Архив по авторам | Xeyrulla Xəyal

REDYARD KİPLİNQ.PEYĞƏMBƏRLƏR ÖZ ELİNDƏ

Ноя5

Hər yerdə şərəflidir peyğəmbərlərin yeri,

Dünyaya gəldikləri kənddən savayı ancaq.

Burda yaxşı tanınır körpəlikdən hər biri,
Burda onlara heç vaxt məhəbbət olmayacaq.

 

Peyğəmbərlər yaramaz, cavan, şanpərəst ikən,
Bundan əməlli-başlı onlar dərd çəkərdilər.

(Baxsan yazdıqlarına, bunu özün görərsən)

Sonra nemət olacaq peyğəmbərə bu dərdlər!

 

Ninivə şəhərinin gücü çatmaz bu işə,
(Başıbütöv udsa da onu lap balinalar),
Nəbi doğulan yeri başqasıyla dəyişə,

Keçmişiylə çətin ki, burda maraqlanan var.

 

Onu sevən az deyil, nifrət edən də çoxdur,

Bu onun indi necə, kim olmağından doğur.

ingiliscədən tərcümə

04-05. 2921, Samara

Qeyd: Ninivə — qədim Assiriya şəhəri. Tövratda ilk dəfə “Varlıq” hissəsində xatırlanır.

Kiplinqin bu şeirində Yunis peyğəmbərin balıqla udulmasına, onun şəhərə, tövbə eləmədiyi halda,

dağılacağı barədə xəbərdarlığına işarə var.

==========================

Rudyard Kipling

Prophets at Home

Prophets have honour all over the Earth,

  Except in the village where they were born,

Where such as knew them boys from birth

  Nature-ally hold ’em in scorn.

—

When Prophets are naughty and young and vain,   

  They make a won’erful grievance of it;
(You can see by their writings how they complain),

  But o, ’tis won’erful good for the Prophet!

—

There’s nothing Nineveh Town can give      

  (Nor being swallowed by whales between),

Makes up for the place where a man’s folk live,

  Which don’t care nothing what he has been.

—

He might ha’ been that, or he might ha’ been this,

But they love and they hate him for what he is.

CON KİTS. BAYRONA

Ноя4

sonet
Bayron, necə qüssəli, şirindir həm gə nəğmən!

Astaca incəliyə könülləri kökləyir.

Şəfqət özü möhtəşəm  qüvvə ilə elə bil,

Toxunub rübabına, səsləri bu anda sən,

Yığaraq saxlamısan, qoymamısan ölələr.

Azalmaz sənin həzzin hər şeyi kölgələyən,

Kədərdən: qəmini sən həmişə şölələnən,

Haləyə bürüyürsən, nur saçır sevinc qədər.

Beləcə qızıl aya bulud atarkən örpək,
Füsunkar bir alovla qıraqları qızarar,

Yarılar qara örtük, alışar  kəhraba tək,

Qara mərmərin necə işıqlı xətləri var;

Qu quşu nəğmə deyər axır nəfəsinədək,
Hekayəsindəki qəm ürəyi ovsunlayar.

1814

ingiliscədən tərcümə

03-04. 11. 2021, Samara

=====================

John Keats

To Byron

Sonnet

Byron! how sweetly sad thy melody!

Attuning still the soul to tenderness,

As if soft Pity, with unusual stress,

Had touch’d her plaintive lute, and thou, being by,

Hadst caught the tones, nor suffer’d them to die.

O’ershadowing sorrow doth not make thee less

Delightful: thou thy griefs dost dress

With a bright halo, shining beamily,

As when a cloud the golden moon doth veil,

Its sides are ting’d with a resplendent glow,

Through the dark robe oft amber rays prevail,

And like fair veins in sable marble flow;

Still warble, dying swan! still tell the tale,

The enchanting tale, the tale of pleasing woe.

CORC BAYRON. “BABİL ÇAYLARININ QIRAĞINDA BİZ…”

Ноя3

Babil sularının qırağında biz,
Oturub ağlardıq xatırlayaraq

Necə gəldi quduz qatilləirmiz,

Müqəddəs Səlimi ayaqlayaraq.

