ŞAFTALI ÇİÇƏYİ

Дек12

   Ehtiramın xatirəsinə

Haçan çiçəkləyir orda şaftalı?

Aprelin sonunda ya bəlkə mayda?

Yurdda meyvələrin çiçək vaxtını,

Son dəfə  görməyim çıxır yadımdan…

 

 

Ayını, gününü deyə bilmərəm,

Kamil müəllimin bağıydı ancaq.
Mən də Ehtiramla dırmaşıb ləmə,

Baxırdım, gül-çiçək içindəydi bağ.

 

 

Göz çəkə bilmirdim şaftalılardan,
Çiçəklər elə bil möcüzəydilər.

Belə görməmişdim onları, ya da,
Belə baxmamışdım indiyə qədər.

 

 

Dünyanın ən dahi rəssamı belə,
Çəkməz o qüdrətdə bir ləçəyi də.

Meyvələr yetişər, dərib yeyərlər,
Tanrım, bu gözəllik axı bəs nədir?

 

 

Gözümüz bağlanır, baxmırıq axı,
Bağban da gözəllik hayında deyil.

Kim ayaq saxlayır, göz dikir, baxır,
Ona da “havalı”, “dəli” deyilir.

 

 

Tanrım, yaratdığın gözəlliklərə,
Baxmadan keçirik, gedir ömür də.

Batmasa, deşməsə tikanı əgər,

Keçərik, ən gözəl gülü görmədən.

 

 

Elə sevgilər də çiçəklər kimi,

Görmədən keçirik sevgiləri də.

Dalayır tikan tək – duyuruq kini,

Sevgi nə açılır, dərilir nə də…

 

12. 12. 2019, Samara

MƏLİK DOVĞASI

Дек10

XEYRULLA автор Идельсон.jpg

 

Salyan, 60-cı illər

 

“Gəl, bala, gəl dovğaya,

Məlik dovğasına gəl!”

Səsdə yanğı, səs ağlar,
Gah ucalar, gah enər.

 

 

Yenə qələbəlikdir,
Həndəvəri bazarın.

Dədə qazan səkidə,
Buğlanır, ətir yayır.

 

 

Dirijor çubuğu tək,
Oynadaraq çömçəni,
İsti dovğanı Məlik,
Töküb verir içənə.

 

 

“Gəl bala, dovğaya gəl!

Şirin qatığı üzlü,

Göyərtisi təzə-tər,

Giləmərzəli, duzlu”.

 

 

Çömçəsini oynadır,

Tökür dovğanı Məlik.
Doymaq olmur dadından,
Fincanı da on qəpik…

 

 

 

Gəlir qazan başına,
Qulluqçu da, milis də,

Müəllim də yanaşır,
Qalstuk sinəsində…

 

 

 

Gəlir Salyan qoçusu,
Gəlir cibində bıçaq.

Məlik dovğası içsə,
Hirsi bir az yatacaq.

 

 

Gəlir qız, gəlir gəlin,
Dovğasına Məliyin.

Ağzı sulanır yəqin,

İndi  göydə mələyin…

 

 

 

Yanğılı səs dinirdi:

“Gəl, bala, gəl dovğaya!”

Bazar həndəvərində,
Balıqbazarında ya.

 

 

Kələkötür kişiydi,
Qıçı da, deyəsən, ləng.

Heykəl düzəldə indi,
Məliyə Salyan gərək.

 

 

Dovğası ad çıxardı,
Göylü, giləmərzəli.

Kiçik qızı da vardı,
Gözəllərin gözəli…

 

09-10. 12. 2019, Samara

XARİCİ PASPORT

Дек8

Xarici pasportum elə yaxşıdır,
Bilməyən deyər ki, təzə verilib,

Üzqabığı təmiz, kağızı şaxdır,

Dava-dava deyir qartal elə bil.

 

 

 

Təəssüf , müddəti haçandır keçib,

Çoxdan etibarsız sayılir sənəd.

İkibaş qartallı iddialı gerb,
Daha aça bilməz üzümə sərhəd.

 

 

Kəsilib haçandan xaricin yolu…

Mənim xaricimsə öz vətənimdi.

Bu tayda, o tayda möhür qoyulur,
Bilmirdin hardasan və kimsən indi…

 

 

 

Nə qədər ürəkdə məhəbbət ki, var —

Ana məhəbbəti, yurd məhəbbəti,

Özü yaxşı duyar, özü ayırar,

Hansı tayındadır vətən sərhədin.

 

 

Çoxdan vətənimin xaricindəyəm,
Vətən də xaricə çevrilib daha.

Pasport düzəltdirəm, keçəm sərhədi,
Yadam burda necə, yadam orda da.

