Архив по авторам | Xeyrulla Xəyal
Marina TSVETAYEVA NƏ VƏTƏN HƏSRƏTİ…
Тоска по родине! Давно,
Разоблаченная морока…
Nə vətən həsrəti? Müəmma deyil,
Sirr deyil bu hoqqa çoxdan heç kimə.
Mənə tamamilə birdir, eynidir,
Harda tamamilə tənhayam, təkəın.
Və hansı daşlarla ayaq əzərək,
Zənbili süruyüb evə gələsən.
Elə kazarma tək, ya hospital tək,
Sənin olduğunu bilməyə evsə.
Nə fərqi kimlərin içində əsir
Aslan tək kinimdən qabara yalım.
Hansı cəmiyyətdən qəti, tələsik,
Mən öz aləmimə sıxışdırılam,
Qapılam duyğular səltənətində.
Buzlarsız Kamçatka ayısı kimi,
Harda yovuşmayım (istəmirəm də!),
Və harda alçalım – nə fərqi var ki?
Aldanan deyiləm ana dilimin,
Mənə şirin-şirin “gəl” deməyinə.
Axı nə fərqi var rastıma gələn,
Məni hansı dildə anlaya bilmir!
(Tonlarla qəzeti oxuyan, udan,
Gövşəyən, süd kimi əmən qeybəti).
İyirminci əsr – onu yaradan,
Bütün əsrlərdir məni yetirən.
Bağdan ayrı düşən bir ağac kimi,
Quruyub dirəyə çevrilən zaman,
Hər şey eyni mənə, eynidir hamı,
Və bəlkə hər şeydən çox eyni olan
Və həm doğma olan – olub keçəndir.
Bütün nişanlarım, əlamətlərim,
Tarixim – pozulub, yoxmuş elə bil.
Qəlb qalır — əlçatmaz doğulan yeri.
Elə qorunmadım yurdda ki, əgər,
Dünyanın ən mahir xəfiyyəsi də,
Tapa bilməyəcək duyğudan əsər,
Çevirə qəlbimin altını üstə.
Hər məbəd mənə boş, hər evsə yaddır,
Hər şey indi mənə eyni, bərabər.
Amma kol bitirsə yol qırağında,
Həm də kolun adı üvəzsə əgər…
1934
Tərcümə: 06-14 yanvar 2009 Samara
газета ОЧАГ 2012-01
DƏLİ YIĞINCAĞI VƏ “BƏLİ” YIĞINCAĞI
Dekabr ayının yeddisində uşaqların anasıyla şirin-şirin söhbət elədiyim yerdə çox bərk bir zəng gəldi. Bildim ki, Şirvan bəyin zəngidir, maşallah, yaman bərk zəng vurmağı var. Telefonu götürüb dedim ki, “bəli”. Mən həmişə əvvəlcə “bəli” deyirəm, sonra salamlaşıram. Şirvan bəy də “bəli” deyib başladı ki, bəs Mirzə, bayramın mübarək olsun. Dedim Şirvan bəy, qurban bayramını deyirsənsə, bir az tələsmisən. Özü də ətsiz nə təbrik? Dedi ki, Mərzə, darıxma, ətini göndərəcəm, ancaq bu təbrik ayrı təbrikdir, mən səni Azərbaycan parlamentinin yaranmasının doxsan illiyi münasibətiylə təbrik edirəm. Bütün müsəlman şərqində bu parlament birincidir. Özü də demokratrik parlament olub bizim babalarımızın yaratdığı du parlament… Şirvan bəy telefonla çox danışdı bu parlamentdən, mən də hərdənbir “bəli” dedim, ancaq bircə onu başa düşdüm ki, bu bayramın əti olmayacaq, yenə allah qurban bayramına bərəkət versin.