Ah, onun qızları, zavallı, aciz,

Əsir gedirdilər yaş axıdaraq!

II

Qəlbimiz qəm dolu, baxırdıq çaya,

Burulub gedirdi sularsa azad,

Bizə buyurdular gərək oxuyaq,
Yox, bu təntənəni görməyəcək Yad!

Gərək həmişəlik o əl quruya,
Çalıb yağıları etsə əgər şad!

III

Söyüddən asılıb indi bu alət,

Gərək azad ola, ah, Səlim, səsi,

Əzəmətin sona yetişən saat,
Vermisən qoruyam mənə bu rəmzi;

Onun xoş səsinə qatılmaz heç vaxt,

Mənə zülm edənin rəzil nəfəsi.

İngilirscədən tərcümə

02-03.11. 2021, Samara

Qeyd: Səlim (Salem; Shalem – Tövratda təsvir olunan çar şəhəridir)

================

GEORGE BYRON

By the Rivers of Babylon We Sat down and Wept

I.

We sate down and wept by the waters

⁠Of Babel, and thought of the day

When our foe, in the hue of his slaughters,

⁠Made Salem’s high places his prey;

And Ye, oh her desolate daughters!

⁠Were scattered all weeping away. Читать далее →

CORC BAYRON. YUXUSUZLAR GÜNƏŞİ

Ноя2

(«Yəhudi nəğmələri»ndən)

Hüznlü, dalğın ulduz! Yuxusuun günəşi!

Göz yaşına bənzəyən şölələrin sayrışır,
Dağıda bilmədiyin qaranlıqğı qabardır,

Yaşanmış bir sevinci necə də xatırladır!

—

Beləcə işıqlanır ömrün ötən günləri

Parlayır, isitməyə fəqət yoxdur hünəri.

Qəm şüasıdır gecə göyü dolaşan, budur,
Görünsə də — uzaqdır, işıqsa da – soyuqdur!

ingiliscədən tərcümə

01.11. 2021, Samara

(George Gordon Byron)
Hebrew Melodies 19. Sun of the Sleepless!

Sun of the sleepless! melancholy star!

Whose tearful beam glows tremulously far,

That show’st the darkness thou canst not dispel,

How like art thou to Joy remembered well! Читать далее →

CORC BAYRON. PEYĞƏMBƏR DEYİR Kİ, FƏNADIR HƏR ŞEY

Ноя1

(YƏHUDİ NƏĞMƏLƏRİ»NDƏN)

Şöhrət, Hikmət, Sevgi, Hakimiyyət həm,
Varımdı, sağlamdım, cavandım həm də.

Camım al şərabla doluydu hər dəm,

Gözəllər cəm idi həndəvərimdə.

—

Qızırdı gözəllik günəşiylə qan,

Duyurdum incəlir beləcə ruh da.

İnsan arzu edən, Yerdə tapılan

Hər nemət var idi ixtiyarımda.

—

İndi yaddaşımı edib səfərbər,
Axrtarır, seçirəm xatirələrdən,
Bilim ki, günlərin neçəsi dəyər,
Təzədən yaşamaq arzulayam mən.

—

Nə elə gün oldu, nə elə saat,
Acı qatılmasın aldığım həzzə;

Hakimiyyətimdə ən cəlallı vaxt,
Səbəb tapılırdı kefimi poza.

—

Çöllərin ilanı vuran ziyandan,
Qurtarar səriştə, cadu insanı.

Necə rədd eləyər, lap ola sultan,

Ürəyin başında yuva salanı?

—

Nə Hikmət gücüylə  yenilənəndir,

Musiqi səsiylə  nə ovsunlanar.

Neştəri sancacaq indi, əbədi,
Zülmün nə əvvəli, nə də sonu var.