 

 

Anamsa çağırır yuxuma gircək,
İndi hardadısa, ora vətəndir…

Nə qədər o sağdı,   qaçaqmalçı tək,
Pasportsuz keçərdim bəlkə sərhədi…

 

08.12. 2019, Samara

ANAMLA SÖHBƏT

Дек6

18.11. 19

Yenə aldı qapını qış,

Hava dəyişdi birdən.

Soyuq külək, soyuq yağış,
Qar da yağacaq hərdən.

 

 

Tavanından evin axır,
Yoxdur çıxıb düzəldən.

Üç ay-dörd ay nədir axı,
Səbrini yığ, döz, məmə!

 

 

Kəsiləcək gah işığın,
Gah pilətən sönəcək,
Qarnın ac, başın ağrılı,

Nə isti, nə çay-çörək.

 

 

Pişik gəzər qucağını,

Özü üşüyər yazıq.

Odu sönər ocağının,

Nöyüt verən yox artıq.

 

 

Pəncərədən qıyıq baxıb,
Məmə, yenə ağladın…

Üç ay-dörd ay nədir axı,

Bahar gəlir qabaqda…

 

 

Hovuzunda, şaxta düşsə,
Suyu yəqin dondurar.

Qorxma, qonşu Məmədseyin,
Qablarını doldurar.

 

 

Qorxma, alıb gətirəcək,

Çörəyini Gülşəndə.

Arxayınsan, varsa çörək,
Yeməsən də, yesən də.

 

 

Unudarsan sən naharı,
Şam da çıxar yadından

Üç ay-dörd ay nədir axı,

Gələr yazın, yayın da…

 

 

Sən gedəni bu dünyadan.

Yaxınlaşır beş ilə.

Danışıram yenə də mən,

Məmə, hər gün səninlə.

 

 

Nə baharı, nə qışı var,
Sən gedən yerin, məmə.
Ancaq qış ki, gəlib çatar,

Qubar dolur içimə.

 

 

Titrədirəm, qızdırıram,
Sən düşüncə yadıma,

Günahkaram, üzüm qara —
Başım batsın, adım da…

 

06. 12. 2019, Samara

SAKİTİN XATİRƏSİNƏ

Дек5

QADİROV

Elə ki bir ölüm xəbəri gələr,

Kənd qəbiristanı yadıma düşür.

Ətrafı məftildən toxunma çəpər,
Yaxından lal-dinməz axıb gedir Kür.

 

 

 

Torpağı şorluqdur, şorandır bitən,
Bu gün qırıb yandır, sabah cücərir.

Ağacın, çiçəyin qulluğu çətin,

Hərdən mal-heyvan da girir içəri…

 

 

Bura dəmir qapı qoyublar hərçənd,
Məftildən qayrılma cəftəsi də var.

Yeganə qapıdır bəlkə də kənddə,
Nə itlə qorunar, nə qıfıllanar…

 

 

Burda cürbəcürdür qəbirdaşları,
Ucuz və sadə var, dədbdəbəli var.

Yazısını külək, yağış aparan,
Uca, adamboyu abidəli var.

 

 

Bir gün ötürməyən, fəsil bilməyən,
Daşlara üz sürtən, göz yaşı tökən,
Yorulan, üzülən, evə gəlməyən,
Cavan oğul qəbri üstdə diz çökən

 

 

 

Saç yolan, üz cıran bütün analar,
Baxışda, duruşda ancaq eynidir.

Daşlara sarılıb qan ağlayanlar —

Eyni dərd onların qəddini əydi…

 

 

Duruxub dururlar səmada birdən,
Quşları çaşdırır ana qıyyası.

Sulardır lal-dinməz baş alıb gedən,

Axını döndərməz cavanın yası…

 

05. 12. 2019, Samara

SALYAN, HEYVALIQ, YAŞAR ŞÜKÜRBƏYLİ

Дек3

1960-cı illər

 

Dekabr Salyanda hələ payızdır,

Ən azı əvvəli. Səhər qırovdan,
Torpaq ağarsa da, günəşdən qızır,
Günortaya yaxın yer də, hava da.

 

 

Yadıma nədənsə tez-tez Heyvalıq

Məhəlləsi düşür. O vaxtkı bağlar,
İnana bilmirəm indiyə qalıb.

Çoxdan heyvaların iyi dağılar.

 

 

İmpressionist mənzərəsi tək,
İndi də gözümün önünə gəlir,
Payızı heyvalar, gözəl gül-çiçək,
Həyətində Yaşar Şükürbəylinin.

 

 

Mane fırçasından sanki yaranıb,
Qızıl heyvaların siluetləri.

Ağdaş ev dumana batııb dayanıb,
Gəmidir elə bil, atıb lövbəri.

 

 

Xaloğlum qalırdı o evdə bir vaxt,
Mən də hərdən-hərdən gedib-gəlirdim.

Elə bil əsərdi o ev, o həyət,
Deyirdin yaşayar hələ min il də…

 
Yetim böyümüşdü Yaşar, ana da,
Ata da irtica qurbanı idi.

