Архивы

BİZ TÜRK OLDUĞUMUZ QƏDƏR DƏ İRANLIYIQ, ƏRƏBİK. BƏLKƏ DAHA ARTIQ…

Мар10

Bir dəfə qazax rəqslərinə həsr olunmuş verilişə baxırdım. Qazax mütəxəssisi mərd-mərdana dedi ki, qazaxlarda rəqs olmayıb, sovet dövründə etnoqrafların, musiqiçilərin, baletmeysterlərin səyi ilə yaradılıb.

Yakutlarda rəqs varmı? Bəs tıvalılarda? Şorlarda?

Tatarların rəqsinə baxanda görürsən ki, bu rəqslərdə tatarlıq bir şey yoxdur, slavyan rəqsləridir, hərəkətlərə bir az, necə deyim… qıyıqlıq əlavə olunub…

Osmanlı türklərinin rəqsləri əslində yunan və Balkan xalqlarının rəqsləridir – musiqi də, hərəkətlər də, bir az ərəb muqisi eləmentlərinin qarışığı ilə.

Yəni türk xalqlarında rəqs olmayıb. Ona görə də Azərbaycan rəqsləri də türk rəqsləri deyil, Qafqaz rəqsləridir.Qafqazı isə, xüsusən onun cənubunu, İrandan ayırmaq mümkün deyil.

Azərbaycanlıların həyatında hər ilin az qala iki ayı Novruza həsr olunur. Azərbaycanlının uşağı-böyüyü bu bayramla yaşayır. Əgər Azərbaycanlı ruhu deyilən şey varsa, onu Novruzsuz təsəvvür etmək mümkün deyil. Nonruzun isə türklərə aidliyi yoxdur, ümumiran bayramıdır.

Bəs sünnət? Sünnət mərasimləri? Bu, islamdır.

Ailə-nikah münasibətləri? Bu da İslamdır.

Dəfn mərasimləri – İslamdır.

Yakutlar, şorlar, qaqauzlar, karaimlər, altaylılar muğamat oxuyurlar? Oxumurlar! Osmanlı türkləri muğama “uzun hava” deyirlər. Muğamı ərəblər gətirib, İranda transformasiya olub, muğamların bütövünün də, hissələrinin də adı farscadır.

Mətbəximiz ermənilərə, gürcülərə yaxındır…

İndi deyin, bizim haramız və nəyimiz türkdür?

Deyirsiniz Səfəvi İranı Azərbaycan dövləti olub. Bu, mübahisəli məsələdir. Deyək ki, olub. Bəs səfəvilər həmişə osmanlı türkləriylə vuruşmayıblar?

Biz haçan və nə qədər türk omuşuq və bizdə nə qədər türklük qalıb?

Bizi türk ailəsinə üzv edən yalnız dildir. Onun da üçdən iki hissəsindən çoxu ərəb sözləridir, fars sözləridir, Avropa mənşəli sözlərdir. Ona görə də yalnız mənşıəyinə görə və şərti olaraq dilimizi türk dillərindən saymaq olar.

Biz azərbaycanlıyıq. Biz türk olduğumuz qədər iranlıyıq, ərəbik.

Bəlkə daha artıq…

 

20. 01. 2019, Samara

SİNİF YOLDAŞIM MƏTLƏBİN XATİRƏSİNƏ

Мар5

Rəsmi adı Alkişi olan Mətləbin ölüm xəbərindən çox məyus oldum. Mətləb mənim sinif yoldaşım idi.

