ALTMIŞ BEŞ

18.11.18.jpg

“Çörəyini sulara axıt, uzun zamandan sonra o yenə sənə qayıdar”

                    (Ekklesisast, 11:1)

 

Elə yorulmuşam, əlim, ayağım,

Elə ağrıyır ki, yaşım elə bil,
Altmış beş deyil, altı yüz ildir,

Nuh bu yaşda idi sel gələn çağı.

 

Cənuba, şimala əsər küləklər,

Sonra qayıdar öz dairəsinə.

Günəş də çıxdığı yerə tələsər,

Günəşin altdasa hər şey həminki.

 

Gördüm günəş altda baş verənləri,
Çalışdım anlayam – ruhum əridi,

Müdrikin, cahilin sonu eynidir,

Bilik çoxaldıqca çox da qəm verər.

 

Çəkdiyim zəhmətdən günəşin altda,
Mənə bu dünyada nə qalacaq, nə.

Gecə də dincəlməz ürək, döyünər,
Hər şey ruhu üzən, fənalıq hətta.

 

Vaxtı var tikməyin, dağıtmağın da,

Vaxtı var gülməyin, ağlamağın da,

Vaxtı var sevginin, ayrılığın da,

Qəlbi yaralayıb, sağaltmağın da.

 

Tək yaranıb yaşar bəşər övladı,
Yanında nə qardaş, nə də oğul var.

Çəkilən zəhmətlər itər, zay olar,
Bu da ruhu üzən, fənalıq bu da.

 

Gümüşdən doyarmı gümüşü sevən? —

Nə fayda, gözləri baxacaq ancaq.

Necə ki, bətndən çıxıb o, çılpaq,
Çılpaq da gedəcək dünyadan hökmən.

 

İnsan xəbərsizdir öz zamanından,
Quşlar tora düşüb dolaşır necə,

Başının üstünü qəfil eləcə,

Zaman gəlib alır, əsirdir insan.

 

Yenə günəş doğar, batar yenə də,

Öz dairəsinə dönər küləklər.

Dənizi doldurmaz, neçə çay gələ,
Günəşin altında dünya həmindir.

 

Doğulmaq vaxtı var, ölüm vaxtı var.

Vaxtı var ağuşda uyumağın da,
Vaxtı var ağuşdan soyumağın da,

Torpaqdan yaranan torpağa varar.

 

 

Altmış beş deyil, altı yüz ildir,
Elə bil ki, yaşım, qulağın səsə,
Gözün görməyə var ancaq həvəsi,
Necə ağrısa da ayaq da, əl də.

 

Yaranış vaxtı var, ölüm vaxtı da,

Xəbərsiz olsa da zamandan insan.

Nuh seli gələrsə əgər qabaqdan,
Çörəyi sulara gərək axıdam.

 

23-24.11. 2018

Samara

Реклама

KÜR ƏHVALATI

KÜR 7

                  lələmin xatirəsinə

Köhnə evimizin bağdı qabağı,

Çəpərdən o yana kənd yolu vardı.

Qayalı sahildi yolun qırağı.
Kürün yatağıydı qayanın altı.

 

Bizimdi üzümlü, narlı bağıyla,

Yastı-yapalaq ev yulğun çəpərli.

Yol camaatındı, kolxozun ya da,
Kür də özbaşına axırdı elə.

 

Bezikib elə bil öz yatağından,

Onu dəyişirdi, yeyib qayanı.
Yola da girişdi bir qırağından,

Çəpəri apardı, bir az dayanıb.

 

Sonra bağa girdi, üzümü, narı,
Kökündən qoparıb aldı qoynuna.

Yazın gələn vaxtı hampazor, harın,
Daşıb az qalırdı çıxa eyvana.

 

İldə üzü bir yol gülməyən lələm,
Təzə ev tikirdi aralı Kürdən.

Bir vaxt bolşeviklər lüt elədilər,
İndi su yeridi üstünə birdən.

 

Söyməzdi soveti, bolşevikləri,
Deyəsən yanmırdı itirdiyinə.

İndi də üstünə görüb Kür gəlir,
Yaş yox, axıdırdı alın tərini.

 

Ona tale idi sovet də, Kür də,
Taleyə həmişə baş əyən idi.

Nə acığı vardı, bizə tökürdü,

Tale qarğışıydıq, tale deyildik.

 

15.11. 2018

Samara

MÜŞFİQİN KƏLLƏSİ

03.jpg

“Yerə qabığından mərkəzinəcən,
Qan hopub” – deyibdir  böyük klassik.

Yerin harasını azca didəsən,
Torpağın altından çıxacaq sümük.

 

 

Ayaq sümükləri, qol sümükləri,

Qalaq-qalaq yatar kəllələr, ya tək.