Sonra ha çalışdımsa, uşaqların anasıyla nə danışdığımı yadıma sala bilmədim. Kefim pozuldu. Oturub fikirləşdim ki, yaxşı, əgər bu belə vacib bayramdırsa, Bakıda niyə top-tüfəng atmırlar, parad düzəltmirlər, atəşfəşanlıq qurmurlar. Bütün gecəni elə fikirləşə-fikirləşə yerimdə qurcuxdum. Sizdən yaxşı olmasın, yaxşı bir naxçıvanlı dostum var, səhəri gün onu tapdım, dedim ki, bəs məsələ bu yerdədir, Azərbaycan parlamentinin doxsan illik bayramıdır. Naxçıvanlı dostum dedi ki, “bəli” və daha heç nə demədi. Dedim bəs ayrı sözün yoxdur? Dedi ki, nə sözüm olacaq, ay Mirzə, ağzında parlament deyirsən. Görmürsən Azərbaycan parlamentində hamı “bəli” deyir? Dedim a kişi, o birinci parlamentdə hamı “bəli” demirmiş, “bəli” deyən də varmış, “xeyr” deyən də varmış. Dedi ki, Mirzə, o, parlament deyilmiş, dəli yığıncağı imiş. Parlament odur ki, prezident nə əmr eləsə, deputatlar bir ağızdan deyələr “bəli”.
Naxçıvanlının bu sözü məni yaman götürdü. Düzü, əvvəl istədim güləm. Ancaq Sumqayıt əhvalatını yadıma salıb qorxdum. Yerin də qulağı var, burda gülərsən, çatar Əliyevin qulağına. Yəni Sumqayıt başçısı Vaqif Əliyevin qulağına…
Günlərin bir günü beş-altı sumqayıtlı uşaq şəhər bağında gəzdikləri yerdə qəlblərinə şeytan girər, başlayarlar gülməyə. Bu Vaqif Əliyev kolun dalında oturubmuş, ya nədir, çıxıb Ərəbzəngi kimi uşaqların qabağını kəsib ki, qırışmallar, nəyə gülürsünüz? Uşaqların matı-qutu çəkilib, deyiblər ki, elə özümüz güldük. Əliyev cənabları deyib ki, ləvənd uşaqları, siz özbaşınasız ki, kefiniz gələndə güləsiniz? Niyə gülürdünüz? Uşaqların içində bir diribaşı varmış, o yana baxıb, bu yana baxıb, bir quş görüb, deyib ki, bəs o quşa gülürdük. Əliyev cənabları uşaq göstərən tərəfə baxıb görüb ki, quş oturub düz mərhum öndərimizin başında. Yəni öndərin öz başında yox, heykəlinin başında. Əvvəlcə başçının nitqi tutulub, açılanda şivən salıb polisləri yığıb töküb ora, deyib ki, bu qırılmışları aparın basın dama, bunlar qudurublar, bunların ataları dövləti yıxmaq istəyir…
Hə, o vaxtdan uşaqlar özləri damdan buraxılsalar da, ataları polisə, icra başçısının yanına gedib-gəlirlər. Deyilənə görə, onlardan o qədər pul istəyirlər ki, bundan sonra bütün ömürləri boyu nəinki özlərinin və uşaqlarının, hətta nəvələrinin də dodağı qaçmayacaq…
Bunu naxçıvanlı dostuma danışmadım, fikirləşdim ayrı şey deyim, ürəyi açılsın. Düzü, hey istəyirəm bu naxçıvanlıların qılığına girim, girə bilmirəm. Dedim xəbərin var, Azərbaycanda prezidentlik ömürlük olur. Dedi ki, “bəli”. Dedim ki, “bəlin” şirin, ancaq de görüm bu, yaxşıdır ya pisdir. Dedi ki, Mirzə, niyə mənə yava-yava suallar verirsən. Lap yaxşıdır. Elə yerlər var ki, orda prezidentlər öləndən sonra da ölkəni idarə edirlər. Dedim a kişi, elə şey olmaz. Naxçıvanlı dostum elə qeyzləndi ki, gözləri qanla doldu və qışqıra-qışqıra dedi: “A Mirzə, yalan deyirəmsə, heç bu iqtisadi böhrandan salamat çıxmayım”.