Biz birinci sinfə 1960-cı ildə getmişik. Sonralar yerində mağaza tikilmiş məktəbin yuxarı, 5-7-ci sinifləri təzə məktəbə köçmüşdülər. İbdiai siniflər isə çiy kərpicdən tikilmiş və sökülüb-dağılmaqda olan köhnədə dərs keçirdilər. İndi, eşitdiyimə görə, istifadəsiz qalan “təzə məktəb” əslində Məmmədyarov adına kolxoz üçün idarə binası kimi tikilirdi. Tikini yarımçıq ikən kolxoz ləğv olundu və binanı məktəbə verdilər. Tədricən, idarə kimi tikilən, hətta akt zalı olan binanı məktəbin ehtiyclarına uyğunlaşdırdılar. Səhnəsi də olan akt zalından sinif otaqları düzəltdilər. İlk aylar orda buraxılış sinfi olan yeddincilər məşğul olurdular. Yazda aşağı siniflər də təzəyə köçəndən sonra yeddincilərin səhnəyə çıxıb qaçdı-tutdu oynadıqlarını görmüşəm. Mənim bacım Ağənnə, Mətləbin bacısı Mənsurə o sinifdə idilər. Əlbəttə, dərs vaxtı da, oynayanda da Mənsurənin fikri Mətləbin yanında olmalıydı. Mətləb ailənin həm sonbeşiyi, həm də beş bacının tək qardaşı idi. Bir sözlə, əziz-girami!

Mətləb qurbanla, nəzirlə doğulmuşdu və dünyaya gələndən sonra da hər xırda addımına nəzir deyilir, iri addımlarına qurban kəsilirdi. Doğulandan evlənənə qədər və ondan sonra öz uşaqları olana qədər Mətləb üçün kəsilən  və sonra özünün kəsdiyi qurbanlardan yekə bir sürü yarana bilərdi…

1960-cı ildə kənddə işıq yox idi. Dərslərimizi neft lampasının işığında yazıb-oxuyurduq. Ailələr böyük idi, bir lampanın işığı hamıya çatmırdı, itələşmə, süpürləşmə də ola bilərdi… Şübhə etmirəm ki, Mətləb dərs hazırlayanda Nisə xala onun ətrafında dörd-beş lampa yandırırmış, özü də yekələrindən…

Kənd uşaqlarının o vaxtlar birinciyə getməyi necə olurdu? Səhər deyinə-deyinə, sağa-sola qarğış eləyə-eləyə durğuzur, bir tikə yavan çörəyi çantaya qoyur, dalına dürtmə vurub yola salırdılar. Mətləbin birinciyə gəlməyi ayrı cür oldu. Onu Salyana aparıb məsciddə nəzir paylamışdılar, qurban kəsmişdilər. Başının ortasında yeddi il ərzində saxlanılan bir çəngə tükü də qırxmışdılar. Mətləb məktəbə sifarişlə tikilmiş ayaqqabıda, alverçilərdən alınmış bahalı paltarlarda gəldi. Mənə elə gəlir ki, Mətləbin Salyanda şəxsi dəlləyi, şəxsi dərzisi, şəxsi çəkməçisi vardı…

Bunlar niyə yazıram? Mən sonralar, çox sonralar Mətləbin çox qayğılı, çox gərgin həyat yaşadığını eşidirdim. Kənddə kimin həyatı yüngüdür ki… Bunları yazıram ki, Mətləbin uşaqlıq illərində ailəsindən, yaxınlarından nə qədər sevgi gördüyünü xatırladım.Yaxşı geyim də, yeyim də nemətdir. Ancaq sevgi nemətlərin ən qiymətlisidir. Bu mənada Mətləbin xoşbəxt uşaqlığı və gəncliyi olub və güman edirəm ki, bu xoşbəxt həyatın xatirələri onun ailə başçısı kimi tükənməz qayğılarını yüngülləşdirib. Və həmçinin güman edirəm ki, Mətləb onu bəlkə də canlarından artıq sevən adamların qarşısında borclu qalmayıb…

Mətləb uzun müddət Kürün ağzında, onun Xəzərə töküldüyü yerdə yaşayıb, bəlkə dönə dönə çaya baxıb, dənizə baxıb, fikirləşib ki, hər şey hərdansa başlanır, hardasa, nəyəsə qovuşur, itmir…

Bəlkə insan da belədir…Bəlkə biz də itmirik. Ən azı xatirələrdə yaşayırıq. Mətləbin də xatirəsi çox adamın qəlbində yaşayar..