Dişləri ağarır, ya da diş yeri,

Halımız dəyişir birini görcək.

 

 

“Paltarın altında elə hər insan,

Skeletdir” deyib başqa klassik.

İnsan sümüyünü gördüyümüz an,

Çoxumuz yolunu azlr tələsik.

 

 

Xurma kölgəsində, çay qırağında,
Hurilər içində yer arzularkən,

Birdən qabağına kəllə çıxanda,

Sarsıdır dişini ağardan çənə…

 

 

Gediblər, durmadan gedir nəsillər,

Milyarddan birinin qalmır adı da.

Çürüyüb torpağa dönənə qədər,
Sümüyün elə bil öz həyatı var.

 

 

Dünən qan tökülən torpağı indi,
Çiçəklər bürüyür gözəl ətirli,

Bəlkə sümüklərin sayəsindədir,
Unudular dünya cinayətləri.

 

 

Öldürülənlərin tək bir əsrdə,

Toplanıb yığılsa kəlləsi əgər,
Ucalıqda Babil qülləsini də,
Ötər, ya ən hündür ehrama dönər.

 

 

Dünüən bircə gündə bir məzarlığı,
Buldozer ağzına verən qoçaqlar,

Müşfiqin başını bu gün axtarır —
Şair kəlləsinə indi tələb var…

 

 

Kəllənin nə dili, nə də ki, beyni,
Adını çağırsan, deməz ki, kimdir.

Haqsız, məhkəməsiz güllələlənı,
Şou səhnəsinə çəkirlər indi.

 

 

Bütün qurbanların əgər kəlləsi,

Yığılsa, ən nəhəng ehrama dönər.

Ordan bir sümük də əgər çəkilsə,
Bu məbəd uçulub dağılıa bilər.

 

Verib kəllələrlə baş-başa indi,
Müşfiqin başı da kəllədir adi.

Şeir nədir, deməz heç adını da,
Ağır cinayətə sübit-dəlildir…

 

03.11. 2018

Samara

TOP

26.10. 18.jpg

Nə aclıq var idi, nə müharibə,
Adamlar pis-yaxşı dolanırdılar.

Olmasa da ciddi sevgi-məhəbbət,
Uşaqlar bir ucdan yaranırdılar.

 

 

Pambığa gedərdi qız uşaqları,
Oğlanlar qoyuna, mala baxardı.

Hərdən məktəbə də baş vurardılar,

İçində tək-tükü dərs oxuyardı.

 

 

Onlar oyuna da həvəsliydilər,

Var oğlan oyunu, var qız oyunu.

Qaçıb oynamağa tələsirdilər,

Farağatlayaraq malı-qoyunu.

 

 

Oğlan oyununa gərək top ola,

Oyunda nə ləzzət, topu qovmasan?

Topsa qəhət idi kənddə o vaxtlar,

Atalar dəliydi gedib top alsın?

 

 

Top oynayan uşaq xarab olardı,

Soyuyub gedərdi qoyun-qaradan.

Həyətin çəpəri, şumu qalardı,
Top dəyib uşağı zəlil qoyardı.

 

 

Bir xəmir ürəkli çıxırdı hərdən,

(Onun, deyirdilər, başında iş var),

Oğluna ucuz top alıb verərdi,
Uşaqlar meydana qaçışardılar…

 

 

Yarı ayaqyalın, yarı çəkməli,
Nahar ötüşmüşdü, şam da yubandı.

Uşaqlar yerin bu süni peykini,

Dolandırırdılar başına kəndin…

 

Ömrü çox olmurdu bəxtəvərliyin,

Həyatda sevinc var, həyatda dərd var.

Həmin gün, ya sabah, ya da biri gün,
Bu top oyununa son qoyardılar.

 

 

Gələrdi bir ağlı başında ata,

Girərdi meydana, topu qapardı.

Bıçaq çıxarardı cibindən iti,

Topu kağız kimi cırıb atardı…

 

 

İkiyə bölünən, havası çıxan,
Top qalardı yerdə ölü quş kimi.

Uşaq damarında quruyardı qan,
Büküb bıçağını gedirdi kişi…

 

 

Orda həyətlərin barı da yoxdu.

Hamı yaz əkinçi, dilənçi qışda.

İnəklər qısırdı, qoyunlar qotur,
Uşaq da, böyük də ha çalışsa da.

 

 

Hamı ciddi idi, hamı da kinli,

Hamı gəzdirməsə cib bıçağı da.

Kənd, havası çıxmış yekə top kimi,
Sərilib qalmışdı Kür qırağında.

