Lesbos

Latın oyunlarının, yunan məzələrinin,
Lesbos anasıdır; şən, xumar busələr orda,
Günəş kimi alovlu və qarpız kimi sərin,

Gündüz cəlallı, gecə gözəl; Lesbos anadır,
Latın oyunlarına, yunan məzlərinə.

 

Lesbos, orda öpüşlər elə bil şəlalədir,

Necə qorxu bilmədən atılırlar girdaba,

Qaçırlar, hönkürürlər, gülürlər də arabir,

Dolğun və dərindilər, sirli və qaynardılar,

Lesbos, orda öpüşlər elə bil şəlalədir.

 

Bir-birinin vurğunu Lesbosda kurtisanlar,
Qalmır əks-sədasız burda heç zaman bir ah,

Ulduzlar Pafos qədər sənə də heyrandılar,

Veneranın Sapfoya qibtəsinə səbəb var!

Bir-birinin vurğunu Lesbosda kurtizanlar,

 

Lesbos, isti gecələr, xumarlıqlar diyarı,
Gözləri ifadəsiz, bədənlərinə aşiq

Qızlar ayna önündə durub sığallayırlar,
Yetkin matahlarını; səmərsiz ehtiras, eşq!

Lesbos, isti gecələr, xumarlıqlar diyarı,

 

 

Necə də qaşqabaqlı baxsa qoca Platon,

İfrat öpüşlərinlə, həm mürəkkəb, həm incə,

Sevgi hoqqqalarınla bəraət qazanarsan,
Sevgili səltənətə sevimli kraliça,

Necə də qaşqabaqlı baxsa qoca Platon.

 

Bəraət qazandıran  sənə işgəncələrdir,

Sevdalı ürəklərə əbədi çəkdirilən,

Nurlu təbəssümlərin uzaqlardan cəlb edir,

Özgə göylər dalında dumanlı görünsə də,
Bəraət qazandıran sənə işgəncələrdir.

 

Hansı bir Tanrı, Lesbos, hakimin ola bilər,
Zəhmətlərdən alnının rəngi əgər qaçıbsa,

Qızıl tərəzisiylə ölçə bilərmi məgər,
Göz yaşı selini ki, dənizə axıdırsan?

Hansı bir Tanrı, Lesbos, hakimin ola bilər?

 

 

Düz-əyri qanunları bizimçin nədir axı?

İncəqəlb bakirələr, adalara şan, şərəf.

Sizin din də müqəddəs başqa dinlər sayağı,

Cənnətdə də güləcək, eşq Cəhənnəmdə də!

Düz-əyri qanunları bizimçin nədir axı?

 

Tək məni seçdi Lesbos şairlərin içindən,
Sirrini vəsf etməyə qönçə bakirələrin,
Uşaqlıqdan şahidəm qara şəbehlərə mən,
Qarışardı gülənlər orda hönkürənlərə,
Tək məni seçdi Lesbos şairlərin içindən.

 
Lyökat zirvəsində güdükdəyəm o vaxtdan,

İti və uzaqgörən keşikçi güdür necə,
Keçdimi hansı briq, freqat ya da tartan,

Mavilikdə uzaqdan parıltı görününcə,
Lyökat zirvəsində güdükdəyəm vaxtdan.

 

Öyrənmək üçün dəniz həlim ya dalğalanan,

Hönkürtülərin əksi qayalarda dinəndə

Gətirərmi bir axşam Lesbosa, bağışlanan

Meyidini sevimli Sapfonun; o gedəndi,
Öyrənmək üçün dəniz həlimmi, mehribanmı!

 

Kişi damarlı Sapfo məşuqə və şairə,

Yaslı ağuşluğuyla Veneradan gözəldi!

İztirab izlərinin qara çərçivılərə

Aldığı qara gözlə üstün ala gözlüdən,

Kişi damarlı Sapfo, məşuqə və şairə!

 

Ucadır Veneradan gözəlliyi dünyada,
Könlünün asayişi incilər kimi axır,
Qızılsaç gənciyinin şöləsi yayılmada,

Qızıyla əfsunlanan qoca Okean sarı;

Ucadır Veneradan gözəlliyi dünyada!

 

Sapfo getdi dünyadan küfrə yol verən günü,

Yaranmış pərəstişi və adəti saymadan,
Otlağa çevirərək öz gözəl bədənini

Erkəyə, qüruruyla cəzalandı onun da

Sapfo, getdi dünyadan küfrə yol verən günü.