Mən də dedim ki, “bəli…
Mirzə Əlil
23.12.08 Samara
NAXÇIVANDA FUTBOL VƏ YA ÇÖRƏYİ HARAMIZA YEYİRİK
Çox böyük alimlərin fikrincə, futbol ayaqla oynansa da, başa çox ziyan vurur. Yəni ki, oynayanların başına yox, baxanların başına. Burda mənim bir naxçıvanlı dostum var, mən onu həmişə ağıl dəryası bilmişəm. Ancaq Avropa çempionatına baxandan sonra kişi əməlli-başlı çaşıb, havalı gəzir. Mənə o gün nə desə yaxşıdır? Deyir ki, Mirzə, havaxt inşaallah Haxçıvanda da belə futbol olacaq? Dedim ki, inşaallah heç vaxt olmayacaq. Dostumun gözləri elə yekəldi və qızardı ki, canıma qorxu düşdü. Dedi ki, Mirzə, naxçıvanlıların kimdən nəyi əskikdir ki, onlar futbol oynaya bilməsinlər. Dedi ki, naxçıvanlı kişilərin çoxu Türkiyəyə gedib-gəlir, əvvəl-axır türk qardaşlarımızdan futbol oynamağı öyranərlər. Dedim ki, a kişi, naxçıvanlılar Türkiyəyə futbol öyrənməyə getmirlər, ot biçməyə, bir tikə çörək qazanmağa gedirlər. Həm də Naxçıvanda hardan futbol olar ki, Talıbov cənabları üç nəfərdən artıq adamı bir yerə yığılmağa qoymur? On bir nəfər adam bir yerə yığılsa, Vasif bəy onların üstünə tank çıxarar göydən bombalayar, vallahı, yaxşı da elər. Qoyarsan yığılmağa, bu gün futbol oynayarlar, sabah ayrı şey.
Bunu deyəndə dostum məndən çox incidi. Dedi ki, ay Mirzə, naxçıvanlılar nə ayrı şey oynayıblar, haçan oynayıblar? Dostumun xətrinə dəymək istəmədim, demədim ki, bəs naxçıvanlı Cəlil Məmmədquluzadə deyildi bizim camaatı lağa qoyub gülən? Niyə o bizim gül kimi şeyxlərimizə sataşırdı? Niyə bizim xalqa danabaş deyirdi? Biz danabaş olmamışıq, qoç olmuşuq, qoç!
Təəssüf ki, indi ölkədə qoç-moç qalmayıb. Prezidentimizdən, Artur müəllimdən, polis, gömrük başçısından başqa kim var ki? O boyda Naxçıvanda bir qoç varsa, o da Vasif bəydir. Maşallah, hamını buynuzlayıb yaman günə qoyur. Həmin bu naxçıvanlı dostum şikayətlənəndə ki, bəs Vasif bəy camaatı danışmağa qoymur, dedim mən onun yerinə olsaydım, bu camaatın ağzına skotç yapışdırardım. Dostum vahimələnib dedi ki, Mirzə, sən nə danışırsan? Bəs onda camaat çörəyi harasına yeyər?
Eh, vallah, futbol bu kişinin başını xarab edib. Necə harasına yeyər? Mən nə bilim harasına yeyər? Məgər Azərbaycan camaatı, içində naxçıvanlılar da olmaqla, indiyəcən çörəyi ağzına yeyirdi?
Mirzə ƏİL
РАБОТУ СЕРДЮКОВА ВЫПОЛНИТ ГАСТАРБАЙТЕР
Суд отклонил просьбу Евгении Васильевой разрешить ей жить на время домашнего ареста с Анатолием Сердюковым. Суд постановил, что на время ареста для Васильевой обязанности Сердюкова выполнять будет дворник дома в Молочном переулке – гастарбайтер из СНГ по имени Джамшид. «Ему это как раз, он в Москве без жены», — пояснил судья.
