Архив по авторам | Xeyrulla Xəyal

İOSİF BRODSKİ. ZƏVVARLAR

  İOSİF BRODSKİ

         ZƏVVARLAR

 

                                      «For then my thoughts — from far where I abide –

                                        Intend a zealous pilgrimage to thee…

  1.                                                                                    SHAKESPEAR, SONNET 27[i]

 

 

Meydanların, pirlərin,

Barların, məbədlərin

Möhtəşəm məzarların,

Cəlallı bazarların,

Türmənin, məhkəmənin,

Romanın və Məkkənin,

Keçib gedər yanından,
Zəvvarlar dayanmadan.

Qozbeldirlər ya çolaq,

Yarıac, yarıçılpaq.

Gözlərində gün gedir,

Qəlblərində səhərdir.

Şəfəq yanar, oxuyar,

Arxalarınca səhra.

Ulduzlarsa əriyir,

Quşlar qıy vurub deyir:

Ki, dünya həminki tək,

Qalıb dəyişməyəcək.

Qarlı, göz qamaşdıran,

İncə, ağlı çaşdıran.

Yalandır yenə vədi,

Yenə də o, əbədi.

Bəlkə də anlanandır,

Sonu ancaq gümandır.

Yəni əbəsdir inam.

Özünə, Tanrıya həm,

Nədir onda bu dünya?

Bir yol, bir də ki, xülya.[1]

Yer üzünü durmadan,

Yenə bəzər qürub, dan.

Əsgər Yeri gübrələr,

Şair onu vəsf elər.

 

1958

Ruscadan tərcümə

13.10.2016

Samara

 

 

 

[1]

[i] İ.Brodski bu şerinə Şeksprin 27-ci sonetindən bir beyti S. Marşakın tərcüməsində epiqraf verib.Beytin sətri tərcüməsi: “Sən məndən nə qədər uzaq olsan da, mən sənə doğru zəvvar yolu gedirəm”.

ALABAŞ

гранаты.jpg

Yal qoydular, doyurdular,

Yedi, yaladı ağzını.

Xaltasını sıyırdılar,

Ciyə keçdi boğazına.

 

 

Duyurdu ki, əhd pozulub,

Tapdalanıb sümük, çörək.

Taleyi belə yazılıb,

Bu həyətdən gedə gərək.

 

 

Nə üzündən öpən oldu,

Nə başını sığallayan.

Nə çıxıb ötürən oldu,

Nə kövrələn, nə ağlayan.

 

Qaraladı sağı, solu,

Quyruğunu qısıb getdi.

Qarnı toxdu, gözü dolu,

Dolub getdi, küsüb getdi.

 

Kimi vardı sürüb gələ,

Şivən sala, hürüb gələ?

 

Bir maşına mindirdilər,

Qərib yerə göndərdilər.

Dağı-daşı gəzdirdilər,

Alabaşı azdırdılar.

 

24.08.08

Ərəbqardaşbəyli

ƏLLİ İL QABAĞIN KİNOLARINA…

Əlli il qabağın kinolarına,
Ya yüz il əvvəllin şəkillərinə,

Baxanda görürsən, ya elə gəlir,

O vaxtdan insanlar dəyişib yaman.

 

Üzlər indikindən ifadəliymiş,

Baxışlar fikirli, fikirlər dərin.

Baxdıqca baxırsan, şəklin hər biri,
Taledir, qarayla-ağla deyilmiş.

 

Hamı bir sifətdə indi elə bil,

İfadəsi kasıb sifətlərinsə.

Gün-gündən artırıq, Tanrı hər kəsə,

Bəllə də fərdilik çatdıra bilmir…

 

10.10.2016

Samara

 

UİLYAM ŞEKSPİRİN AZƏRBAYCANCAYA ÇEVRİLMƏYİ

İlıq payız gecələri,
Qələm alıb əlimə.

Şekspiri çevirirəm,

Azərbaycan dilinə.