05. 03. 2026, Samara

QURBAN MƏMMƏDLİNİN YENƏ EVİ YIXILIB: MEHMAN HÜSEYNOV AZƏRBAYCAN PARLAMENTİNİN TRİBUNASINDA

Фев23

Qurban Məmmədlidə onu nəinki kölgədə qoymuş, hətta publik  həyatın gedər-gəlməzinə göndərmiş Hüseynov qardaşlarına nifrət o qədər güclüdür ki, dünənəcən ən biabırçı söyüşlərlə təhqir etdiyi Əliyevi və onun ailə üzvlərini Emin və Mehmandan müdafiə etmək fikrinə düşüb. Bu, həm gülmək istəyi, həm də Qurban Məmmədlinin üstünə həkim çağırtdırmaq istəyi doğurur. Kişinin durumu – bəlkə oturumu da – ağırdır…

İndi Mehman haqqında.

Bir neçə ay əvvəl Mehmanın videolarında söyüş eşidib təəccübləndim, çünki əvvəllər, səhv etmirəmsə, söyüş işlətməzdi. Həm də söyüşlərin ağırlığından güman etmək olardı ki, Mehman artıq ölkədə deyil. Yəni Azərbaycanda deyil, hərçənd Azərbaycana ölkə deməyə adamın dili gəlmir…

Və bir qədər əvvəl məlum oldu ki, Mehmanı hərb yoluna çıxmağa vadar edən nə olub.

İntim vieolarla şantaj sovet KQB-sində çox işlədilən üsullardan biri olub. Moskvaya turist kimi, elmi konfransa ya işgüzar danışıqlar üçün gəlmiş qərb vətəndaşlarına mehmanxanalarda fahişə calayır, sonra onlara çəkilişləri göstərirdilər. Tora düşmüş xarici vətəndaşlar mənsub olduğu ölkədə onun üçün ciddi  problemlər, o cümlədən ailə problemləri yaranacağından qorxaraq KQB-nin “verbovka”, yəni Moskvaya işləmək təklifini qəbul edirdilər. Hamısı, əlbəttə, etmirdi. Ancaq edənlər də az olmurdu.

Azərbaycan hökumətinin öz vətəndaşlarını yataqda çəkib yaydığı foto və videolar yalnız Azərbaycan və ya Azərbaycan kimi patriarxal əxlaq, davranış normalarının (daha çox formal şəkildə) yaşadığı ölkələrdə effektli ola bilər. Mehman subay oğlandır, onun arvadla yatağa girməyində qeyri-adi ya qeyri-təbii nə var? Mehmanın arvadı, uşaqları olsaydı, onu ailəsinin dağılmağı qorxutmalıydı. Yataqlarında sevişən zaman çəkilmiş subay kişi və ya subay qadın, bu videonu çəkənlərin fikrincə, cəmiyyət qarşısındakı xəcalətə görə dillərini qarınlarına qoymalıydılar. Əgər qoymasaydılar, yayılan videolar onları cəmiyyət qarşısında hörmətdən salmalıydı…

Mehman Hüseynov Azərbaycan hökumətinə və əslində Azərbaycan xalqına da tutarlı dərs verdi. Öz evində, öz yatağında bütün kişilər üçün təbii və hətta vacib olan bir işi görmüş subay kişi nədən və nəyə görə utanmalıdır? Burda utanmalı, xəcalət çəkməkli, hətta ağır cəza almalı olanlar qanunsuz başqasının mənzilinə soxularaq çəkiliş aparanlardır. Əgər belə deyilsə, açıq elan edin ki, Azərbaycanda Konstitusiya yoxdur və Azərbaycan dövlət deyil, quldur dəstəsinin hərlədiyi ərazidir!

Sual çıxa bilər ki, əgər utanmalı bir şey yoxsa, bəs niyə Mehmanın qəzəbi soyumur və belə ağır söyüşlər işlədir?

Bəli, subay kişinin qadınla, subay qadının kişi ilə görüşündə utanmalı heç nə yoxdur. Amma biz insanıq və həyatımızın elə tərəfləri var ki, onlar yad gözlərdən kənarda icra olunur. Və heç kimin qanuni ixtiyarı yoxdur ki, sənin mənzilinə soxulub səni mətbəxdə, ayaqyolunda, hamamda, yataqda çəksin. Mehmanın acığı ona görə soyumur ki, bu quldurluq illərlə törədilir və heç kim də cəzalanmır. Bu söyüşləri kəsmək üçün Azərbaycan prezidentinin AzTV-nin efirinə çıxıb Mehmandan və Mehmana qədər belə dövlət quldurçuluğunun qurbanı olanlardan üzr istəyib, günahkarların cəzalanacağını vəd etməyi kifayət idi. Bu ehtimal sıfra bərabərdir, ancaq İlham Əliyev belə etsəydi, ən azı minlərlə adamın hörmətini qazanardı…