газета ОЧАГ 2012-02
Şarl BODLER. KASIBLARIN ÖLÜMÜ
(La mort des Pauvres)
Təsəlli, əfsus, ölümdür! Və ölümdür yaşadan;
Yeganə məqsəd həyatda, ümid də bircə ona.
O, eliksir, coşar ondan və məst olar insan,
Ürək verən də odur ki, çıxaq ömrün sonuna.
—
Qırovla örtülər aləm, qasırğalar gurlar –
Qara üfüqdə tək odur parıldayan, ağaran.
O bir qonaq evi ki, alnımızda ünvanı var,
Yedirərlər gələni, orda salarlar yatağa.
—
O, mələkdir, hamı ovsunlu əllərindən alar,
Ən əziz töhfə — yuxu, dadlı, şirirn röyalar.
Və son yataqda bu əllər çəkər lütün nazını.
—
Sirli saxlancdır, onda Tanrının cəlalı da var,
Kasıbın muzdudur o, həm də ona doğma diyar,
O, tanınmaz səmalara açılan darvazadır.
1852
fransızcadan, may 2007, Samara
++++++++++++++++++++
CHARLES BAUDELAİR
LA MORT DES PAUVRES
C’est la Mort qui console, hélas ! et qui fait vivre ;
C’est le but de la vie, et c’est le seul espoir
Qui, comme un élixir, nous monte et nous enivre,
Et nous donne le cœur de marcher jusqu’au soir ;
À travers la tempête, et la neige, et le givre,
C’est la clarté vibrante à notre horizon noir ;
C’est l’auberge fameuse inscrite sur le livre,
Où l’on pourra manger, et dormir, et s’asseoir ;
ARTUR REMBO. SƏRXOŞ GƏMİ
Düşərək felinə lal çayların üzdüm irəli,
Qurtulan tək ciyəsindən canım yedəkçilərin.
Rəngli şalbanlara mismarlayıb Qızıldərilər,
Onları hay-harayla nizələdi.
—
Nə komanda veciməydi, nə də mal,
İngilis mahlıcı yəni, flamand buğdası da.
Çəkilən tək yedəkçilərlə hesab,
Hara mən istəsəm, apardı axar.
—
Dəli çaxnaşmalarla sarsılan dənizlərdə,
Yengi bir qışda üzürdüm, çağa beynindən küt.
Ötüb keçəndə yanımdan donurdu heyrətdən,
Adalar ki, qıraraq lövbəri dəryada gəzinməkdəydi.
—
Verdi hər sübhümə xeyir-duanı fırtınalar,
Aldı-oynatdı dalğalar məni mantar sayağı.
Burda bəlkə neçə səyyahın axır mənzili var,
Mənsə üzdüm, salaraq qorxuya bir çox mayağı.
—
Turşməzə alma şirindir necə uşaqlar üçün –
Eləcə xoşladı bu göy suları şam qılafım.
Qusuntular və çaxır gölləri yuyuldu bütün,
Qırıldı lövbərim ancaq. Sükan da yoxdu daha.
—
Məni şeriyyəti qərq etdi o vaxtdan dənizin,
Ulduz axmış sulara, Sanki süd calanmışdır.
Və füsunkar bu mavilikdə görürsən bəzən
Ölü – görkəmdə deyərsən o, fikrə dalmışdır.
—
Ağarır mavilik qəfil Günün cəlalı ilə,
Canlanır ritm və yoxdur daha sayıqlamalar.
Şərabı qıcqırır eşqin qızıl çalarlar ilə,
Tünddür hər içkidən və səsdə ötər liraları.
—
İldırımlar, bilirəm mən, necə səmanı yaxar,
Ləpədöyənlər, axınlar nədir axşam olcaq.