 

Şekspir də nə Şekspir! –

Çevirilmək istəmir.

Həm nizəli, həm sipərli,

Getmək olmur üstünə!

 

İngilis tək inadlıyam,

Mən də özümə görə.

Səriştəsiz, əli yalın —

Durmaram ancaq geri.

 

Heyf, düha ağac deyil,
Kötüklü, qol-budaqlı.

Kəsib xırda bir yerini,
Kəndə əkmək olardı.

 

 

Göz olardın gecə-gündüz,

Qulluğunda durardın.

Görərdin ki, qalxdı, təmiz

Milli düha yarandı.

 

Sözün düzü, gecə-gündüz,

Göz olmaq da çox çətin,

Tutar birdən yuxu gözü,

Ya tutarlar söhbətə.

 

Bir də başın ayılınca,

Görərsən ki, daraşıb,

Qoyun-keçi dibinəcən,

Qələməni aşırıb…

 

 Ona görə mən Uilyam

Şekspirlə girincəm.

Deyirəm ki, kənd oxuyar,

Öz dühası bitincə…

 

09.10.16

Samara

ŞARL BODLER. UĞURSUZLUQ

ŞARL BODLER

         UĞURSUZLUQ

         (GUİGNON)

                   Pour soulever un poids si lourd,
                  Sisyphe, il faudrait ton courage!

 

Məndə sənin şücaətin olsa,

Sizif, ağır bu yükü qaldıraram.

İşə, tər tökməyə hərçənd varam,

Sənətə vaxt gərək, ömürsə qısa.

 

 

Cəlallı məqbərələrdən çox uzaq,
Kasıb və tənha qəbiristanda.

Ürəyim  dəfn marşının asta,

Ritmini bağlı təbil tək vuracaq.

 

Nə qədər dünyada qiymətsiz olan,

Gömülüb torpağa, çıxmış yaddan.

Və yatır burğudan, külüngdən iraq.

 

Çox çiçək var ki, təəssüflə saçır,

Ətrini, sanki bizə sirr açır.

Sevdiyi təkliyə sadiq qalaraq.

 

Fransızcadan tərcümə

08.10.2016, Samara

++++++++++++++++++++++

Charles Baudelaire

Le Guignon

Pour soulever un poids si lourd,
Sisyphe, il faudrait ton courage!
Bien qu’on ait du coeur à l’ouvrage,
L’Art est long et le Temps est court.

Читать далее

KƏND QƏBİRİSTANI

Bir tərəfi Kürdür, bir tərəfi yol,

Bir tərəf çəpərdir, bir tərəf arxdır.

Daha böyütməyə bir qarış da yox,

Dəyişmir yüz ildir, hamıya çatır.

 

Köhnə qəbirlərin qalanı azdır,
Tək-tük qalanın da yazısı gedib.

Kənd qədər yaşı var yenə azından,

Kəndinsə yaşının bəlkə yox dibi.

 

Bütün kəndlər kimi dəyişir bu kənd,

Kür boyu yuxarı, aşağı gedir.

Çin divarı kimi ucaldaraq bənd,

Arxanı bərkidir, qabağa gedir.

 

Həyətlər böyüyür, yekəlir evlər,
Torpaq çox olsa da, çatmır ərazi.

Özündən firavan görən fikirli,

Qardaş qardaşından acıqlı gəzir…

 

Kəsir su yolunu qonşu qonşunun,
Girişi-çıxışı bağlanan da var.

Arvadın-uşağın, heyvanın, quşun,

Qoyma-qışqırığı anbaan qopar…

 

Kürün qırağında əl içi boyda,

Yer tutur bu kəndin qəbiristanı.

Bəlkə yüz illərdir eyni qaydada,

Hamı ölənini burda basdırır.

 

Bəlkə də əlli il qabaq çəkilən,

Hasar bu günəcən həmin yerində.

Alır öz payını bura hər gələn,

Torpaqdır altı da, üstü də indi…

 

Hasardan bu yanda hamı bərabər,

Hasarın bu yanı sülh yuxusunda.

