(S. Rüstəmxanlının “Azadlıq” radiosunun saytındakı məqaləsinə şərh)

1983-cü ilin payızında Frunze (indi Bişkek) şəhərində keçirilən Asiya və Afrika ölkələri gənc yazıçılarının beynəlxalq müşavirəsində iraqlı yazıçı və tərcüməçi Ədəbiyyat institununun tələbəsi, yaxın dostim Səədi əl Maleh də iştirak etmişdi. Qayıdandan sonra dedi ki, “sənin həmvətəninlə tanış olmuşam. Sabir Rüstəmxanlıyla”. Səədi Frunzedə tanış olduğu yazıçıların, o cümlədən Çingiz Aytmatovun, səsini o vaxt tək-tük adamda olan Şarp maqnitofonuna yazmışdı. Sabir Rüstəmxanlının səsi asudə vaxt, yeyib-içəndə yaızılmışdı, “Yazıçı” nəşriyyatının baş redaktoru beynəlxalq dostları üçün “Cücələrim” mahnısını oxuyurdu. Səədi dedi ki, Sabir Rüstəmxanlı ona Bakıya getmək üçün rəsmi dəvət göndərəcək. Onu da deyim ki, Səədi Anarın hekayələrini ərəbcə çap etdirmişdi və bundan sonra da Azərbaycan yazıçılarının əsərlərinin tərcüməsiylə məşğul olmaq fikrindəydi. Mən ona dedim ki, Rüstəmxanlı dəvət-zad göndərməyəcək. Səədi buna çox təəccübləndi və səbəbini soruşdu. Dedim birinci ona görə ki, Rüstəmxanlı azərbaycanlıdır və biz azərbaycanlılar verdiyimiz vədlərə çox vaxt əməl eləmirirk. İkincisi, sən Rüstəmxanlı üçün mənfəətli deyilsən, o, böyük vəzifəli məmurdur, sən, istedadlı və perspektivli olsan da, tələbəsən…

Səədi mənə inanmadı. Bir neçə ay da Rüstəmxanlıdan dəvət gözlədi…

Sabir Rüstəmxanlı “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzetində işləyən vaxt mən özüm onunla toqquşmuşam, məni ölkədən getmək fikrinə  salan ilk səbəblərdən biri onun imzasıyla aldığım məktub olub…

Kim harda basdırılır… Nə fərqi var?

Sabir Əhmədovun dəfninə qala bilməyib, çünki Uqandaya gedirmiş… Əlbəttə, Sabir Rüstəmxanlı Uqandaya getməsəymiş, nəinki Uqanda, hətta bütün Afrika qitəsi dağılarmış…

Qoqolun sözləri bir az dəyişik halda dilə gəlir: bu dünyada yaşamaq dəhşətdir, cənablar…

23.03.13 Samara