 

Lesbos yas içindədir eləcə o zamandan,
Şərəf göstərirsə də ona kainat necə.

Sahillərdən yüksəlib səmalara ucalan,

Qasırğa harayıyla xumarlanır hər gecə,

Lesbos yas içindədir eləcə o zamandan.

 

Fransızcadan tərcümə

19-20.08. 2018

Samara

Charles Baudelaire

Lesbos

Mère des jeux latins et des voluptés grecques,
Lesbos, où les baisers, languissants ou joyeux,
Chauds comme les soleils, frais comme les pastèques,
Font l’ornement des nuits et des jours glorieux;
Mère des jeux latins et des voluptés grecques,

Lesbos, où les baisers sont comme les cascades
Qui se jettent sans peur dans les gouffres sans fonds,
Et courent, sanglotant et gloussant par saccades,
Orageux et secrets, fourmillants et profonds;
Lesbos, où les baisers sont comme les cascades!

Lesbos, où les Phrynés l’une l’autre s’attirent,
Où jamais un soupir ne resta sans écho,
À l’égal de Paphos les étoiles t’admirent,
Et Vénus à bon droit peut jalouser Sapho!
Lesbos où les Phrynés l’une l’autre s’attirent,

Lesbos, terre des nuits chaudes et langoureuses,
Qui font qu’à leurs miroirs, stérile volupté!
Les filles aux yeux creux, de leur corps amoureuses,
Caressent les fruits mûrs de leur nubilité;
Lesbos, terre des nuits chaudes et langoureuses,

Laisse du vieux Platon se froncer l’oeil austère;
Tu tires ton pardon de l’excès des baisers,
Reine du doux empire, aimable et noble terre,
Et des raffinements toujours inépuisés.
Laisse du vieux Platon se froncer l’oeil austère.

Tu tires ton pardon de l’éternel martyre,
Infligé sans relâche aux coeurs ambitieux,
Qu’attire loin de nous le radieux sourire
Entrevu vaguement au bord des autres cieux!
Tu tires ton pardon de l’éternel martyre!

Qui des Dieux osera, Lesbos, être ton juge
Et condamner ton front pâli dans les travaux,
Si ses balances d’or n’ont pesé le déluge
De larmes qu’à la mer ont versé tes ruisseaux?
Qui des Dieux osera, Lesbos, être ton juge?

Que nous veulent les lois du juste et de l’injuste ?
Vierges au coeur sublime, honneur de l’archipel,
Votre religion comme une autre est auguste,
Et l’amour se rira de l’Enfer et du Ciel!
Que nous veulent les lois du juste et de l’injuste?

Car Lesbos entre tous m’a choisi sur la terre
Pour chanter le secret de ses vierges en fleurs,
Et je fus dès l’enfance admis au noir mystère
Des rires effrénés mêlés aux sombres pleurs;
Car Lesbos entre tous m’a choisi sur la terre.

Et depuis lors je veille au sommet de Leucate,
Comme une sentinelle à l’oeil perçant et sûr,
Qui guette nuit et jour brick, tartane ou frégate,
Dont les formes au loin frissonnent dans l’azur;
Et depuis lors je veille au sommet de Leucate

Pour savoir si la mer est indulgente et bonne,
Et parmi les sanglots dont le roc retentit
Un soir ramènera vers Lesbos, qui pardonne,
Le cadavre adoré de Sapho, qui partit
Pour savoir si la mer est indulgente et bonne!

De la mâle Sapho, l’amante et le poète,
Plus belle que Vénus par ses mornes pâleurs!
— L’oeil d’azur est vaincu par l’oeil noir que tachette
Le cercle ténébreux tracé par les douleurs
De la mâle Sapho, l’amante et le poète!

— Plus belle que Vénus se dressant sur le monde
Et versant les trésors de sa sérénité
Et le rayonnement de sa jeunesse blonde
Sur le vieil Océan de sa fille enchanté;
Plus belle que Vénus se dressant sur le monde!

— De Sapho qui mourut le jour de son blasphème,
Quand, insultant le rite et le culte inventé,
Elle fit son beau corps la pâture suprême
D’un brutal dont l’orgueil punit l’impiété
De celle qui mourut le jour de son blasphème.

Et c’est depuis ce temps que Lesbos se lamente,
Et, malgré les honneurs que lui rend l’univers,
S’enivre chaque nuit du cri de la tourmente
Que poussent vers les cieux ses rivages déserts!
Et c’est depuis ce temps que Lesbos se lamente!