Və göyərçin qatarı tək necə Sübh qayğılanır –
Mənim bu gördüyümü özgə zənn edər ancaq.
—
Yanır bənövşəyi işıqla, köpür, laxtalanır,
Günəşin çöhrəsində sirli, eybəcər ləkələr.
Necə antik dramın aktyoru
Çırpınırdı – eləcə çırpınır, əsir ləpələr.
—
Xəyala gəldi qarla nurlanan yaşıl gecələr,
Qaldırıb ehtirasla öpdüm həm dənizləri mən.
Və misilsiz bu həyat cövhəri ki, dövr eləyər,
Qoşarəng sayrışı həm fosforun ki, nəğmə deyər.
—
Hürküdülmüş sürü tək dalağaların hiddətlə
Olmuşam şahidi mən riflərə çırpılmağının.
Ümidim yoxdu da bu Dərya zəiflər, nəhlər,
Düşər üzqoylu Təmiz Məryəmin ayaqlarına.
—
Yan keçirdim inanılmaz Floridlərdən,
Orda panterlər adam cildli, gözlərində çiçək.
Elə əyilmədə göy qurşağını gördüm mən,
Elə bil indi dəniz ilxısı kəməndlənəcək.
—
Qıcqırırmış necə, gördüm nəhəng bataqlıqlar,
Leviafan çürüyür orda qamışlıqlıqlarda.
Sular qəfil burulur, sarsılırdı matlıqlar,
Uçurumlardakı mirvarilik uzaqlarda.
—
Səmada od, günəş –ağ, dalğa – sədəf. Buzlaqlar,
Suları qəhvəyi körpəz, rəzil dayazlıqlar.
Orda var müdhiş ilanlar ki, bitlərə yem olar,
Yerə düşəndə ağacdan, kəsif bir iy yayılar.
—
Göstərəydim uşaqlara bu mavi dalğaları,
Doradları və qızıl nəğməkar balıqları da.
Məni çiçək-çiçək köpüklənən su yırğaladı,
Ruhu qəribə küləklərsə qanadlandırdı.
—
Qütblərdən və zonalardan axıb can üzərək,
Dəniz ağlardı, yumşalırdı dalğa zərbələri.
Sulara endi toranlıq çiçək dəstəsi tək,
Mənsə diz üstə düşən bir qadın kimi əyili.
—
Üstümə zir-zibil töküldü, oxşadım adaya,
Yağdı ağgöz, ışqırıqçı quşların peyini.
Mən üzürdüm. Burazları bu vaxtsa adlayaraq,
Boğulanlar girirdi burda keçirsin gecəni.
—
Beləcə gözdən itirdim yosunlar altında,
Qasırğa atdı bir fəzaya ki, tox quşdan əsər.
Elə mən sərxoşam sudan, çətin ki əl uzada,
Mənə yelkənliləri Hanzın, həm kreyserlər.
—
Gedərəm arxayın, bənövşə dumanlar çəkilər,
Səma da allanan yerində divar tək dəlinir.
Ləziz mürəbbələrlə ki, bəyənir şairlər,
Qarışırdı günəşin dəmrovu, göyün seliyi.
—
Yürüyürdüm talaşa tək yağırdı nur yoluma,
Qara bir ilxı dənizdən çıxıb dalımca qaçmaqda.
İyulların dəyənək zərbəsiylə mavi səma,
Alovlanan çuxurlara axıb alışmaqda.
—
Cütləşirdi Begemotlar malstromlar ilə,
“Ah”lar, “oh”lar gəlib yetişdi, məni titrətdi.
Keçsə günüm də mavilikləri əyirməklə,
Qədim Avropa nisgiliylə məni göynətdi.
—
Adalar gördüm orda, sıxlaşırdı bürclər tək,
Açıldı səyyahın yolunda sayrışan göylər.
Belə sonsuz gecələr bəlkə sən yatırsan tək,
Başında quş qatarı, ey gələcək Qüvvə-qədər.
