“O QÜVVƏ Kİ, VARDI SƏNİN QOLUNDA…”

                     Süleymanın xatirəsinə

O qüvvə ki, vardı sənin qolunda,
Yerlə-göylə gərək sən əlləşəydin,

Ömrünü keçirdin sükan dalında,

Məsafələr yaxın, marşrut eyni.

 +

Baş alıb uzağa gedə bilərdin,

İqlimlər, ölkələr dəyişərək sən.

Ancaq yaxınlarda var-gəl elərdin,
Qızır, qaralırdı qanın hikkədən.

 +

Salyan, bu zəhrmar havalı şəhər.

Səni ovsunlayb əsir elədi,

Kiçikləri zağar, böyükləri şər,

Eyhamı fitnədir, sözü tələdir.

 +

Çörəyi şübhəli, suyu azarlı,

Yeyən əzab çəkir, içən ağrıyır.

Dağ kimi kişilər sarsılıb qalır,

Vurub kabab üstdən yerli arağı.

 +

Səndə bir dünyalıq enerji vardı,
Çarpışa bilərdin yerlə-göylə sən.

Ömrünün fəzası, heyf ki, dardı,
Elə özünkünə dəyirdi zərbən.

 +

Şəklin heç oxşamır qəbir daşında,
Boynuna qalstuk taxıblar hələ.

Qızğındın, coşandın sən, əlləşəndin,
Qardaş, aran yoxdu belə bəzəklə…

 

05. 12. 2022, Samara

YADULLA MƏFTUN: «ALƏMDƏ QARANLIQLAR ƏGƏR BİRLƏŞƏ BAHƏM…»

yadulla məftun

2022-ci il dekabrın 1-də azərbaycanlı şair Yadulla Məftun Amini Tehranda vəfat etmişdir. Şair doğulduğu Sayın Qalada dəfn edilib.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Yadullah Məftun Amini (fars. یدالله مفتون امینی; 12 iyun 1926, Sayınqala, Qərbi Azərbaycan ostanı – 1 dekabr 2022, Tehran) — azərbaycanlı şair.

Yadulla Amini 1926-cı ildə Qərbi Azərbaycan ostanının Şahindej şəhərində anadan olmuşdur. İbtidai və orta təhsilini Təbriz şəhərində almışdır. Ali təhsilini almaq üçün Tehrana yollanmış və burada Tehran Universitetində hüquq təhsili almışdır.

Məftun ləqəbi ilə şeirlər yazan Yadulla Amini ilk dövrlərdə farsca klassib üslubda şeirlər yazmışdır. 1980-ci illərdən etibarən Yadulla Amini ritmik olmayan və müasir üslublu şerlər yazmışdır. Fars dili ilə yanaşı azərbaycanca da şeirlər yazan Yadulla Amininin bu dildə ilk şeirlər toplusu Aşıqlı karvan adlanır.

vikipediya

+++++++++++++++++

Şairin ayrı-ayrı şeirləridən bu iki fraqment Tvitterdən götürülüb. Sosial şəbəkədə  çoxlu istifadəçi şairə böyük hormət və sevgisini ifadə edir. 

Çox əlləşdin sənə aslan desinlər,
Qoç oğlan ya igid tərlan desinlər.

Əzizim, cəhd elə bunlardan artıq,

Sənə insan, fəqət insan desinlər.

yadullah

++++++++++++++++++

Həqq sel kimi dəryaya axıb yol tapacaqdır,
Daş atmağilən heç kim onu döndərə bilməz.

Aləmdə qaranlıqlar əgər birləşə bahəm,
Bir xırdaca şamın işığın söndürə bilməz.

+++++++++++++++++++++++++++++++++

Nə yazmışdln «baharın xoş!» əzizim,
Bu yerdə sən gedən gündən payızdır…

 

 

LEONİD QUBANOV. RƏSSAM

Леонид Губанов

(1946-1983)

Kətan 37-37-dir,

Ölçüsü eynidir çərçivənin də.

Yox, bizi öldürən xərçəng deyildir,
Yaşdan, qocalıqdan ölürük nə də.