Qurban Məmmədlinin isə bəlkə ürəyi partlardı…

Mən Mehmanın Məhəmməd Mirzəli, Qabil kimi debillərə qoşulmağını istəməzdim. Ancaq onun affekt halında olduğunu başa düşürəm. Məlum olduğu kimi, affekt halında törədilən ağır cinayətlər üçün də msuliyyət daşınmır…

Mehmanın nitqi qüsurlu olsa da, yəqin ki, mütaliə azlığından zəngin və rəvan olmasa da, bu adam, mənim fikrimcə, kəllədir və yaxın gələcəkdə onun parlaq natiqə və polemistə çevriləcəyinə şübhə etmirəm. Mən bu yaxınlarda onun rusca müsahibəsini eşidib valeh oldum. Demək olar ki, rusca o daha səlis danışır, aksent yox kimidir, mübtədası ilə xəbəri də uzlaşır. Bravo!

Arzu edirəm ki, tezliklə Mehman affekt halından çıxsın və haqlı mübarizəsini, professional bloger işini parlament diliylə icra etsin. Bir vaxt onu Azərbaycan parlamentinin tribunasından görməyi arzulayıram. Buna başqalarına arzulayıram, çünki mənim yaşım çoxdur, təəssüf ki, o günü görməyə mənim ömrüm çatmaz…

 23. 02. 2026, Samara

əvvəli burda:

QURBAN MƏMMƏDLİNİN YENƏ EVİ YIXILIB… EVİNİ YIXAN BU DƏFƏ ƏLİYEV YOX, EMİN HÜSEYNOVDUR…

QURBAN MƏMMƏDLİNİN YENƏ EVİ YIXILIB… EVİNİ YIXAN BU DƏFƏ ƏLİYEV YOX, EMİN HÜSEYNOVDUR…

Фев22

Qurban Məmmədlinin Bakıda mülkünün vəhşicəsinə dağıdılmasını çoxumuz İnternetdə canlı izləmişik və Qurbanın reaksiyasını da görmüşük. Əlbəttə, demək olmaz ki, Qurbanın tükü də tərpənmədi. Yəqin ki, tükü tərpənib. Ancaq ədalət naminə deməliyik ki, mülkünün dağıdılmağını və yaxınlarının küçəyə atıldığını mərdliklə qarşıladı. Mənim kiçicik bir mənzilim yanıb, içində də heç kim olmayıb, aylarla özümə gələ bilmirdim…

İndi isə həmin bu Qurban Məmmədli gecə-gündüz niyə “vay, evim yıxıldı!” deyib fəryad edir? Yox, təzəliklə Azərbaycanda Qurban Məmmədliyə ya ailəsinə məxsus ayrı bir mülk dağıdılmayıb. Qurban Məmmədli “Vay, evim yıxıldı!”nı məcazi mənada deyir. Qurban Məmmədlinin başına elə iş gəlib ki, evinin dağıdılmağı bunun yanında Əliyevin onunla elədiyi dilxoşluq kimi görünür.

Nə olub? Nə baş verib? Qurban Məmmədlinin başına müsibəti kim gətirib? Müqəssirlər məlumdurmu?

Məlumdur. Qurban Məmmədlinin evini yıxan Emin Hüseynovdur.

Emin Hüseynov İlham Əliyevin on illərlə davam edən hakimiyyəti dövründə bütün Azərbaycan müxalifətinə və o cümlədən ölkənin müstəqil və ya müxalif jurnalistlərinin görə bilmədiyi bir iş görüb. Əslində buna iş demək olmaz, bu, şücaətdir. Emin əjdaha ilə ya da Təpəgözlə əlbəyaxa olub və mübarizəni uduzmayıb. Bu əlbəyaxa həm də indiyəcən İlham Əliyevin qaçdığı debatların əvəzi oldu. Emin Hüseynovun sualına verdiyi bir cümləlik cavabla İlham Əliyev bütün daxili siyasət proqramını və strategiyasını açdı və heç kimdə ölkəni hansı gələcək gözlədiyi barədə şübhə qoymadı. Bu azmış kimi, Emin Hüseynov İlham Əliyevin arvadına da sual verib ondan da bir kitablıq proqramı əvəz edə biləcək cavab aldı.