Həyat əsər deyil fırça yaradan:

Sonra maşın vurub Yaşarı, bildim…

 

03. 12. 2019, Sonra

“BİZ DƏ GEDƏRİYİK, MÜVƏQQƏTİYİK…”

Дек2

26 SENT 2019. 2

                            Aqşinin xatirəsinə         

Həmişə, hər yerdə uşaq məzarı,
Ürəyə də dağdır, gözə də dağdır.

Daşı öz yaşını yadına salır,

Yazılar elə bil sənə qınaqdır.

=

Uşaq ölümləri, gənc ölümləri,
Bütün sınaqların ən ağırıdır.

Dində nə izah var, nə elm bilir,

İnam itirən var, bəzən ağıl da.

  =

Öz ömrün hələlik birtəhər gedir,

Qayğı yayındırır, kef də çəkməsən.

Hərdən sıxılırsan: qapıb elə bil,

Uşaq tikəsini dişə çəkmisən…

=

Cəhənnəm saysan da öz həyatını,
Rəzalət də görsən, zülm də görsən,
Anıb torpaq altda indi yatanı,

“Kaş ki sağ olaydı o da”, — deyirsən…

=

Haçan uşaq ölür, elə bil böyük,
Yarımçıq ömürdən pay ya irs alır….

Biz də gedəriyik, müvəqqətiyik,
Bu həm bəraətdir, həm də təsəlli.

02. 12. 2019, Samara

    TƏKLİK FƏSLİ

Дек1

             26 SENT 2019. 2

anamın xatirəsinə

 

Təkliyin də fəslə bənzəyişi var,
Adına beşinci fəsil yaraşır.

Gəldimi o ancaq —  dəyişməz qalar,

Payızın yoldaşı, yazın qardaşı.

 

 

 

Var gəlişində də fəsil bənzəri.

Qıraqlar dəyişir, için də elə.

Seyrəlir sırası əzizlərinin,
Soyuyur bir yandan gedir sevgilər.

 

 

 

Bilmirsən qış haçan, bahar haçandır,
Fərqinə varmırsan payız ya yaydır.

Quşlar başın üstdə qıyya çəkəndə,

Bilmirsən köçürlər ya qayıdırlar.

 

 

Fəsil təkliyidir  başlanan indi,

Seçə ki bilmirsən fəsli fəsildən.

Ömrünü təklikdə sən başa vurdun,

Anam, bu bəd fəsli gətirənsə mən.

 

 

 

Azmış övladını bəlkə də gördün,

Qarışıq-dolaşıq yuxularda sən,

Anam, sən ölmədin, sən öldürüldün,
Boynuma alıram – qatilin də mən…

01. 12. 2019, Samara

SOFİYA CAMƏSİ

Ноя29

Volqa qırağının dikində təzə,
Sofiya soboru ucalır indi,

Gündüzlər elə də görünmür gözə,
Gözəldir axşamlar işıqlananda.

 

 

Az qala on beş il çəkdi tikinti,
Pul kəsilən kimi iş dayanırdı.

Pullarsa hardandı, ya da kimindi –

Xalq nə bilir, nə də maraqlanırdı.

 

 

 

Təpəsi ucadır əlli metrdən,

Quşlar qanad saxlar həndəvərində.

Gəmilər gedəndə göyərtələrdən,
Görüb xaç çəkənlər olur  bəlkə də.

 

 

 

Özbəklər, taciklər çalışırdılar,
Ortodoks soborun tikintisində.

Gör onun müxtəlif guşələrində,
Neçə sayda namaz qılınıb indi…

 

 

 

Önündə dayanıb selfi çəkən var,
Çəkirlər qıraqda durub kilsəni.
Hər saat camənin zəngi çalınar,

Görmürsən içəri girən kimsəni…

 

 

Qabağında knyaz Vladimirin,
Tünd qara heykəli büt kimi durur.

Çətin yolu düşə bura Tanrının —
Keşik çəkir Böyük İnkivizitor.

 

 

29.11. 2019, Samara

ÇEXOV TÜFƏNGİ

Ноя28

A– nin xatirəsinə

Anton Palıç Çexov haçansa deyib:
Birinci pərdədə səhnədə tüfəng

Əgər asılıbsa, onda pyesin,
Sonunda o hökmən atılsın gərək.

 

 

Kimin səhnə deyil  həyatı axı? —

Gah dram oynanır, faciə gah da.

Münaqişə xırda, döyüşlər ağır –

Yox dolu tüfəngi görən divarda.

 

 

Damokl qılıncı sallanıb qalır,
Tük deyil, taledir onu saxlayan.

Tamaşasa bitir… tüfəng atılır,

Həyat səhnə idi, qansa əsil qan…

 

28 11. 2019, Samara