nədən dava qopardı.
Axara qarşıydı. Əlləri çəpdən
Qopmadı kimsəni alqışlamağa.
Axarla qovulan balıq görəndə,
Zəhmi çoxalardı qaş-qabağının…
21may 2007, Samara

Mən uşaqdım, kinolar aldatdı,
Könlü verdim kino məhəbbətinə.
Məni kinodakı dərd ağlatdı,
Mən sevindim kino səadətinə.
+
Mən uşaqdım, kinoya qondu quşum,
Mən uçardım gələndə kəndə kino.
Yaz-yay axşamlarında həftə başı,
Kluba çevrilərdi kənd dükanı.
+
Dükanın böyrünə bir ağ asaraq,
Ekrana bənzədirdilər dayılar.
Aparat köhnə paroxod sayağı,
Başlayırdı işə, çaqqıldayaraq.
+
Otururduq uşaq-böyük qarışıq,
Çəmən üstündəcə bardaş quraraq.
Yesə də ağcaqanadlar daraşıb,
Bu ağır zülmü üstələrdi maraq.
+
Mən uşaqdım, aparat tanrıydı,
Dükanın böyrüsə cənnət bucağı.
O kinolarda həyat ayrıydı,
Adamlar orda mələklər sayağı.
+
Gülüşlər özgə, sözlər özgə idi,
Dadı şirintəhərdi dərdin də.
Dükanın böyrü sanki güzgü idi,
Bizim həyatımızın əksi səthində.
+
Mən uşaqdım, mənə yalançı həyat,
Əsl həyat, əsl ömür-gündü.
Bütün bu doğma adamlar mənə yad,
Bu doğma kənddə həyat sürgündü.
+
Düşərək felinə bu filmlərin,
Dolaşırdım necə ay-gün dolanar.
Tanımırdım hələ Felliniləri,
Yoxdu dünyada hələ Berqmanlar.
+
İndi saç çallanıb, ürək qocalıb,
Canımda göynəyir vətən yarası.
Doğmaca kəndim uzaqlarda qalıb,
Ötdü qürbətdə ömrümün yarısı.
+
Aşdım ekranları və pərdələri,
Bir duman tək dağıldı xülyalar.
Heçliyə döndü nə var dəbdəbəli,
Önümdə təkcə bu gerçəklik var.
+
Zehində anbaan tərəddüd olur,
Sarsıdır şübhələr qəfil beyni:
Mənim ömrümmü məşəqqətlə dolu,
Yoxsa ekranda əksidir lentin?
+
Kəfənmi, pardəmi bu dünya boyu,
Asılıb daş soyuq divarlardan?
Aktyorlarmı durğuzurlar oyun,
Ya ölənlər çıxır məzarlardan?..
23 oktyabr 1989, Samara
Eynəyim təzələnir,
Qalınlaşır linzalar.
İşığı gözlərimin,
İldən-ilə azalır.
Xırdalanır nəhənglər,
Xırdalarsa yoxalır.
Uzağa yetmir nəzər,
Duman alır yaxını.
Dan yerini haçandır,
Gözüm görür qürub tək.
Əyilir, haçalanır,
Ağac, işıq, ot, çiçək.
Hələ yol var qabaqda,
Əl uzat, ay dost, keçim.
Bircə qaranı ağdan,
Sonacan özüm seçim…
10.02.2010 Samara

Cahangir Süleymanlıya
Gəmilər gedərdi bu çayda bir vaxt.
Təmiz, al-yaşıllı göyərtələrdə,
Qəribə adamlar vurnuxardılar,
Qıraqdan baxardıq, heyrət edərdik.
Hər gün saatlarla əsir-yesirdik,
Beş-on qoyun quzu qabağımızda.
Qürub yubanırdı, biz tələsirdik,
Tikan sızıltısı ayağımızda.
Nədənsə axşamlar keçərdi onlar,
Ayın, ulduzların alışan çağı.
Mühərrik səsiylə ürək çırpınar,
Birdən canlanardı Kürün qırağı.
Dünyada nə yaxşı mahnı vardısa,
Həmin gəmilərdə dinərdi hökmən.
Nəğmə yarılanır, dalğalardasa
Davamı, sonuydu coşub səslənən.
Gözdən itərdilər tini burulub,
Sükut bürüyərdi suyun üzünü.
Qayanın üstündə bir az da durub,
Qapıya sürərdik qoyun-quzunu.
Nə səs eşidirdik, nə də rəng seçir,
Nə aya baxırdıq, nə ulduzlara.
Gəmi çıraqları göz vurub keçir,
Ürək qayğılanır, fikir azırdı.
Tələsir, allahın heyvanı bizdən
Yeyin yeriyirdi, cığırı tutub.
Toranlıq bürümüş evlərimizdən,
Süzülən işıqlar hüznlü, tutqun.
Candərdi hürərdi qonşu itləri,
Danlaqla çıxardı valideynlər.
Gördükcə titrəşən siluetləri,
Qüssə işləyərdi iliyə qədər.
Fikirlər çəkirdi ərşə yuxunu,
Uzaq ulduzlartək uzaqdı səhər.
Burda dayanmışdı zaman axını,
Qumlamış gəmilər kimiydi evlər.
16-30 avq. 2010 Ərəbqardaşbəyli