Bu, müsibət deyilmi? Qurban Məmmədli haqlı olaraq bu fikirdə olub ki, əjdahanın qabağına əjdaha çıxa bilər, yəni İlham Əliyevin qabağına çıxmağa çəkisi, sanbalı çatan bir adam varsa, o da Qurbandır. Bəlkə də Qurban Məmmədli oxşar fürsəti illərlə gözləyib, haçansa onun gerçəyə çevriləcəyinə ümid edib. İndi oğlu yerində olan Emin Hüseynov, yəni əslində sütül bir uşaq onun ümidini qırdı, onun perspektivdən mərhum elədi…

Necə qan ağlamasın daş bu gün…

Qurban Məmmədli əgər, Allah eləməmiş, birdən…ağır xəstələnərsə, bu, paxıllıqdan olacaq. Bu kişinin ən böyük bəlası paxıllıqdır. Patoloji paxıllıq. Və bu paxıllıq onun bütün ləyaqətlərini heçə çevirir. Qurban  Məmmədovda rəqib kimi gördüyü adamla ədəb qaydaları çərçivəsində çəkişmək, mübarizə aparmaq arzusu yox, paxıllıq hissi yaranır və paxıllıq hissi onun başını elə dumanlandırır ki, açıq böhtandan, yalandan, qarayaxmadan, ən rəzil manipulyasiyalardan çəkinmir.

Onun paxıllığına niyə “patoloji” deyirəm? Baxın, Əli Kərimlinin tutulmağı da Qurbanda paxıllıq hissini daha da alovlandırıb. Bir tərəfdən, əlbəttə, sevinir. Digər tərəfdən, Əli Kərimlinin beynəlxalq miqyasda tanınmasa onu yandırıb-tökür.

Bir rus lətifəsi var. Sual: ikili duyğu, yəni sevinclə kədərin eyni zamanda yaşanması nə deməkdir? Cavab: təsəvvür edin ki, sizin Mersedesiniz uçuruma yuvarlanır… içində də qayınananız…

İndi Qurban Məmmədli neyləsin?

Gündən günə, metodik və sistematik şəkildə Qurban Məmmədli Emin Hüseynovu və qardaşı Mrehmanı xalq gözündən sala biləcək nə isə axtarır, müxtəlif vələdəzzinaları bu işə cəlb edir, ən iyrənc, ən rəzil şəxsiyyətlərin Emin və Mehman haqqında, həmçinin Əli Kərimli haqqında çirkin ifadələrini sitat gətirməkdən çəkinmir. (Tural Abbaslı adlı biri var, ağzını açan kimi bilinir ki, cüvəllağıdır Təzə banlamağa başlayan beçə səsi ilə dönə-dönə həbs olunduğundan danışır… Cəhənnəmə həbs olunmusan, göra həbs olunmusan. Beş-altı ay türmədə dincəlmisən, otuz ildir əlini ağdan-qaraya vurmadan partiya rəhbəri adı ilə lotuluq eləyirsən. Hanı sənin partiyan, qırışmal?.. İndi bu lotu Qurban Məmmədli üçün hal şahidi olub…)

Mənə nədənsə elə gəlir ki, You Tube efirində özünü nə qədər saxlasa da, Qurban Məmmədli evə gedəndən sonra oturub hönkür-hönkür ağlayır. Çünki bilir ki, heç nəyə nail olmayıb. Azerfreedom da başına yığılanlar azsavadlı kütlə və bir çoxu isə açıq-aşkar törtöküntüdür. Və bunun günahkarı özüdür. Çünki qoşulduğu hər bir işdə özünü o işdən vacib sayır. Hətta Tərtər işində də Qurbanın kiməsə ürəyi yandığına ciddi şübhəm var. Elə bil ki, bu Tərtər işi, bütün bu araşdırmalar ədalətin bərpası üçün yox, Qurban Məmmədlinin şəninədir. Hansı işə əl qatırsa, Qurban Məmmədli onu intriqa mənbəyinə çevirir və qapazvurdu ilə qurtarır…

