Архивы

TEOFİL QOTYE. GİZLİ YAXINLIQLAR

gautier_big-min

Affinités secrètes

Qədim bir məbədin frontonunda,
İki mərmər sütun, yaşı üç min il.

Yunan səmasının mavi fonunda,
Bəyaz arzuları baş-başa gəlir;
Donuq sədəflikdə Afroditanı

Anımla göz yaşı dalğa tək axır.

Sözlər danışırlar çətin anlanan,,

Girdaba gömülən iki mirvari.
Xeneralifedə suların hər gün,
Hönkürtü qoparıb ötüşən yeri,
Boadbil vaxtından iki qızılgül,

Çiçəkləyir, çiyin-çiyinə verib.

 

Qübbələri üstdə Venetsiyanın,
İki ağ göyərçin altın ayaqlı,

May axşamı orda eşq yuvasına,
Çəkilib, pozulmaz ittifaqları.

 

Göyərçin, qızılgül, mirvari, mərmər,
Hər şey aşılanır, məhv olub gedir.

Mirvari əriyər, mərmər tökülər,

Gül-çiçək saralır, quş köçəridir.

 

Yerini tərk edən hər bir hissəcik,

Dərin bir putaya düşüb qalanır,

Köpür universal xəmir tək, şişir,

Və Tanrı istəyən şəklə salınar.

Gözlə görünməyən dəyişmələrlə

Ağ mərmər qar tək ağ bədənə dönər.

Qızılgül dodaqlar solursa əgər,
Başqa bir bədəndə çiçəklər yenə.
Yenə göyərçinlər şirin dinəcək,

Cavan aşiqlərin sinələrində.

Gözəl mirvarilər dişə dönəcək,
Gülüş mücrüsünə qapaq yerində.

 

Rəğbətin mənbəyi burda deyilmi,
Bütün amiranə şirinliklərə,
Onlarla könüllər tanıyır, bilir,
Onlar doğmadırlar bacılar qədər.

 
Yenilib bir ətrin cazibəsinə,
Bir incə şölənin, bir rəngin ya da,

Arılar çiçəyə şığıyar necə,
Atom da atoma doğru can atar.
Beləcə arzular xatirə gəlir,

Fronton üstündə, ya da dənizdə,

Şəffaf, sərin sulu fəvvarələrin,
Yanındakı şirin söhbətimiz də.

 

Qızıldan günbəzli qübbələr üstdə,
Qanad titrəyişi, odlu öpüşlər
Əhdə sədaqətli hissəciklərsə,

Can atır eşq ilə hələ görüşə.

 

Ötənlər sıyrılıb çıxır dumandan,

Unudulan sevgi yenə oyanır.

Al dodaqlar üstdə gələrək cana
Birdən öz-özünü çiçək tanıyır.

 

Parlaq gülüşlərdə ya da sədəfdə,
Görər mirvarilər öz ağlığını.

Cavan bir qadının dərisi üstdə,

Mərmər tanıyar öz soyuqluğunu.

 

Yenə göyərçinə şirin səs gələr,

Əks-sədasından iztirabının,

Öləziyər bütün müqavimətlər

Alar ürəyini tanımadığın.

 

Siz ey qabağında yanıb-əsdiyim,
Hansı gül, fronton ya  fəvvarələr,

Hansı qübbə birgə tanıdı bizi,
Çiçək ya görərçin? Mirvari, mərmər?

Fransızcadan tərcümə

03-05. 09. 2018

Samara

ŞARL BODLER. BURDAN ÇOX UZAQDA            

BaudelaireNadard-thumb

Bien loin d’ici

Bura dualanmış ərazi, mənzil,

Burda bəzəkli qız, gözəl və nazlı,

Ürəyi buz kimi, həmişə hazır,

 

İncə balınclarda başı dincəlir,
Bir əllə döşünü o  yelpicləyir,
Hovuz naləsini qəlbi dinləyir.

 

Bura otağıdır Doroteyanın,
Dinir uzaqlarda külək də, su da.