—
Ah, yetər ağladım! Bu şübhələrsə qəlbi didən,
Günəşdə zəhrmar dadı, itib insaf ayda.
Xoralı sevgi məni sardı, bədən keyləndi,
Çatla ey kil və batım, qərq olum bu dəryada.
—
Məni Avropaya çəkən sular soyuq və qara,
Xırda bir gölməçədir ki, yanında çömbələrək
Kədərli bir uşaq kimi axşam çağı atıb sulara,
Üzdürür bir qayıq ki, may böcəyindən kövrək.
—
Yetər artıq! İliyə vurdu dalğa bezdirdi,
Məni pambıq gəmiləriylə qaçdı-tutdu yaman.
Qoy bu bayraqların ədası çəkilsin gözdən,
Görəyim həm də ki dustaqları pontonlardan.
Bəzi izahlar
“Sərxoş gəmi” şeri ilk dəfə 1883-cü ilin noyabrında müəllifin xəbəri olmadan “Lutece”də və 1884-cü ildə Verlenin nəşr etdiriyi “Lənətlənmiş şerlər” kitabında çap olunmuşdur.
Bu, Rembonun Şarlevildən Parisə getməzdən qabaq yazdığı son şerdir. Burda o, şeri öz əliylə 1871-ci ildə Verlenə vermişdir.
Şərhçilərin fikrinə görə, Rembo bu şeri heç vaxt dənizi görmədən yazmışdır. Mənbə kimi çoxlu ədəbi qaynaqlar göstərilir.
“Sərxoş gəmi” – C. Muke bu başlığım mənbəyini “Le Magasin pitoresque” jurnalında 1869-cu ilin sentyabrında çıxmış məqalənin “La marubia” başlığında görür. Burda Sijiliya sahillərində müşahidə olunan “marubia” (“sərxoş dəniz”) dəniz təlaşı təsvir olunurdu. Bu sözün fransız tərcüməsi – “mer ivre” Rembonun diqqətini çəkə bilərdi.
Leviafan – finikiya mifologiyasında dəniz əjdahası
Hanz – Orta əsrlərdə Şimali Avropa şəhərlərinin ticarət birliyi. 1241-ci ildə yaranıb.
Begemotlar – S. Bernarın fikrinə görə, bu, Hüqonun “Dəniz əməkçiləri” romanının oxusu ilə bağlıdır. Romanda şirlərin cütləşməsindən danışılır və mağaranın təsvirində begemot xatırlanır.
Malstrom – Norveçin şimal-qərb sahilində şəlalə.
Şer Azərbaycan dilinə fransız orijinalından tərcümə edilib. Fevral – mart 2007, Samara
Xeyrulla XƏYAL
BİR SIXMA TORPAQ
Kim deyir ki, Mirzə Əlil vətəni sevmir, başından böyük qələt eləyir. Vətəni məndən çox bircə prezidentin ailəsi sevər, bir də Kəmaləddin Heydərov. Qalan heç kim vətən sevgisində mənə yaxın gələ bilməz. Elə sevgimin artıqlığındandır ki, hər yay vətəndən qayıdanda təkcə ürəyim yox, bütün başqa yerlərim də xarab olur. Bu dəfə görünür eşq başıma elə vurub ki, sentyabr ayının yeddisində kənddən çıxmaq istəyəndə əməlli-başlı qırc olub yıxıldım. Məni ötürməyə gələnlər şivən qopardılar ki, bəs Mirzə indi ölər, bu saat ölər. Hələ eşitdim pıçıldaşırlar ki, molla dalınca adam göndərmək lazımdır. Molla sözünü eşidən kimi huşum elə bil qayıtdı, dedim a zalım uşağı, mənə hələ molla lazım deyil, Salyan xəstəxanasına zəng vurun, həkim gəlsin. Dedilər, Mirzə, bayaqdan səni istəyənlərin hamısı zəng vurur, ancaq zəng