 +

Qıcqırtı yaranır işdən elə ki,

Səsləyir istisi bizi rənglərin.

Arvaddan və puldan qaçıb gedirik,

Tapaq kətanların gümüş bədrini.

 +

Dünyanı çəkməyə! Al qanımızla!

Unudaq yuxu nə, vəd nə, azar nə!

Mavi qollarına molbertin elə,
Baş qoyub biz ölək əsrdən əsrə.

1964

ruscadan tərcümə

30.11. 2022, Samara

 +++++++++++

ХУДОЖНИК

Холст 37 на 37.
Такого же размера рамка.
Мы умираем не от рака
И не от старости совсем.
Читать далее →

ALEKSANDR QALİÇ. BİTMƏMİŞ MAHNI

Александр Галич

Bizim dünyanımızı qocalar hərlər,

Vurnuxurlar kinli siçanlar sayaq

XİN arayışına inansaq əgər,
Yaşları yetmişdən artlq olacaq.

 +

Döyüşdə olublar, kef çəkiblər həm.

Ömür uzadıblar dualarıyla.

Əldə saxlayırlar cilovu möhkəm,
Hərçənd əllərini üzür podaqra.

 +

Onları səhərlər boğur öskürək.
Baxırlar süfrəyə gözlərində cin,

Manna sıyığını yenə görərək,

Prezidentləri Yer Kürəsinin.

 +

Dünya qocaların əllərindədir,
Çöhrələr maskadır burda elə bil.

Yazlar – yumurtalı sabun ətirli,

Qışlardan kamfora qoxusu gəlir.

 +

Bu dünyada nə söz, mahiyyət nə də,

Bu dünyada nə qan, nə göz yaşları.

Mənim taleyimin, elə sənin də,
Rolu yox, eləcə ömür yaşarıq.

 +

Verirlər partlatmaq onlar əmrini,

Bilirlər sərhədlər harda olacaq.

Dünya qocaların əllərindədir,
Yuxuları gəlmir gecələr ancaq.

 + 

Qızsa görüşdədir sevgilisiylə,

Quş qıyıltısından diksinir meşə..

Dünyanı qocalar hərləyir belə,

Ancaq yuxuları çəkilir ərşə.

 + 

Şişir  ağaclarda tumutcuq artıq,

Oğlanlar hay vuyrur: “At belinə, hey!”
Vicdandan itidir həsəd, paxıllıq,

Qoymur ki, qocalar dincələ bilə!

 + 

Keçilmiş, yenilmiş məsafələrə,

Müdhiş hesab çəkər saralmış dırnaq.
Bizim dünyamızı qocalar hərlər,
Girncdirlər yuxu əlində ancaq!

1962 (1964?)

ruscadan tərcümə

27. 11. 2022, Samara

+++++++++

Александр ГАЛИЧ

НЕОКОНЧЕННАЯ ПЕСНЯ

Старики управляют миром,
Суетятся, как злые мыши,
Им по справке выданной МИДом,
От семидесяти и выше. Читать далее →

«ÖZÜN ROSSİYANİNSƏN, ARVADIN ROSSİYANKA…»

Yarmca il qabaq sən,
Soydaşım, necə şaddın! —

Özün rossiyanınsən,

Rossiyanka – arvadın!

 +

Al-qırmızı pasportun,
Ürəyinin başında.

Rus bayrağı asırdın,

İş yerində, maşında.

 +

Evində də, dyəsən,
Putinin şəkli vardı.

Özün rossiyaninsən,
Rossuyanka arvadın!

 +

Uşaqlar, fəxr edirdin,
Bilmir heç azəricə.

Rus – ana dilləridir,

Nə aksent, nə də ləhcə.

 

Başlayandan rus hərbə,

Halın dəyişib, qağa!

Rossiyaninsən, lələ,

Arvad da rossiyanka!

 +

Avtomat qap indi sən,

Gir görüm ya da tanka.

Axı rossiyaninsən,
Arvadın rossiyanka!

 +

Özünü ver qabağa,
“Za Putina!” deyərək.

