ƏVVƏLİ BURDA:
Üzeyir bəyin dostu və bacanağı, onunla birgə Azərbaycan klasik musiqisinin banisi sayılan Müslim Maqomayev heç azərbaycanlı deyil, çeçen ya inquşdur… Yəni Qarabağı mədəniyyət beşiyi olmağı, qədimlik şübhəlidir. Uzağı üç yüz-dörd yüz il. Buna baxmayaraq hətta mənim kimi heç vaxt Qarabağda olmamış və bundan sonra da yol pulu tapıb ora gedə bilməyəcək adamlar da “Qarabağ bizimdir” deyirlər və bu torpaqdan ötrü — yox, özlərini yox, kəndlərimizdə zülmlə boya-başa çatan kasıb-kusub uşaqlarını qurban verməyə hazırdırlar…
İndi Qarabağın bu üç yüz illik tarixini Qüdsdəki Əl Əqsa məscidinin 1300 ildən çox olan tarixi ilə müqayisə edin. Fərq min ildir! Ərəblər ən azı Ömər o məscidi Qüdsdə inşa edəndən ordadırlar və başqa yurd tanımırlar.Və son yetmiş beş ildə doğma yuvalarından qovulmuş, qaçqına, köçgünə, dustağa, əsirə çevrilmiş, İsraili və onun havadarı ABŞ-a qarşı dura bilməyən xalqın içərisində radikalların olmağı təbii deyilmi? Bu radikalların içində körpə balalarını İsrail bombaları öldürmüş insanlar da var. Bizim xalq Ramil Səfərovu qəhrəman elan etmədimi? Ermənini yatdığı yerdə baltalamış Ramilin hərəkətini qınayanlar vətən xaini elan olunurdular. Cındır Kamran Həsənlinin hünəri varsa, Ramil Səfərovu terrorçu adlandırsın!
Pullu ərəb turistləri yoxsul, feodal tipli iqtisadiyyatın hər cür işıqlı perspektivdən mərhum edib marginala çevirdiyi insanlarımızda o qədər paxıllıq, həsəd hissi yaradıb ki, ərəb körppələrini, qocalarını, qadınlarını öldürən İsrail bombardmanları onları bayram atəşfəşanlığı kimi sevindirir. Bizim bədbəxtlərin ürəyindən İsrail qətlləri tkan çıxarır: “Aha, indi ərəb də mənim günümdədir… məndən də pis gündədir…”
Bizim millətin qibləsi yoxdur. Bizim millətin əxlaqi oriyentirləri yoxdur. Televizorda görəndə ki, polis müxalifətçi gənci salıb dəyənəyinin altına, içimizdə əksəriyyətin gəncə nəinki ürəyi yanmır, çoxu hətta uzaqdan-uzağa polis dəyənəyini alqışlayır da: “Canın da çıxsın! Sənə elə bu yaxşıdır! Niyə başını aşağı salın bir tikə çörəyini yemirsən?!”
İngilis, alman, fransız, niderlandlı fələstinlərin müdafiəsi üçün nümayişə çıxır, bizim cındırlar böyük cındır Kamran Həsənlinin dliylə deyirlər ki, “biz İsrailin yanındayıq..”
Yox, yanında deyilsiniz, siz artıq yəhudinin yoğun bağırsağındasınız…
Mənəviyyat yoxsullarının ağlına gəlmir ki, biz türkdən çox ərəbik. Klassiqk poeziyamız ərəblərdən gəlib, muğamatı ərəblər gətiriblər, leksikamızın çox mühüm seqmentini ərəb sözləri təşkil edir. Ərəblər bizə həm kitab, həm də “kitab”, “məktəb” sözlərini veriblər. Nikah, dəfn qaydalarını da bizə ərəblər öyrədiblər, ən qədim abidə saydığımız “Dədə Qorqud”da hər zəfərdən sonra oğuzlar “düşmənin kəlisasını yıxıb yerində məscid yapırlar”…
Özünü Xəlil Rzanın şagirdi adlandıran birisi musiqi aləti uda şeir yazmışdı: “Bəlkə də “ud” sözü” “od” sözündəndir?”
Bəlkəni əkiblər, bitməyib…
“Ud” ərəb sözüdür,”ağac” mənasındadır, çünki udun döşü aloe ağacından hazırlanırmış…
Yeri gəlmişkən, udu Azərbaycana 60-cı illərdə Əhsən Dadaşov gətirib ansamblına daxil eləmiş, özü də udda Şur muğamını və “Qaraxal yar” mahnısını lentə yazdırmışdı. Ərəblərni ud çaldığı isə yəqin azından iki min ildir…
“Bizimdir” deməyə cəldik…
Samovara od salmışam, stəkana qənd salmışam…
“Samovar” da bizimdir? “Stəkan” da bizimdir?
Biz qibləmizi itirmişik…
Mən mömin deyiləm, mənim rəğbətim müsəlmanlara deyil, mənm rəğbətim əzilənədir, haqsız incidilənədir. Zəif, haqsız incidilən bu gün və yetmiş il ərzində fələstinlidir…
Mənəvi oriyentirlərinmiz yoxdur. Nə qədər ki, polis dəyənəyinin altına salınana ürəyimiz yanmayıb, nə qədər ki, dəyənəyi alqışlamışıq, abırlı millətlər sırasında yerimiz olmayacaq…
28. 10. 2023, Samara
xeyrulla xayal 