Hasardan o yanda müharibələr —

Keçir insan ömrü qurd yaxasında…

 

07.10.2016

Samara

 

 

 

 

ОЛЕГ КУЗНЕЦОВ ВОЗВРАЩАЕТ КАРАБАХ АЗЕРБАЙДЖАНУ «СПОСОБОМ ТАМПОНИРОВАНИЯ ТРУПОВ ЧЕЛОВЕКА»

Есть старый советский анекдот про знак качества. Где-то в начале семидесятых годов в СССР лучшим товарам стали присвоить знак качества. Старшее поколение знает, какого качества были советские товары тех времен. Короче говоря, стали присваивать знак качества каждой второй продукции. Между тем все знали, что качественные товары выпускают на «загнивающем» Западе, во враждебных нам капиталистических странах. Вскоре появился анекдот про этот странный знак. Он несколько грубоват, а для кого-то слишком даже грубоват, зато с большим художественным достоинством.

 Итак, однажды на огромном круглом столе в ООН с утра появляется большая посудина с … извините за выражение, с говном. Все в замешательстве. Вызывают к руководству немцев, они говорят, что да, похоже на наше, но не совсем, тут много хлеба… Потом израильтян вызывают. Евреи говорят, что да, похоже на наше, но тут много не кошерного… Тогда вызывают советских дипломатов. Они долго ковыряют, долго нюхают потом говорят: да, оно очень похоже на наше, почти идентично, но оно не наше, если бы оно было наше, оно имело бы знак качества…

В Баку слово «российское» в настоящее время имеет такое же важное значение, как советский «знак качества». Вот, небезызвестный Эйнулла Фатуллаев в очередной раз представляет своего дежурного «эксперта», не забывая подчеркнуть его регалии: «известный российский эксперт Олег Кузнецов».

В Википедии есть Олег Кузнецов. Даже не один, а несколько. Один из них был известным советским и российским серийным убийцей. Возможно, даже со знаком качества…

«Эксперт» Эйнуллаева по Карабаху, возможно, никого не убивал. Зачем заняться опасной профессией, когда тебя кормит Баку за бред и фантазии на тему Карабаха?

В настоящее время занимается частной юридической и консалтинговой практикой.

О крайней сомнительности этого человека можно судить по статье в Википедии, составленной, видимо, им самим.

Вот его значительный научный труд: «Рыцарь Дикого поля: князь Д. И. Вишневецкий».

Он еще изобретатель. Вот что изобрел «известный российский эксперт» Олег Кузнецов: «Способ тампонирования трупов человека: патент на изобретение»

Еще одно изобретение: «Устройство для удержания медицинской повязки при аппаратном чрескостном остеосинтезе: патент на полезную модель».

Вот еще труд: «Сурдопереводчик в системе российского процессуального права: особенности судопроизводства по делам с участием лиц с нарушением функции слуха».

Интересно, во сколько обходится бред сивой кобылы, то есть Олега Кузнецова, азербайджанскому бюджету? Не можем ли предположить, что Фатуллаев заказывает этот бред подобным экспертам, зарабатывая еще на откатах?

Теперь о сути. Кузнецов, который не киллер, а мошенник (судя по названиям изобретений), заявляет, что Путин возвращает Карабах Азербайджану.

Этого быть не может, потому что не может быть никогда. Не Путин завоевывал Карабах, чтобы он его возвращал. Разве не так?

Дальше распространяться о собачьем бреде, который рассчитан на людей простодушных, которые всегда рады обмануться относительно Карабаха, не будем. Мы хотим подчеркнуть другое: если в начале девяностых готов в воюющей азербайджанской армии были бакинцы, теперь их практически нет. Они, видимо, служат. Но не там, где стреляют. Не воевал Фатуллаев, не воевали  его сотрудники. Не служат там, где опасно, их родственники, друзья. Бакинцы, которые составляют четверть всего населения республики, хорошо проводят время, для этого в Баку есть все возможности. А на фронте гибнут сельские юноши. И такое положение вещей устраивает и руководство и обслуживающее его сытых и продажных журналистов. Таких, как Эйнулла Фатуллаев. И чтобы выглядеть более или менее солидными, он и время от времени прибегает к услугам таких экспертов, как Олег Кузнецов.