 

25-26. 10. 2018

Samara

«YADDAŞIM ZƏİFDİR, NƏ OXUSAM DA…»

Yaddaşım zəifdir, nə oxusam da,
Unudulub gedir ikicə gündə.
Nə əsər, nə yazan qalır yadımda,
Qəhrəman qovuşur əbədiyyətə.

 

Ancaq bu dünyada adamlar qədər,
Sevinc daddırıblar mənə kitablar.

Təsəlli veriblər, ümid veriblər,
Bəlkə tərbiyə də, bir az ağıl da.

 

Palıd meşısində, şam meşəsində,
Ciyər təmizlənər, qan təzələnər,

Saf meşə havası gəlib-getsə də.

Oxunan hər yaxşı kitab da belə…

 

18.10 2018

Samara

DÖYÜŞƏ QOCALAR GƏRƏK GEDƏLƏR…

25.09.18

Döyüşə qocalara gedələr gərək,

Qocaların yeri cəbhə, döyüşdür.

Gülləyə, mərmiyə sinə gərərək,
Ölmək qocalara yaraşan işdir.

 

 

Haçan altmışa yaşı ki, çatır,
Gərək hər kişiyə çağırış gələ.

Deyələr bu forman, bu avtomatın,
“Əsgərsən bu gündən sən də müsəlləh”.

 

 

Maşına, qatara minib yollana,

Döyüş bölgəsinə birbaşa gedə.

Nə karantin ona, nə təlim ona?

Yaşının bu vaxtı nə dərs hərbdən?

 

 

Evdəkilərçin də getməyi yaxşı,
Axı getməsəydi neyləyəcəkdi?

Qoca ya əsəbdir ya baş ağrısı,
Cəbhədə özü də dincələcəkdir.

 

 

Arvad sevgisindən soyuyub daha,

Yastıqdan yastığa il məsafəsi,

Hərdən həvəsi yox heç yaşamağa,
İndi ölməyədir onun həvəsi…

 

 

Səngər pusqusunda, qarovulda ya,
Qocanın, əlbəttə, yox bərabəri.

Yuxusu çəkilmiş neçə qoca var,
On cavan əsgərə dəyər hər biri.

 

 

Birdən həndəvəri yağı alanda,
Qocalar döyüşə girirlər o an.

Yıxılan da olur, yaralanan da,

Qan elə çox axmır. Qocada nə qan…

 

 

Bükülüb-bağlanır həlak olanlar,
Hər kəs çatdirilır ailəsinə,
Tələsik, sakitcə dəfn olunurlar.

Hamı öz işinə qayıdır yenə.

 

 

Düşür nəvələrin davası əvvəl,

Üçüncü dərəcə medala görə,
Sonra danışaraq sülhə gəlirlər,

Növbəylə çiləmə çıxarır hərə…

 

 

Sınama, İlahi, heç atanı sən,
Dərdiylə on səkkiz yaşındaların!

Övlada gələnlər ataya gəlsin,
Qoyma ürəyinin başı dağlana!

 

 

Sənin iradənsə müharibələr,
İradən önündə həqir duranıq.

Gəncin yeri deyil cəbhə və səngər,
Qoy axsın qocanın soyuyan qanı…

14.10. 2018

Samara

KARLIQ

25.09.18

Məndə karlığı var böyük almanın,

(Özüm nə almanam, böyüyəm nə də!),

Az qala əsrdir dili anamın,

Yalnız ürəyimdə yaşayar, dinər.

 

Yazdığım sözlərin musiqisini,
Ancaq öz içimdə eşidirəm mən.

Misranın fonetik səliqəsini,

Duymuram, təxmini zənn edirəm mən.

 

 

Vergül harda olur, yaxşı bilirəm,

Nöqtə, sual, nida göz qabağında.

Necə ah çəkilər, köks ötürülər,

Amma, təəssüf ki, çıxıb yadımdan.

 

Çıxıb yaddan çalar, intonasiya,
Sözlərin soyuğu, istisi vardı.

Eləsi çiy idi, ancaq eləsi,
Təndir çörəyi tək bişib çıxardı.

 

Ordan yaddaşımda gətirdiyimi,
Çıxarıb yazıram dərin sükutda,

Yer iqlimi deyil yaddaş iqlimi,
Var istisi ancaq, var soyuğu da.

 

Sehrli çırağın qüdrəti ilə,
Sözləri töhfə tək sanki alıram.

Özümsə yeraltı dünyada elə
Qalmışam, zülmətdə, sükutda aləm.

 

Çıqqıldar astaca klaviatura,
Dayanmaz yağışı narın şriftin.

Ekranda yazılan şeirdən artıq,
Kardioqramdır, anlamaq çətin.

 

Çoxdan eşitmirəm yazdığım dili,
Oxumuram özüm yazdığımı da.