Yarı nəğmə deyir, yarı ağlayır,

Ərköyün bu uşaq bəlkə də yata.

 

Başdan ayağacan, qayğı və səylə

İncə dərisini cilalayıblar
Ətirli yağlarla, benzoy çəkiblər

 — Küncdə çiçəklərsə bayılıb qalar.

 

Fransızcadan tərcümə

20.07. 2018

Samara

ŞARL BODLER. NİFRƏT ÇƏLLƏYİ         

 

бодлер

       Le Tonneau de la Haine

Bir çəlləkdir ki Nifrət, doludur Danaidlə,

Bura güclü, qırmızı əlləriylə İntiqam,
Toranda başılovlu vedrə-vedrə əndərir,

Ölənlər axıtdığı göz yaşları, tər və qan.

 

Gizli deşiklər açıb İblis bu girdabdasa,
Onlardan axıb gedir min illərin qan-təri.

Əgər qurbanlarını cana gətirə bilsə,
Yenə də Nifrət sıxıb, qanlarını çəkərdi.

 

Nifrət əyyaşa bənzər meyxana küncündəki,
Təşnəsi şiddətlənər, çox içərsə nə qədər,
Kəsildikcə çoxalan Lerna hidrası kimi.

 

Bəxtəvər əyyaş bilir xumarlıqdan yenilər,
Yaslı tale yazılıb Nifrətinsə adına,
Yuxuya getməz heç vaxt girib masa altına.

Fransızcadan tərcümə

11.06. 2018

Samara

UİLYAM ŞEKSPİR. 145-Cİ SONET

sonnet 145.jpg
                              Those lips that love’s own hand did make

Sevgi kimi şirin dodaqlarından,
İki söz ucaldı: “Nifrət edirəm!”

Onun həsrətiylə yandığım zaman;

Qüssəli halımı amma görən dəm,

 

Şəfqət ürəyində yarandı birdən,
Dilini qınadı, şirin bilirdim,
Dilini həmişə, indi yenidən,
Elə bil ki, lütfə öyrədilirdi.

 

“Nifrət edirəmi” dəyişdi sonda,

Gecənin sonunda necə gün doğar.
Cin kimi qovulub gedər səmadan,
Gecə cəhənnəmə bəlkə qərq olar.

 

              “Nifrət edirəm”ə “sənə yox”u da,
              Artırıb, qaytardı məni həyata.

 

İngiliscədən tərcümə

07-08. 2018

Samara

QEYD: 145-ci sonet Şekspir sonetləri içində unikallığı ilə seçilir, çünki başqa sonetlərdən fərqli olaraq yambik pentametrlə deyil, yambik tetrametrlə yazılıb. Heca sayı ilə desək, hər misrada on yox, səkkiz heca var. Azərbaycancaya bu sonet də 11 heca ilə çevrilib, çünki bizim səkkizhecalı şeirlə, təəssüf ki, Şekspir sintaksisini orijinala nəinki adekvat, hətta yaxın da vermək mümkün deyil. Orijinala yaxın ölçü seçən rus tərcüməçiləri sonetdən çox az şey saxlaya bilirlər.

UİLYAM ŞEKSPİR. 108-Cİ SONET

sonnet 108.jpg

                                  What’s in the brain that ink may character

 

Beynimdə yazmağa nə var dəyərli,

Qəlbimlə deməmiş olam mən sənə?

Axı mən təzə nə deyə bilərəm,

Dəyə sənin ali ləyaqətinə?

 

Heç nə, gözəl oğlan; amma dua tək,

“Sən mənm”, “mən sənin” deyəm gərək mən,

Köhnə olduğunu düşünməyərək,

İlk dəfə adını sanki çəkirəm.

 

Solmaz təravəti əbədi eşqin,

O bilməz zamanın qubarı nədir.

Yeri yox heç yaşda onda qırışın,

Onun zaman özü xidmətindədir.