Qan axıt yad torpağa,
Vəhşi tək böyürərək!

 +

Uşaqlarını göndər,
Putinin hərbinə ya.

Oğlun rossiyanindir,
Qızınsa rossiyanka.

 +

Çaşmısan, görürəm sən,

Rəngin ağarıb, qağa!

Sən ki rossiyaninsən,
Arvadın rossiyanka!

 +

Yaxasından sən idin,

Georgi lenti asan.

Kol axtarırsan indi,
Girib gözdən itəsən.

 +

Sevdiyin himn, deyəsən,
Çağırır, qalx, ayağa!

Sən ki rossiyaninsən,
Arvadın rossiyanka!

23. 11. 2022, Samara

QARDAŞOĞLU MÜBARİZƏ CAN SAĞLIĞI ARZUSU

Eşitdim, qardaşoğlu,
Azarlamısan bir az.

Tezlilkə sağalıb dur,

Danış, gül, əylən və gəz!

 +

Hər səhər durunca ye,
Günorta olunca ye.

Canı salma gücə, ye,

Az-az, incə-incə ye.

Kəs həyətdən cücə, ye!

 +

Qatığa meylin artsın,

Çoxlu göyərti də ye.

Bildirçin yumurtası,
Qırqovul əti də ye!

 +

Cilovla tamahını,

Çox şor, çox acı yemə,

Ertədən ye şamını,
Yağlı şey gecə yemə.

 +

Bundan sonra bir daha,
Kombayna minmə, bəsdir!

Əl çəkməsə yaxandan,

Apar dağlara, azdır!

 +

Üç-dörd yaxşı tilov al,
Get Kürün qırağına.

Dincəl, saatlarla qal,

Çəkinin marağına!

 +

Girmə ağır işə sən,

Sənlik deyil şum, alaq.

Yüngül idman eləsən,

Cana xeyri olacaq.

 +

Deyinəndən uzaq qaç,
Nə də ki, özün deyin.

Hər şey burda qalacaq –

Yaxşı ye, yaxşı geyin!

 18.11. Samara

BİZ SƏKKİZ MİLYARDIQ…

                                             İlahi, bağışla…

Səkkiz milyard insan yer kürəsində!

Səkkiz mlyardı da aşmışıq daha!

Bu sərvət yiyəsi bilinsə kimdir,

Yer alardı Forbs siyahısında.

 +

Üzünü, adını heyf, gizlədir,

Bəlkə təvazödən görünmür gözə.

Düzü, idarəsi qüsursuz deyil,
Heç bir hesabat da vermir o bizə.

 +

Heç insan deyilik, səhmik elə bil,
Dəyərdən düşürər, cırar, yandırar.

Ya əlli milyonu götürüb verir,

Bir filantropa Hitler adında…

 +

Biz səkkiz milyardıq… çoxuq bir az da,
Və səkkiz milyarddan hamı biridir.

Hərçənd kimsə şərəf, ad qazananda,
Gör neçə milyarddan seçilə bilir!..

17. 11. 2022, Samara

 

«SÖYLƏ, AZƏRBAYCAN YAZIÇISINDAN…»

2021 лето

SUAL-CAVAB

Azərbaycan “yazar”larının qurultayına həsr olunur

Sual:

Söylə, Azərbycan yazıçısından,
Varmı daha rəzil, abırsız insan?

Cavab:

Var. Bu, Azərbaycan tarixçisidir.

Yalanlarla gəlir nəfəsi, gedir.

13. 11. 2022, Samara

ANAMIN ADI

12.11.22

Mənə uşaqlıqdan deyiblər hələ,

Nə iş bacaranam, nə də yarıdan.

Nə dalınca getsə — gələn boş əllə,

Suya göndərsələr – Kürü qurudan.

 +

Eləydi… Elədir indiyə qədər.

Nə yığdım, tikməyi nə də bacardım.

Mənə verilsəydi xəzinə əgər,

Beş günün içində dağıdacaqdım.

 +

Nəinki bir bağın —  çiçəyin hətta,

Çəkə bilməmişəm nazını azca.