 

(ardı var)

22. 02. 2026, Samara

ОБ ЭЙНУЛЛЕ ФАТУЛЛАЕВЕ. «ЗАЧЕМ ЖИВЕТ ТАКОЙ ЧЕЛОВЕК?…»

Фев13

«Зачем живет такой человек?» — так называется одна из глав романа Достоевского «Братья Карамазовы». Я время от времени целиком или отдельными частями перечитываю роман, но вопрос этот постоянно возникает в памяти с тех самых пор, когда произошло возрождение, а точнее, перерождение журналиста Эйнуллы Фатуллаева после того как продал душу дьяволу. Хотя, как утверждают некоторые, и есть этому косвенные доказательства, продажность, возможно, в скрытом виде, присутствовала в его человеческой природе всегда, когда даже был пламенным критиком власти.

Кажется, после того как «заложил» Аваза Зейналлы, Эйнулла Фатуллаев взял тайм-аут, или пользовался правом на законный отдых, предусмотренный для провокаторов и стукачей. Вроде особо не усердствовал, в «разоблачении» «врагов общества» был не так активен. Теперь, видимо, срок отдыха подошел к концу, работодатель напомнил ему o взятых на себя обязательствах. И Эйнулла Фатуллаев разразился то ли кинжалом, то ли орешником в адрес Рамиза Мехтиева, и, конечно, заодно и Али Керимли…

Эйнулла Фатуллаев, надо признаться, человек талантливый. Но как человек – говно. То ли всегда был говном, то ли стал им. Но говно. В другой стране он…Хотя даже в самой демократической стране он тоже нашел бы кому и как продать душу…Одно несомненно: несмотря на нынешнее свое «положение», завидует тем, кто не продался, кто, несмотря на все репрессии, сохранил честь. Не исключено, что он сильно завидует даже Фуаду Гахраманову, потому что Фуад, по меньшей мере, в неравном противостоянии с властью сохранил человеческое лицо и человечность. А Эйнулла Фатуллаев стал говном. Если говном не был с рождения…

«Зачем живет такой человек?»

А кто его знает?

Зачем все мы? Зачем страна, которая называется Азербайджаном? Ведь если с широко открытыми глазами посмотреть на все там происходящее, сильно задумаешься. Наша родина даже не «игра природы», как говорил другой герой Достоевского про Россию, а просто недоразумение…

13. 02. 2026, Самара

MÜSƏLMAN MİLLƏTLƏRİN SEÇİMİ: DİKTATURA, HƏRBİ DİKTATURA, İSLAM DİKTATURASI…

Фев1

İnternetdə müsavatçıların videosunu gördüm: Novxanıya gəlib Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin abidəsini ziyarət edirdilər. Partiyanın baş katibi (başqanı) İsa Qəmbər üzünü heykələ tutub çıxış edirdi Nə dediyini başa düşmədim, çünki baş katibin çıxışı zamanı yaxında əzan çəkilirdi və müəzzinin səsi Qəmbərin səsini batırırdı…

Bir köhnə rus sovet lətifəsi yadıma düşdü. Fəhlə işlədiyi zavoddan oğurluq çıxardığı detallardan arvadına tikiş maşını yığmaq istəyir. Ancaq nə qədər çalışır, cəhd edirsə, hər dəfə Kalaşnikov avtomatı alınır…

Əhalisinin əksəriyyəti ya çoxu müsəlman olan ölkədə bütün siyasi mübarizələrin və hətta ölkədaxili müharibələrin  nəticəsində diktatura yaranır. Ya adi (adi…) diktatura, ya hərbi diktarura ya da islam diktaturası. Siyasi İslam qanundankənar elan edilməyшncə bu belə olacaq və ayrı cür olmayacaq. Hansı ölkədə İslam nə qədər çoxdursa, demokratiya şansı o qədər azdır. Bu, aksiomdur. Demokratiya – qanunun alililiyidir, ölkənin ali qanunu Konstitusiyadır. Müsəlmanın qanunu Quranda yazılanlardır, cəmiyyətin hətta konsensus yolu ilə qəbul elədiyi qanunlar müsəlman üçün qanun deyil. Müsəlmanın qanunu min dörd yüz il əvvəl göydən gəlib və onun bir sözü də dəyişdirilə bilməz. İyirmi beş ya iyirmi yeddi ərəb ölkəsindən heç birində demokratik idarətetmə yoxdur və haçansa olacağına yalnız həddən artıq optimist ya sadəlövh insanlar ümid edlə bilərlər.