 

 

                          Harda doğulubsa, yaşayar orda,

                          Eşqim, zaman onu ölü saysa da.

İngiliscədən tərcümə

04.04 2018

Samara

UİLYAM ŞEKSPİR. 68-Cİ SONET

Sonnet_68_1609.jpg

                     Thus is his cheek the map of days outworn…

Onun üzündəki zaman başqadır —

Gözəllik gül ömrü yaşardı onda.                                               

Yapma yaraşıqlar yaranmamışdı,

Yoxdu bər-bəzəklə  üz yaradan da.

 

Qızılı saçları ölən gözəlin

Torpağa gedərdi, kəsilir indi,

Ayrı baş onlarla yenə bəzənir,

Kiməsə ölənin teli sevincdir.

 

Ondasa görünür ötən xoş zaman,

Hər şey bəzəksizdi, doğru, əsildi.

Yayı yaratmırlar saxta yaşıldan,
Gözəldə heç nə yox köhnə əsirdən.

                     

                           Yaşar bu gözəllik bir nümunə tək,

                           Əsili saxtadan ayıra bilək.

İngiliscədən tərcümə

24.02.2018

Samara

    UİLYAM ŞEKSPİR. 8-Cİ SONET

shakespear

                                                    Music to hear, why hear’st thou music sadly? 

Özün musiqisən, musiqi niyə,

Səndə qəm oyadır? Özün sevincsən,

Sevirsən qəm-qüssə gətirən şeyi,

Sevirsən sən özün öz işgəncəni.

 

Sən gözəl köklənmiş səslərin nədən,

Nikah vəhdətiylə sinirlənirsən?

Boşdur bu həmahəng birlik içində,

Yəqin anlayırsan, səsinin yeri.

 

Simlər ailəyə, eşit, bənzəyir,

Bir himlə titrəyib verər səs-səsə.

Ata, xoşbəxt ana, övlad elə bil,

Üçü bir nəğməylə gələr həvəsə.

 

                Sözsüz də mənası nəğmənin aydın:

                 Səsin eşidilməz, yoxsa övladın.

İngiliscədən tərcümə

17.12.2017

Samara

ANNA AXMATOVA. «BEATRİÇE DANTE TƏK…»

AKHMATOVA.jpg                                                 

ANNA AXMATOVA

               EPİQRAM

                           Могла ли Биче словно Дант творить…              

 

Beatriçe Dante tək yarada bilərdimi,

Eşqin tərənnümünə qadirdimi Laura?

Mən oldum qadınlara danışmağı öyrədən…

İlahi, indi necə susdurum mən onları!

1958

Ruscadan tərcümə

02.11.17

Samara

ВЕСЕЛЫЕ РЕБЯТА

Putin.jpeg

К СЧАСТЬЮ, ДЕНЬ РОЖДЕНЬЯ ТОЛЬКО РАЗ В ГОДУ…

ŞEŞ-BEŞ…

ЭЙНУЛЛА ФАТУЛЛАЕВ: ПАПА, МАМА, ДЕРЖИТЕ МЕНЯ, А ТО ПОЕДУ В КАРАБАХ ВОЕВАТЬ…

eynullafatullayev.jpeg

На вечере, посвященном памяти Чингиза Мустафаева, выступил и Эйнулла Фатуллаев, который сделал два заявления

  1. Он вот-вот завершит эссе, посвященное Чингизу Мустафаеву.
  2. Во-вторых, когда ему было 15 лет, по призыву Чингиза Мустафаева рвался воевать в Карабахе, но, увы, родители его удержали…

Думаю, дело близких Чингиза Мустафаева позволять или не позволять Эйнулле Фатуллаеву склонять свое имя вместе с именем погибшего журналиста.

Что касается, второго заявления… Хочется в адрес родителей Эйнуллы Фатуллаева высказать небольшой упрек. Не надо было удерживать Эйнуллу, не надо было…Почему-то думается, что не будь Эйнуллы Фатуллаева, Азербайджан выглядел бы относительно порядочной страной…