Suya həsrət qalıb, həm də diqqətə,

Quruyub gözümün qabağındaca.

 +

Qəfəsdə baxımsız quş kimi ölər,
Solar susuz qalan gül kimi ya da.

Nə yada salınar, nə dilə gələr,

Unudulub gedər anamın adı.

+
Qəbir daşından da bir zaman itər,

Qurandan seçilib qoyulan bu ad.

Bir gün daş da itər, itər qəbir də,

Daşı, torpağı da dəyişir həyat.

 +

Yedik sağlığında nəyi vardısa,
Mən də çox yemişəm, yarıtmamışam.

Ana xatirəsi, adı da irsdir,
Heyf, varisini yaratmamışam…

 +

Anama şeirlər həsr eləyirəm,

Adını yaşadım yazılarımda.

Əsər yox, övladdır, nəvə onlar həm,

İrsim də onlardır mənim, varım da.

11-12. 11. 2022, Samara

RUSİYA. ÇİÇİKOV — 2022

2021 лето

Yenə Rusiyada paytaxtdan uzaq

Şəhərlər və kəndlər təşviş içində.

Məmurlar, əhali gözləyir qonaq,

Gələnsə müfəttiş deyildir hərçənd.

 +

Uzaq paytaxtdan və Tanrı gözündən,
Gözü xumarlıqdan çətin açılan
Əhali yaşayan yerlərə indi,
Gəlir gözəl insan, nəcib qəhrəman!

 +

Pavel İvanoviç yadınızdamı? Çiçikov!

Nə gözəl, nə çirkin, nə gənc, nə qoca.

Kübar ədaları ləyaqət dolu,
Frakı, köynəyi nəfis və incə.

 +

Gəzir troykada quberniyanı,
Qonaq olur zəngin mülkədarlara,

Kef deyildir ancaq məqsədi onun,

“Ölü can” dalınca gəlib o bura.

 +

Ağılla və səbrlə sövdələşərək,

Alıb heç-neçəyə ölü canları,
Yaxşı pul qazanar sonra, diri tək

Girov qoya bilsə banka onları.

 +

Xırda səhv eləyir bu nəcib insan,
Əldən ehtiyatı buraxır yəni.

Qalmaqal yaranır… Quberniyadan
Qaçmaq isttəyəndə tutulur yəqin.

 +

Bu ölməz süjeti Nikolay Qoqol
İki əsr əvvəl alıb qələmə.

Çoxdan azadlığa çıxıb Çiçikov,
İndi Putinə də yaxındır demə!

 +

Əlbəttə, troyka vaxtı deyildir,

Var helikopteri, təyyarəsi də.

Paytaxtdan ən uzaq yerlərə gedir,

Kef deyil, ayrıdır yenə məqsədi.

 

Ayrı cür geyinir Çiçikov indi,
Çoxdan ayrılıbdır qara frakdan,
Əyni Çiçikovun indi hərbidir.
Sinəsində ulduz — əsl qəhrəman!

 +

Çevrilib sövdəsi amma tərsinə,

İndi gəzib diri canları alır.

Daha nə dil tökür, hiylə gəlir nə,

Pula satılmağa çoxları hazır.

 +

Pulu zibil kimi Çiçikovunsa,

Dövlət büdcəsində oynayır əli.

Alveri, sövdəsi cənabın asan,
Artıq danışanın kəsilər dili.

 +

Gedir Rysiyada beləcə rahat,
Ukrayna hərbinə can tədarükü.

Oğlu ana satır, ərisə arvad,

Satırlar elə bil malı ya mülkü.

 +

Dönərək 200 nömrəli yükə,
Qayıdar onlardan kimsə geriyə,
Kininsə tapılmaz tikəsi bəlkə,
Yandırılar, külü sovrular göyə.

 +

Yenı təyyarəsi Çiçikovunsa,
Şığıyıb qırğı tək qalxır havaya.
Gedən diri candır, ölü – gələnsə,

Qanlı bir bazara dönür Rusiya.

06. 11. 2022, Samara