La mansarde

Kirəmit üstündə ovçu pişiyin,
Su içən bir quşu pusduğu yerdə,

Birdən iki boru arasındakı,
Mansard balkonumdan gözümə dəydi.

Qələm sahibi tək uyduraraq mən,
Deyərdim bəzəyi-düzəyi çoxdu.

Bəlkə o mansardın pəncərəsindən,
Qol-budaq atardı yaşıl noxud da.

Deyərdim önündə xırda aynanın,
Riqoletta necə uğunub gedir.

Cızıqlı güzgüsə əks edir onun

Qara gözlərini yarıya qədər.

Deyərdim ki, açıq yaxalı Marqo,

Saçını, döşünü yelə verərək,

Becərir güvəcdə cücərən bağı,

İncə qrafindən su çiləyərək.

Ya da ki, uzaqdan siluetinə,
Baxıb Monmartrın, dəyirmanların,

Sibillik şeirlər söyləyir yenə —
Coşub ehtirası gənc sənətkarın.

Əfsus, həqiqətdir mansardım mənim,

Onu sarmaşıq-zad bəzəmir hətta,
Çatlağı görünür pəncərəsinin,

Köhnəlmiş, göyərmiş çatının altda.

Kasıb dərzi qızda və aktyorda

Ahıl dul kişidə, cavan subayda,

Mansardlar həmişə qüssə yaradar,
Sevimlidir ancaq mahnda çardaq.

Bir zaman damların irəli çıxan
Bucağının altı öpüş yeriydi.

Qayış çarpayıya Amurla Süzan,
Uzanıb məzəli vaxt keçirirdi.

Biz qalın divarlar sevirik ancaq,
Nəşə səslərimiz çatmasın yada.

Krujevalarla bəzənə otaq,
Monbrodan gələ çarpayımız da.

Gəlib çıxmayayacaq Marqo bir axşam,
Yubanıb Breda dağında qalar.

Düşmür əspərəyi daha yadına — 

Riqolettonun da saxlayanı var.

Daha şairin də nə vaxtdan bəri,
Halı yox danışa qafiyələrlə.

Göylərdən enibdir, antresol yeri,
Qəzetdə reportyor indi o işlər.

Bu vaxt pəncərəmin arxasındasa,

Arıq profilli qarıdır ancaq.

Qabağında pişik, oynadır sapı.

Əlində durmadan fırlanır yumaq,

Fransızcadan tərcümə

26-27.09. 2018

Samara

  La fleur qui fait le printemps

Terrasda nazlanan bu şabalıdlar

Sen-Jan gününıcən çiçəklənərlər
Mavi dağlarınsa zirvəsində qar
Görünür, baxılsa villadan əgər.

Nazik köynəyində əsib-titrəyir,

Yarpaq üşüyürdü dünənə qədər,

Canlanan budağın üstdəsə indi,
Görünür birinci yaşıl ləkələr.

Ancaq əbəs yerə günəş dikəlir,

Şirə budaqlarda hələ ləng axır.

Gecikmiş çiçək də qalıb fikirli,

Bilmir yetişibmi vaxtı açmağın.

Şaftalılar tamam allanıb ancaq,
Necə ki utancaq həvəsdən yanar.

Qürub qızartısı yayılan sayaq,
Çiçəyə bürünür indi almalar.

Cəsarəti artıb dəstərəyin də,
Çəmənlikdə qızıl düymələrini,
Artıq yetişməyə həvəsləndirir,
Onu təbiətin mehriban əli.

Mənsə indən belə qayıtmalıyam,
Adəti cəhənnəm dairəsinə.

Açılın, açılın, şabalıdlarım,
Bəzəyin gözümün mənzərəsini.

Çıxara bilərsiz zəncirənizi,
Təhlükə bilmədən indi bayrama.
Göydən işıqlanır zirvəniz sizin,
May aprel dalınca dabanbasmada.

Sevinc bağışlayın rəhmə gələrək,

Ürəyi kədərlə dolu şairə,

Çıxmamışdan uzaq yola o bəlkə,

Od kimi alışan çiçəklər görər.

Nəhəng şabalıdlar, geniş terrası,
Bəzəyən sıranız əzəmətlidir.

Sizin lütfünüzü görmək istərəm,
Lütf gözəllikdən axı əzəldir.

Zəngin donlarınız mənə tanışdır,
Açar oktyabr elə ki əl-qol,
Sizə geyim biçər qızıl qumaşdan,
Başınıza qızıl tac da taxar o.

Mən sizi görmüşəm, bəyaz bulaqlar —

Gecələr gümüşü şüşənin üstdtə,

Yaranan naxışa oxşarınız var.

Şaxtanın fırçası necə səlisdir!
Mən yaxşı bələdəm hər üzünüzə,
Qoca şabalıdlar, nəhəng ağaclar.
Bahar ətrinizsə məminçin təzə,

Görməmişəm necə yaz donunuz var.

Gözləyə bilmərəm daha, əlvida,
Nurlu buketiniz təzə-tər qala!

Dünyada çiçək var, incə və safdır,

O bircə çiçəklə mənə yaz olar.

Dolu səbətiylə gəlib çatır  may,
Mənimsə bəsimdir bircə o çiçək.

Onun ürəyində elə şirə var,
Həm insana, həm də arıya gərək.

Göylər açıq ola, dumanlı ya da,
Ətirli, sevimli, gülər həmişə,

İlin hər fəslində, hər cür havada,

Mənim öz evimdə bitən bənövşə!