Müsəlman əhalili Türkiyədə də demokratik idarətmə şəxsi iradə və hətta zorakılıqla tətbiq olunub, indi sürətlə aşılanır və gec-tez tamamilə yerini avtoritarizmə verəcək. Atatürk əhalini xristianlaşdırsaydı, bu daha uğurlu və uzunömürlü proyekt olardı…

“Rəsulzadə o boyda dövlət yaratmışdı!” – bizimkilər deyirlər. Bu, gülməlidir. Nə boyda idi dövlət?  Sərhədlərinə nəzarət edirdimi? “O boyda” dövləti bir rus diviziyası necə yıxdı?

Rəsulzadə o cür parlament yaratmışdı” – bu iddia da birinci kimi gülməlidir. O cür – yəni nə cür? Azərbaycanda ümummilli seçkilər keçirilmişdi? Bakıdan əlli-altmış kilometr uzaqda o parlamentin və ümumiyyərlə, Bakıda “demokratik” dövlətin olduğunu bilən var idi?

O dövlət yaşarı deyildi, çünki xalqın o dövlətdən xəbəri yox idi, o dövləti heç vaxt arzulamamış, uğrunda mübarizə aparmamışdı. Bolşeviklər çar yıxılana qədər ən azı iyirmi-otuz il xalq içərisində, o cümlədən Bakıda  ciddi işləmişdilər, ona görə bolşeviklərə rəğbətlilər çox idi. Rəsulzadənin parlamentinə yığılanlar haçan xalqla işləmişdilər? Dövlətin yaranmağı təsadüfən oldu, Rusiya imperiyası çökdü, Leninin başı bir müddət qarışdı vətəndaş müharibəsinə, gürcülər, ermənilər qabağa düşdülər, bizimkilər bir növ fakt qarşısında qaldılar…

Nə çox hörmətli Rəsulzadənin “qurduğu dövlət” , nə o şərti parlament yaşarı idi, gec-tez yıxılacaqdı. Hərbi diktatura ehtimalı zəifdir, hərbi elita yox idi. Çox güman ki, hakimiyyəti ən mütəşəkkil zümrə olan islamçılar ələ alardılar. Yəni alıb İrana təhvil verərdilər…

Əlbəttə, Rəsulzadənin böyük şəxsiyyət olduğu şübhəsizdir. Bu, azsa, yenə tərifləyə bilərəm…

İndi öz-özümə fikirləşdim ki, birdən Rəsulzadənin abidəsi dil açıb danışaydı və İsa Qəmbərdən soruşaydı: “İsa müəllim, neçə ildir baş katibsən?” “Qırx ilə yaxındır.” “Yəqin yorulmusan” “Bir qram da yorulmamışam. Məmmədəmin bəy, indi ömür uzanıb, baxın Ronalduya, yaşı qırxı keçib, amma deyərsən on beş yaşı var. Mən də elə…”

 

01.02. 2026, Samara

-MAGİSTR ŞİRALI BƏDƏLOV! — MƏN…

Янв30

Nə qəşəng geyimin var! — 

Yəqin həm də istidir.

İli yeyin yola ver,
Salamat gəl, magistr!