Лучше бы киллер Кузнецов. Было бы больше пользы…

UİLYAM ŞEKSPİR. 123-CÜ SONET (əruzla)

shakespear

                   No! Time, thou shalt not boast that I do change.

                   Thy pyramids built up with newer might

Mənim dəyişməyimlə heç də sən öyünmə, Zaman!

Yeni cəlalla sənin tikdiyin ehraramlarda,

Görmürəm heç nə yeni, heç nə təəccüblü olan,

Əski görüntüdür onlar təzə paltarlarda.

+

Gətirər vəcdə hər insanı qədim varsa nəyin,

Çünki insanın öz ömrü qısadır dünyada.

Zövqə, istəklərə uyğun sayırıq köhnəliyi,

Köhnə təsvirlərisə onların çıxır yaddan.

+

Nə indidə, nə də keçmişdə var maraqlı olan.

Yox, məni qorxuda bilməz sənin yazın-hesabın

Yazılanlar da yalandır və nə görsək də yalan,

Tələsən, titrəyən əlinlə, bil, onlar yaranıb.

      Mənsə and içmişəm və pozmaram öz andımı mən,

      Nə qədər, hər necə sən dünyanı alt-üst edəsən.

İngiliscədən tərcümə

06.10.2016, Samara

ŞARL BODLER. LƏNƏTLİ ŞAİRİN DƏFNİ

   

ŞARL BODLER

      LƏNƏTLİ ŞAİRİN DƏFNİ

     (Sépulture)

                          Si par une nuit lourde et sombre
                         Un bon chrétien, par charité…

 

Gecənin tünd, qatı zülmət vaxtı,
Gələrək rəhmə bir nəcib mömin

Basdırar köhnə çınqılın altda,

Torpaq örtər sizin əziz bədəni.

 

Elə ki göydə bakir ulduzlar,

Yumar yuxuyla dolu gözlərini.

Toxuyar onda hörümçəklər tor,

Nəsli artıb-törəyər gürzələrin.

 

Siz qəzalı başınız üstdə, bilin,

Eşidərsiz ki, hər günündə ilin,

Yaslı qıylarla canavarlar ular.

 

Cadugərlər yığılar ac-yorğun,

Qocalar həm gələr əyyaş, pozğun,

Oturar məşvərətə quldurlar.

 

Fransıcadan tərcümə

05.10.2016, Samara

++++++++++++++++++

 Charles Baudelaire

Sépulture

Si par une nuit lourde et sombre
Un bon chrétien, par charité,
Derrière quelque vieux décombre
Enterre votre corps vanté,

Читать далее

UİLYAM ŞEKSPİR. 89-CU SONET

UİLYAM ŞEKSPİR

    89-CU SONET

                          Say that thou didst forsake me for some fault,
                          And I will comment upon that offence…
 

Məni atdın sən hansı eybə görə? —

Söylə, gizlətmə, bilim eybimi mən.

Desən ki, axsağam, inan, əyərəm,

Yerişimi, sözündən incimədən.

Məni atsan da sən, çalışma, yarım,

Məni indən belə gözdən salasan.

Özümü mən elə gözdən salaram,

Məni görüb tanımaz bir insan

Çıxmaram bir də mən sənin yoluna

Şirin adınsa dilimdən silinər,

Yığıb içimdə saxlaram olanı,

Görməz heç kəs də sevgimizdən əsər.

 

        Özümlə indi çəkişməm, hərbim,

        Sən atan insanı sevməz qəlbim.

 

İngiliscədən tərcümə

04.10.2016

Samara