Sözləri tərk edib səslər elə bil,
Dilim yaddaşımda qalsa da, laldır.

 

Kar alman dahisi öz əsərini,

Özü də səhnədə  durub çalardı.

Qorxuram oxuyam mənsə şerimi,

Elə bil həm karam, dilim də laldır…

 

30.09-01.10. 2018

Samara

  ŞOR

25.09.18

(Kasıbların süfrəsi)    

 

Bəzən iki dəfə, üç dəfə bəzən,
Süfrə salınardı adəti üzrə.

Ya boz, ya da qara, “kir götürməyən”,

Nuh nəbidən qalma, yamaq yüz yeri.

 

Kimi bardaş qurur, kimi diz üstdə,
Kimi üzü üstdə yıxıli sayaq.

Çörək çəkilirdi boyad ya isti,

Daş stəkanlara süzülürdü çay.

 

Əgər rəng seçilsə ümidsizliyə,
Elə bu çay rəngdə gərək olaydı.

Bir evdə əsil çay içilməyibsə,
Nemət sayılırdı elə bu çay da.

 

 Torbadan tikə qənd qənd çıxarılırdı,
Çəkiclə doğranıb nərd zəri boyda.

Sayılı qənd payı hamı alırdı,

Böyük payı vardı, uşaq payı da.

 

Neçə yerdən çatlaq fincanda ya da,
Saxsı nəlbəkidə şor qoyulardı.

Şəhadət barmaqlar eyni zamanda,
Şığıyaraq şoru sıyırırdılar.

 

Yaxıb sürtürdülər çörəyə səylə.

Barmağın ucunda qayıdan şoru,

Yemək bircə tikə ya bircə gilə,

Tilova, tələyə belə qoyulur…

 

Duzu yandırsa da, bəd görünsə də,
Həvəsi, iştahı şor aldadırdı.

Çörək lap quruyub daşa dönsə də,
Boğazdan keçirmək qüdrəti vardı.

 

Gələrdi ortaya gündə üç dəfə,
Saralar, göyərər, qurd da salardı.

Daş kimi bərki də basıb yedirdər,

Kasıba nemətdi, yaxşı ki vardı.

 

Fransız deyildi, alman deyildi,

Millətim kasıbdı, qıtdı süfrəsi,

Ya iş bacarmırdı, ya tənbəl idi,

Ya da qazancını yedi özgəsi.

Tələ yemi kimi şor yeyən kişi,
Nə at çapar, nə də qılınc oynadar.

Əyildi, pozuldu qadın yerişi,

Şor nə rəngi açar, nə qan qaynadar…

 

Zəngin süfrələri hər görəndə mən,

Nəlbəki yadıma düşür şor dolu.

O həm nemət idi, lənət idi həm,
Xalqımın tarixi şorla yoğrulub…

 

25-26. 09. 2018

Samara

MƏN DƏ, VAXT VAR İDİ, ŞƏRAB İÇƏRDİM…

                                             Balaş Nurunun xatirəsinə

Mən də, vaxt var idi, şərab içərdim,

Sovetdə tapılan nə varsa daddım.

Dostluğa özümdən böyük seçərdim,

Boydan balacaydım, çoxdu iddiam.

 

Sağlıqlar deyərdim fəlsəfi, ağır,
Deyib öz gözümdə olurdum uca.

Hərdən eşidənlər ağlayırdılar,
Özüm ağlayırdım çox zaman ancaq.

 

 

İçib çiyinlərdə çox ağlamışam,
Mənim də çiynimdə çox ağlayıblar.

Olub ki, çiyində aparılmışam,
Gedə bilməmişəm öz ayağımla.

 

 

Ayılıb görmüşəm ayrı yerdəyəm,
Özgədir divarlar, döşəmə, tavan.

Ancaq yaxşı yerdir, həndəvərimdə,

Var nə arzulasa başı ağrıyan.

 

Ürək bulansa da, baş ağrısa da,

Bilmişəm, üzünü hələ görmədən:
Məni dar ayaqda atmayan insan,

Həm etibarlıdır, doğmadır həm də…

 

21.09. 2018

Samara

QUŞLARDAN FƏRQLİYİK KÖÇƏRİLİKLƏ…

Quşlardan fərqliyik  köçəriliklə,
Qayıda bilmirik yuva üstünə.

Özgə ölkələrdə keçən hər illə,
İtiririk dönüm instiktini.

 

 

Qürbət doğmalaşmır, yadlaşır vətən,

Qaldığım yer özgə, yox gedən yerim.

Sonuncu şöləsi əsən, əyilən

Şamam, tərpədilsə, sönüb gedərəm.

 

12.09. 2018

Samara