( La Musique)
Musiqi dəniz kimi tez-tez alııb aparar,
Bir ağ ulduza məni.
Dumandan tavan altda, efir vadisində ya,
Yelkən açıb üzərəm.
+
Küləkdən ciyərlərim köpər, qabarar sinəm,
Yelkəni tək gəminin.
Qaçdı-tutdu oynayan dalğaları minərəm,
Gecə bürüyər məni.
+
Duyaram ki, içimi, ehtiraslar titrədir,
Gəmi kimi dəryada,
Dəli külək, fırtına dalğaları kükrədir,
+
Çəkir məni girdaba.
Bəzən də sükut çökər, sular güzgüyə dönər,
Könül qüssəm görünər!
Fransızcadan tərcümə
10-11.05.2018, Samara
In faith, I do not love thee with mine eyes…
Vallah, gözlərimlə sevmirəm səni,
Səndə çünki onlar min eyib görür.
Ürəyimsə gözlər bəyənməyəni,
Sevir və eşqinlə sənin döyünür.
Yox qulaqlarıma səsində ləzzət,
Duymaram incə həzz əlləsəm əgər.
Arzulamaz nə dad, nə qoxu dəvət,
Ehtiraslı kefə səninlə birgə.
Beş duyğum və ağlım necə çalışsa,
Yenə xidmətində səfeh ürəyim.
Özüm kişi kimi dayanmışamsa,
Məğrur ürəyinə fəqət köləyəm.
Düşdüyüm bəlanın bir qazancı var:
Günaha salan da cəzalandırar.
İngiliscədən tərcümə
04-05.2018
Samara
Be wise as thou art cruel; do not press…
Müdrik ol amansız olduğun qədər,
Bir belə nifrətlə səbrimi kəsmə.
Yoxsa ki, dil açar içimdə kədər,
Danışar nə əzab verirsən mənə.
Məni eşitsəydin, yaxşı olardı,
Deyərdin sevirəm, sevməsən də sən.
Xəstəni necə ki, həkim aldadır,
Can üstdə də deyir cana gəlirsən.
İtər ağlım axı, itsə ümidim,
Səndən pis nə varsa dilimə gələr.
Elə xarab olub bu dünya indi.
Danışan dəlidir, inanan dəli.
Gözlərin qoy məndə olsun, eləsə,
Özün harda oldu gəzə bilərəsən.
İngiliscədən tərcümə
04.05. 2018
Samara
O call not me to justify the wrong…
Sənin qərəzinlə qəlbimi alan,
Bu şərə bəraət məndən istəmə.
Sən məni gözlə yox, dillə yarala,
Hiyləsiz, güc ilə yeri üstümə.
Əgər başqasını sevsən, əzizim,
Söylə, kənarasa baxma yanımda.
Məni incitməyə fitnə nə lazım,
Gücüm yox gücünə qarşı canımda.
Üzrünsə belədir: Sevgilim bilir,
Şirin baxışları yağıdır mənə.
Məndən düşmənləri o da çevirir,
Ki, yara vursunlar başqa birinə.
Rəhm eləmə, yaram elə ağırdır,
Öldür baxışınla, qurtar ağrıdan.
İngiliscədən tərcümə
03-04.2018
Samara
La Gouffre
Paskalın girdabı vardı, gəzərdi girdabla,
Əfsus! Hər şey də ki, girdab – hərəkət, arzu, həvəs.
Söz! Və tez-tez canımda qorxudan küləklər əsər,
Duyuram tüklərim başımda biz durur hətta.
+
Göydə də, yerdə də, hər yerdə dərinlik, sahil,
Səs-səmir yox, ərazi qorxulu və cazibəli.
Yorulmadan gecələr Tanrımızın mahir əli,
Çəkir mənim yuxumda eybəcər və qanlı şəkil.
+
Yuxudan qorxuram, nəhəng o, deşikdir, qaradır.
Zülmətin dəhşəti, məlum deyil ki yol haradır.
Və fəzanın sonu yox, baxsan hansı pəncərədən.
+
Və burulğanla mənim daim izlənən ruhum,
Duyğusuz heçlik arzusunda, yox ancaq umudum
Mən bu Varlıqları atam, çıxam Rəqəmlərdən!
İlk dəfə 1 mart 1862-ci ildə çap olunub
08.05.2018
Fransızcadan tərcümə
Samara
When my love swears that she is made of truth…
Sevgilim and içir su kimi safdır,
Mən də inanıram, desə də yalan.
Bəlkə də o məni nadan gənc sayır,
Guya xəbərim yox hoqqalarından.
Düşünmək xoşdur ki, məni gənc sayır,
Fərəhli günlərim bitsə də dalda.