30.01. 2026, Samara

AZƏRBAYCAN HƏM AŞIQLAR, HƏM AŞİQLƏR ÖLKƏSİDİR

Янв26

Əli aşiqləri

Əhli-beyt aşiqləri

İmam Hüseyn aşiqləri

Xomeyni aşiqləri

Xamanei aşiqləri

Stalin aşiqləri

Hitler aşiqləri

Mircəfər Bağırov aşiqləri

Səddam Hüseyn aşiqləri

Müəmmər Qəzzafi aşiqləri

Səməd Vurğun aşiqləri

Heydər Əliyev aşiqləri

İlham Əliyev aşiqləri

Heydər Əliyev II aşiqləri

Əbülfəz Elçibəy aşiqləri

 

26. 01. 2026, Samara

 

PROFESSOR CƏMİL HƏSƏNLİ: MƏNTİQ YA SAYIQLAMA?

Янв3

Professor Cəmil Həsənli Maduronun devrilməsinə yazı həsr edib. Maduronun hərbi müdaxilə nəticəsində ABŞ tərəfindən əsir götürülməsinə haqq qazandıırır. Cəmil Həsənliyə xatırladıram ki, ABŞ 1973-cü ilin sentyabırnda iki il əvvəl Çilidə demokratik seçkilərdə qalib gəlmiş prezident Salvador Alyendeni devirmiş, yerində qanlı diktator general Pinoçeti oturtmuşdu. Cəmil Həsənli bilməlidir ki, Tramp Maduronı diktator olduğuna görə devirmir, Tram diktatorları sevir və özü dikatorluq həvəsində və iddiasındadır.

Ən maraqlısı yazının sonudur. Professor yazır: “Yeri gəlmişkən Nobel Sülh Komitəsi 2025-ci ildə doğru seçim etdi. Sülh mükafatını Venesuelada müxalifət lideri 57 yaşlı Maria Corina Maçadoya verdi. Bu da onun nəticəsi.”

Mən üzümü tuturam Milli Şuraya, Elmlər akademiyasına, bütün elmi ictimaiyyətə, Nobel komitəsinə. Yəni üzümü hər yana tutub soruşuram: Nobel mükafatının qərarı ilə Maduranın zorakılıqla devrilməsi arasında nə məntiqi əlaqə? Nobel komitəsi mükafat verəndə Trampa him elədi ki, Maduronu arvadı ilə birlikdə əsir götürsün?

Vallah, hərdən Cəmil Həsənlinin yazılarınıın bəzi fraqmentlərini oxuyanda elə gəlir ki, professor sayıqlayır…

 

  1. 01. 2026, Samara

NİYƏ ƏDALƏT TAHİRZADƏ 1990-CI İLİN YANVARINDA ÖZÜNÜ YANDIRMADI?

Янв3

Ədalət Tahirzadə Nəriman Nərimanovla dava tutub ki, niyə 1918-ci ildə Şaumyan hökumətindn istefa vermədi.

Nərimanov ədəbiyyatçı, siyasətçi, maarifçi kimi elə irimiqyaslı şəxsiyyətdir ki, Ədalət Tahirzadənin həmlələri onun özünü gülünc göstərir.

Mənim də Ədalət Tahirzadəyə suallarım var. Cənab Tahirzadə Meydan hərəkatında vaxtını səmərəli keçirib, Meydanın hər gününü yazıya alıb, sonralar bu gündəlikləri nəşr etdirib. Birinci sual: niyə Ədalət Tahirzadə 1990-cı il yanvarın 19-da sovet qoşununun qabağına çıxanların arasında deyildi? Niyə bu hadisələrdə onun burnu da qanamayıb?

Niyə Qorbaçov millətlərə azadlıq verənə qədər Ədalət Tahirzadə nəyəsə, kiməsə etiraz eləməyib? Sovet rəhbərləri milləti minib çapmırdlar? Niyə, məsələn,  dilimiz uğrunda açıq mübarizə aparmırdı? Hə? Öz dilini də soxmuşdu dalına, rahat yerdə işləyib kefini çəkirdi.

1969-cu ilin 19 yanvarında (19 yanvar!) Karlova universitetinin tələbəsi Yan Palax Çexoslavakiyanın sovet qoşunları tərəfindən işğalına qarşı etiraz əlaməti olaraq Praqanın Vatslav meydanında özünü yandırıb.

Sual: Niyə 1990-cı il 19 ya 20 yanvarda Ədalət Tahirzadə özünü Bakı meydanlarıın birində (Azadlıq meydanı bağlı olub, başa düşürəm) yandırmadı?

03.01. 2026, Samara