Fransızcadan tərcümə

24-25.09. 2018

Samara

La fellah

                 Şahzadə Matildanın bir akvarelinə

Fantastik fırçanın bu, şıltaqlığı,
Və imperiyadan gələn bir məzə.

Maskalı sfinksdir bu fəllah qadın,

Çətin tapmacadır duyğuya, hissə.

Əlbəttə, bu modun qanunu sərtdir,
Uzun paltar olsun,, ya da ki, maska.

O bütün bu salon Ediplərini,
Sirriylə intriqa toruna salar.

Duvağı irs qoydu əntiq İsida

Çağdaş qızlarına Nil diyarının.

Ancaq niqab altdan saf, incə odla,
İki sönməz ulduz alışıb yanır.

Şeirdir elə bil bu gözlər, onlar,

Gizlər xumarlığı, ehtirası həm.

Onlarda tapmaca cavabı da var:
“Eşq və ehtiras ol, mənsə gözələm!

Fransızcadan tərcümə

24.09. 2018

Samara

           Fumée

Hardasa yaxında ağaclar altda,

Qozbel daxma qaralır,

Damı əyilibdir, divarı çatlaq,

Kandarı basıb mamır.

+

Pəncərəyə əski basılıb, ancaq,

Qışda ağızdan buxar
Çıxaraq havada görünən sayaq,

Bacadan tüstü çıxar.

+

Tüstüdən yaranma bir ağızaçan,

Göy şırnaq tək qıvrılar.

Bu zülmət komanın əsiri ruhdan,

Söz aparar Tannrıya.

Fransızcadan tərcümə

22.09. 2018

Samara

     Fantaisies d’hiver

I.

Çöhrə avazıyıb, burun qızarıb,

Püpitrsə tamam buz içindədir.

İlin fəsilləri mövzusunda qış,
Solo ifa edir indi səhnədə.

Oxuyur, özünə arxayın deyil,

Səsi də titrəyir, hava da köhnə.

Donmuş ayağıyla həm ölçü döyür,
Eyni zamanda da dabanını həm.

Hendel tək təlaşla titrədiyindən,

Parikdən silkinib gedir pudrası,

Əl çəkir boynunun ardına hərdən,

Qorxur ki, başını tamam qar basa.

II

Qəfildən buzlarla qapanıb qalıb.

Üzərkən Tyüilri hovuzunda qu,

Bağlarda səyindən qarın, qırovun,

Ağaclar ağ-gümüş krujevalı.

Gül-çiçək yaradır, dəstə düzəldir,

Şaxta köşk içində vazı bəzəyir;

Gözün hara baxsa qar üzərində,

Ulduz tək parlayır quşların izi.

Pyedestal üstdə yarı geyimli,

Venus Fokionla qol-boyun olub,

Qış özü yaradıb model elə bil,

“Üşüyən qız”ına  Klodionun.

III

Qadınlar keçirlər ağaclar altda,
Hamı sincab, dələ xəzi içində.

İlahə mərmərdən yonulubsa da,
O da qış donuna bürünür indi.

Anadiomenli Venus rotonda,
Geyinib əyninə kapyuşonuyla,

Külək döyəcləyər Floranı da,

Xırda əllərini muftaya salar.

Və Kuazevoksun, bir də Kustunun,
Elə üşüyür ki çoban qızları,

Boyunlarındakı şarfın üstünə,
Onlar bu havada xəz dolayırlar.

IV

Şimal, qabağına Paris dəbinin,
Mantolar çıxarır ağır, bahalı,

Afina qızını Skif elə bil,
Ayı dərisinə büküb bağlayır.

Şimal Palmirası təzələnmədə,
Qış ona müxtəlif bəzəklər vurur.

Ətraf dəbdədəli rus xəzidir,

Vetiver qoxusu dəlir burnunu.

 
Və Həzz də alkovda uğunub gedir,

Çılpaq Amurları qoyub arxada,
Miloslu Venusun bəyaz bədəni,
Kürən bir dəridən üzə çıxanda.

V

Gedirsiz duvağın altda qayğısız,
Qısqanc baxışlara məhəl qoymadan.

Üşüyər Əndəlis ayaqlarınız,

Çıxsanız bu qarda küçəyə amma.

Şaxta qəlib kimi alıb bərkidir,
Xırda ayaqlardan düşən izləri.

Bəyaz xalçasını hər yerə sərib,

Hər addımda sizin adları yazır.

İşi anlayaraq qaraqabaq ər,

Gəlib yetişəcək gizli yuvaya.

Ordasa yanağı qırmızı hələ,

Amur qucaqlayır Psixeyanı.

QEYD: 1858-59-cu ilin qışında Teofil Qotye Moskvada və Peterburqda olmuşdur.

Fransızcadan tərcümə

21-22.09. 2018

Samara

Dernier vœu

Mən sizi sevirəm görün nə vaxtdan,

Bu tarix on səkkiz il ola bəlkə.

Siz çiçək kimi tər, mənsə solğunam,
Bahar sizinkidir, qşışsa mənimki.

Xeyli zamandır ki, mənim gicgahım,

Örtülüb məzarlıq çiçəkləriylə.

Qurumuş alnımı, daha az qalıb,
Onlar dəstə-dəstə kölgələyərlər.

Qüruba yollanır solan günəşim,

İndicə üfüqün itər dalında,

Matəm təpəsində gəzir baxışım,

Axır mənzilimi görürəm orda.

Dodaqlarınızdan düşəydi kaş ki,
Yubanmış bir öpüş dodaqlarıma.

Belə mükafatla məzarda bəlkə,
Arxayın ürəklə mən də yataram.

Fransızcadan tərcümə
20.09. 2018
Samara