Sadəcə dilinə etibarım var,
Mən də gizlədirəm doğrunu, o da.
Niyə bəs demir ki, məni aldadır?
Niyə gizlədirəm yaşımı mən bəs? –
Zahiri etibar eşqə qaydadır,
Yaşlı eşqə düşsə, yaşını deməz.
Nə qədər aldadaq bir-birimizi,
Hər ikimiz belə yalanla razı.
İngiliscədən tərcümə
03.05. 2018
Samara
Thou blind fool love, what dost thou to mine eyes…
Kor sevgi, neylədin gözlərimə ki,
Görmür görünəni, baxsa da onlar.
Bilərək hardadır, nədir gözəllik,
Yaxşının yerinə pisə vurular.
Bütün kişilərin yelkən açdığı
Körfəzə gözlərim lövbər atırsa,
Gəzəri gözlərdən yonub qarmağı,
Qəlbimi bağladın niyə axı sən?
Abırlı guşə tək mənə görünən,
Yer karvansaraymış, anlayır ürək.
Bunu görən gözüm yox deyir niyə,
Bu çirkin yalanı suya çəkərək?
Ürəyim, gözlərim doğru olanı,
Tanımır, əsiri olub yalanın.
İngiliscədən tərcümə
02-03.05.2018
Samara
QEYD: Bu sonetdə şair yenə sevgilisinin sədaqətsizliyindən gileylənir, onu “bütün kişilərin yelkən açdığı körfəzə”, “karvansaraya” (orijinalda: the “wide world’s common place”) bənzədir.
(Le Rebelle)
Qəzəbli bir mələk səmadan enib qartal tək.
Şığıdı kafirin üstə, saçını çəngələdi.
“Biləsən, silkələyib söylədi, Qanunu gərək!
(Səni sevən mələyindir önündə!) İş belədir:
+
Qaşqabaq tökmədən, danışmadan gərək sevəsən,
Kasıbı, eybəcəri, canini, cüvəllağını.
Toxuyarsan elə bil xalça nəcib eşqlə sən,
Və sərərsən ayağı altına həzrət İsanın.
+
Bax, budur Eşq! Közərirkən hələ qəlbində alov,
Tanrı cəlalına yandır içində şövqdən od;
Bu bir həqiqi Səfadır ki, tükənmək bilmir.
+
Və Mələk, şübhəsiz ki, istədiyindən eləcə,
Yekə yumruqlarıyla çırpır onu var güclə.
İnadla “İstəmirəm!” söyləyir ancaq kafir.
Təxminən 1861-ci il
Fransızcadan tərcümə
06-07.2018
Samara
If thy soul check thee that I come so near,
Qəlbin əgər məni qaçaq qovarsa
De kor qəlbinə ki, İstəyinəm mən.
Və qəlbin İstəyə bilir, razısan;
Sevgi diləyimi ödə indi sən.
Sevgi xəzinəni doldurar İstək,
Orda istəklər çox, mənim biri də
Bir şeydən elə ki çox olur, demək,
Onların içində biri heç nədir.
Məni bu sırada hesaba alma,
Sənin siyahında qalaram hərçənd.
Sən məni heç nə say, istərəm amma,
Əziz bir şey olsun sənə bu heçnə.
Təkcə adımı sev, adımsa — İstək,
Məni sevəcəksən, adımı sevcək.
İngiliscədən tərcümə
01-02.05. 2018
Samara
QEYD: 135-ci sonetin davamıdır; şair yenə “Will” (Burda – istək, kişi adı və s.) sözü ətrafında sö oyunu yaradır.
Je te donne ces vers afin que si mon nom…
Verirəm mən sənə şeirlərimi, yetsə adım,
Akvilon yelkənini coşduran çevik gəmi tək,
Keçərək fırtınalardan uzaq əsrlərədək,
Və bir axşam o, beyinlərdə xəyallar oyadar —
Xatirən bənzəyər qədim, dolaşıq bir nağıla,
Üzülər dinləyən, insanı yoran tək simbal.
Və təkəbbür havalı qafiyələrdən asılar,
Sallanar sirli və qardaşlığa oxşar bağla.
Tanrı lənətləmiş bu ruha ən dərin dibdən,
Göyəcən bir cavab verən tapılarsa, o da mən.
Elə bil kölgəsən, izsiz gedərək tapdalayan,
Çevik ayaqlarınla, ayıq gözlərinlə kütləni və,
Öləri kütləri ki, gözlərində kin parlar.
Kəhraba gözlü sən heykəlsən, mis alınlı mələk!
İlk dəfə 28 aprel 1857-ci ildə “Sonet” başlığı ilə çap olunub
Fransızcadan tərcümə
05-06. 2018
Samara
xeyrulla xayal 