gedib çatmır, çünki, möhtərəm prezidentimiz Salyan xəstəxanasına baxmağa gəlib. Prezident olan yerdə də rabitəni kəsirlər. Dedim ay bala, mən öləndən sonra o xəstəxana mənim nəyimə lazımdır, zəng vurun prezidentin özünə, deyin Mirzə Əlil ölür. Dediər Mirzə, prezident tapşırıb onu bircə Zəlimxan Yaqub öləndə narahat eləsinlər. Dedim a zalım uşağı, onda qoyun məni bir maşına, Bankə yolu aparıb çatdırın Neftçala xəstəxanasına. Dedilər bu yol iyirmi ildir təmir görmür, səni bu yolla aparsaq, sən də ölərsən, özümüz də ölərik…
Hə, camaat yağlıqaradan-zaddan qayırıb məni ölməyə qoymadı, sonra sağollaşıb yola düşdüm. Həmin o Salyan xəstəxanasının yanından keçəndə gördüm ki, düz xəstəxana qapısına qədər asfalt basılıb, ordan o yana yox. Mənə dedilər ki, Azərbaycan alimləri açılıb-yığılan asfalt yaradırlar, rulon şəklində olacaq. Prezident hara getsə, döşəyəcəklər ora, sonra yığıb yumurlayacaqlar. Məni öz dilini Rusiyada guya unudan qurumsaqlara oxşadanların biri belə dedi: “Ekonomiya budet do fiqa, Mirza!”
Bərəkallah! Azərbaycanlıda olan ağıl heç bir millətdə yoxdur. Qeyrətdə də bizə çatan olmaz. Bizim adam hər cür qeyrəti çəkir. Ən çox da ailə qeyrətini. Hara baxırsan, mərhum öndərimizin heykəli, muzeyi, adına salınan bağlar… Hansı millətdə belə ata qeyrəti çəkmək var? Odur ey, özbək prezidenti İslam Kərimov, gəlib Bakıda Əlişir Nəvaiyə heykəl açıb. Mənə çoxdan deyirdlər ki, özbəklər dədələrinə qiymət qoymurlar, inanmırdım, indi daha inandım. A kişi, şair kimdir ki, sən boyda prezident onun heykəlindən ötrü durub Bakıya gəlirsən. Şair lotu-potu tayfasıdır, sən dədən qala-qala Nəvaini niyə ucaldırsan? Başınız haqqı, əgər bizim prezidentimiz Nəvainin əvəzində gedib Daşkənddə dədəsinə heykəl qoymasa, adımı dəyişib Mirzə Təbil qoyaram. Onsuz da sərhəddi keçəndə başıma gələnlərdən sonra adımdan zəhləm gedir. Sərhədçilər məndən rüşvət istəyəndə dedim a bala, nə rüşvət, mən Mirzə Əliləm. Dedilər cəhənnəmə Mirzəsən, gora Əlilsən, pulu ver, yoxsa ənginə elə qoyarıq ki, bu şoğərib adın da yadından çıxar.
Pulu verməyinə verdim, ancaq başa düşmədim ki, niyə mənim adım şoğəribdir.
Vətəndən bir sıxma torpaq götürmüşdüm, ki, birdən məni Samarada basdırsalar, qəbrimə töksünlər. Gömrükçülər buraxmadılar, dedilər hərə bir sıxma aparsa, vətəndə torpaq qalmaz ki. İstədim deyəm a bala, elə gözünüz məni gördü, ermənilər o qədər torpaq götürüblər, niyə onlara dinmirsiniz. Demədim. Düzünə qalsa, üz həmişə özgədən utanır, özünkündən utanmır. İndi erməni olub özgə, bizim prezidentimiz, nazirlərimiz, generallarımız onlara nə desinlər?
Vallah, utanırlar…
Mirzə Əlil
xeyrulla xayal 