1815

ingiliscədən tərcümə

31.10 – 01.11. 2021, Samara

===============================

GEORGE BYRON

All Is Vanity, Saith the Preacher

(From «Hebrew Melodies»)

Fame, Wisdom, Love and Power were mine,

And Health and Youth possessed me;

My goblets blushed from every vine,

And lovely forms caressed me; Читать далее →

CORC QORDON BAYRON. “QƏLBİM ZÜLMƏT İÇİNDƏ…”

Окт31

Qəlbim zülmət içində — köklə, ah, tez arfanı,

Musiqi dinləməyə hələ ki, qalmış həvəs.

Dilləndirsin simləri qoy incə barmaqların

Ürəyimi oxşasın ucalan hər şirin səs.

—

Bu ürəkdə hələ də ümid əgər qalırsa,
Məftun edib oyadar sənin arfan səsiylə.
Bu gözlərdə gizlənib qalan yaş hələ varsa,
Axıb gedər, yandırmaz beynimi indən belə.
—

Bir gərginlik yarat ki, çılğın olsun, həm dərin,

Sevinc notlarını mən istəmirəm eşitmək.

Ağlamaq istəyirəm, açıq deyim, müğənni,
Yoxsa partlayacqdır dolub tutulmuş ürək.

—

Çünki onu əzəldən bəsləmiş iztirablar,
Ağrıyıb uzun zaman yuxusuz, için-için.

İrəlidə dadmalı bundan ağır əzab var,

Birkərəlik qırılsın, ya nəğməylə yenilsin.

1815

ingiliscədən tərcümə

30-31. 10. 2021, Samara

=======================

GEORGE BYRON

MY SOUL İS DARK

My soul is dark — Oh! quickly string

     The harp I yet can brook to hear;

And let thy gentle fingers fling

     Its melting murmurs o’er mine ear. Читать далее →

CORC QORDON BAYRON. BİR ZAMAN VAR İDİ…

Окт30

Bir zaman var idi —  vermirəm bir ad,
Unudulan deyil çünki əbədi.

Bütün hisslərimiz bir idi o vaxt,
Necə ki, sevirəm səni mən indi.

—

Elə ki, mən səni sevdiyim qədər

Məni sevdiyini dilinlə dedin,

O vaxtdan qəlbimi üzdü çox kədər,

Sən özün bu halla tanış deyildin.

—

Belə dərinlərə heç kim enməmiş –

Eşq gedib, buraxmır  fikri yenə də.

Ani, sədaqətsiz öpüş kimiymiş,

Aniymiş ancaq o  sənin sinəndə.

—

Tapdı təsəlli də ürəyim hərçənd,
Sonralar çatanda mənə sorağı,

Bir vaxt eşidənə doğru tək gələn
Tövrlə xatirə danışmağının.

—

Bəli! Sən mələksən, həm də bədəməl!

Bilirəm bir daha sevməyəcəksən.
Mən ikiqat şadam buna görə də,
Eşqi yaşadırsan yaddaşında sən.

—

Bəli! Həzz alıram mən bu fikirdən,

Və qəlbim bir daha sızlamayacaq:

Harda ya da haçan kim olsan da sən,
Mənimsən əzizim, mənimsən ancaq.

ingiliscədən tərcümə

10 iyun 1808

29-30.10. 2021, Samara

===================

GEORGE BYRON

There Was A Time, I Need Not Name

There was a time, I need not name,

    Since it will ne’er forgotten be,

When all our feelings were the same

    As still my soul hath been to thee. Читать далее →

CORC QORDON BAYRON. SƏNİ AĞLAYAN GÖRDÜM…

Окт29

Ağladın – işıqlı, iri gilələr,

Axdı gözlərinin maviliyindən.

Bənövşədən daman gecə ya səhər,
Şehə göz yaşların bənzədi birdən.

—

Səni gülən gördüm – öləziyərək,
Yaqutun işığı söndü yanında
Sənin baxışında alışan od tək

Parlayan inci yox bütün dünyada.

—

Bax, orda buludlar günəşdən necə,

Rəngə boyanırlar şirəli, qatı.

Axşam yaxınlaşıb toran düşüncə,
Onlar göy üzündən silinər çətin.

—

Kədərli ruhlara təbəssümünlə,
Sevinc gətirirsən eləcə sən də.

Qalır işığından həmişə şölə,

Onunla açılır ürək sinədə.

1815

İngiliscədən tərcümə

28-29.10.2021, Samara

===============

George Gordon Byron

 (From «Hebrew Melodies»)

 I saw thee weep – the big bright tear

    Came o’er that eye of blue;

And then methought it did appear

    A violet dropping dew: Читать далее →

ALFRED TENNİSON. QARANLIQ EV

Окт28

QARANLIQ EV[i]

Bu evin önündə durardım hərdən,

Burda küçə uzun, göz oxşamayan.

Ürək çırpınardı qapıda yaman,

Durub doğma əli gözlədikcə mən.

—

O əli ki, bir də sıxılmaz daha —

Yuxum çəklilibdir, halıma bir bax.

Ayaq sürüyürəm müqəssir sayaq

Səhər açılan vaxt qapı ağzına.

—

O daha burda yox; çox uzaqdasa,
Yenidən ucalır həyat səsləri.

Bu çılpaq küçəyə fani gün gəlir,
Qatını yararaq soyuq leysanın.

ingiliscədən tərcümə

27-28.10.  2021, Samara

=================

Alfred Lord Tennyson

Dark House

Dark house, by which once more I stand

  Here in the long unlovely street.

  Doors, where my heart was used to beat

So quickly, waiting for a hand.

—

A hand that can be clasped no more –

  Behold me, for I cannot sleep,

  And like a guilty thing I creep

At earliest morning to the door.

He is not here; but far away.

—

  The noise of life begins again,

  And ghastly thro’ the drizzling rain

On the bald street breaks the blank day.

[i] Bu şeir Lord Tennisonun dostu Artur Henri Hallamın xatirəsinə həsr etdiyi əsərdən 7-ci nəğmədir.

EDQAR ALLAN PO. TƏNHALIQ

Окт27

Lap uşaq çağımdan olmamışam mən
Başqaları kimi – gördüm əzəldən
Mən hər şeyi fərqli – ehtirasım da
Ümumi qaynaqdan qidalanmadı –

Gəlmir mənim qüssəm eyni mənbədən —
Heç vaxt ürəyimi oyatmadım mən

Hamı sevinəndə  ola sevincək —
Nələri sevdimsə, sevdim özüm tək —

O vaxt – uşaqlıda –  ilk baharında

Çoşqun həyatımın – qopdu bir anda

Sirr xeyir və şərin dərinliyindən —

Onunla bağlıyam indiyəcən mən –

Qopdu bu sirr suyun gur axarından —

Dağların qırmızı qayalarından —

Ətrafımda dövrə vuran günəşdən —

Payızda qızılı rəngə düşnən dəm –

Şimşəyin səmada alışmasından
Şığıyıb yanımdan ötüşüən zaman —

Tufandan, ildirım gurlamağından —

Buluddan həmçinin, döndüyü zaman

(Maviykən qalan yer göyün üzündə)

İblis surətinə mənim gözümdə —

1829

ingiliscədən tərcümə

26-27.10. 2021, Samara

==================

Edgar Allan Poe

ALONE

From childhood’s hour I have not been
As others were—I have not seen
As others saw—I could not bring
My passions from a common spring—
From the same source I have not taken
My sorrow—I could not awaken
My heart to joy at the same tone—
And all I lov’d—I lov’d alone—
Then—in my childhood—in the dawn
Of a most stormy life—was drawn
From ev’ry depth of good and ill
The mystery which binds me still—
From the torrent, or the fountain—
From the red cliff of the mountain—
From the sun that ’round me roll’d
In its autumn tint of gold—

From the lightning in the sky
As it pass’d me flying by—
From the thunder, and the storm—
And the cloud that took the form
(When the rest of Heaven was blue)
Of a demon in my view—

1829