Архив | Май 2026

POLİS YUMRUĞU

Ətdən, sümükdəndir, dəmirdən deyil,
Var damarları da, var sinirləri,

Hərdən barmaqları buruna girir,
Yalanır, elə ki, yaxşı şey yeyir.

 

Bütün silahlardan ən kəsərlisi —
Yumruq vətəndaşla mübarizədə.

Burun qanadır da, çənə əzir də,
Qarına dəyəndə nəfəsi kəsir.

 

Yolu millətimə göstərən odur,
Hər kəsi cığıra salır zərbəsi,
Sarsıdır, susdurur dillini, tərsi,
Varsa kişiliyin, qabağında dur!

 

Üstündür ingilis məhkəməsindən,
Roma hüququ da ona tay deyil.

O, hökm çıxarır, taleyi deyir,
Qolaylanıb vursa gözünün üstdən.

 

Əlli ilə yaxın mən ordan çıxan,
Keçilməz məsafə aralıqda həm –

Yəni o yumruğa hədəf deyiləm,

Məni xəcalətdir qızardan, sıxan.

 

Döyülür soydaşım, ağız-burun qan,

Qolları yanında, başı aşağı,

Kütləsə lal-dinməz dayanıb baxır,

Dinməzcə baxıram mən də uzaqdan…

 

Ola da bilərdi onun yerində,

Ana, bacı, qardaş, ata ya övlad,

Döyülən – doğmadır, söyən, döyən — yad,

Bizsə ya uzaqda, ya da ki, gendə…

 

05. 05. 2026, Samara

GÜLTƏKİN HACIBƏYLİ ERMƏNİLƏRİN İDDİASINI, YƏNİ KÖÇƏRİ OLDUĞUMUZU TƏSDİQ EDİB…

Gültəkin Hacıbəyli Avropa parlameninin Qarabağ erməniləri ilə bağlı qətnaməsini pisləyib. Yazıb ki, “it əl çəkər, motal əl çəkməz”.

Düzü, burda kimin itə, kimin motala bənzədildiyini başa düşmək çətindir. Əl çəkməyənlər  ermənilərdir ya Avroparlament? Yəni onlar olur motal? Bu halda əl çəkən Azərbaycan olur…? Dalını deməyə qorxuram…

Bu sualı Gülyanaq… pardon, Gültəkin Hacıbəylinin postunun altında şərh şəklində yazmışdım. Ancaq xanım sualımı dərhal silmişdi, ona görə üzümü tuturam ictimaiyyətə.

Kimin itə, kimin motala bənzədildiyindən asılı olmayaraq, Gültəkin Hacıbəyli bu ifadə ilə ermənilərini bizim haqqımızda dediklərini təsdiq edir. Ermənilər bizi, məlum olduğu kimi, köçəri tayfa adlandırır.”İt əl çəkər, motal əl çəkməz” məsəli də dolayısı ilə bizim köçəri, heyvandar keçmişimizə, alaçıqlarda keçən həyatımıza sübutdur. Oturaq xalqda itin öz yeri olar, motalın öz yeri.

Bu ifadə həm də onu göstərir ki, Azərbaycan həyatında diplomatiya mədəniyyəti yoxdur və qonşularla – dövlətlərlə, xalqlarla, elə çəpər qonşularıyla – danışığımız həm ton, həm leksika, həm məzmun baxımından köçəri tayfanın səviyyəsindədir. Bunu Səməd Vurğunun “Vaqif” komediyasında da görmək olur. Bu yöndəmsiz komediyada Qarabağın baş naziri və “diplomatı” Molla Pənah şah Qacara məktub yazır.

“Mayan turş ayrandır, zatın qırıqdır…”

Əlbəttə, Qacarla Vaqif arasında heç bir yazışma olmayıb. Olsaydı da, Molla Pənahın belə sərsəm şey yaza biləcəyinə inanmıram. Bu, Stalin və Bağırovun saray şairi Səməd Vurğunun mədəniyyəti və zehniyyətidir. Bu öz yerində. Ancaq siz bu “ayran”a fikir verin. Vaqif (qondarma Vaqif)  bu “ayran”la bizim “çoban torpağı” olduğumuzu sübut etmirmi?

Azərbaycanda keçmiş xarici işlər nazirindən narazı idilər, deyirdilər ki, dilimizi bilmir… Elə bilməsələr yaxşıdır. Öz dilimizdə danışan ki, ermənilərin iddialarını təsdiq edəcəklər: it, motal, ayran-mayran…

İndi nəticə çıxaraq. Gülyanaq… Gütəkin Hacıbəyli (bəyli? Babası bəy olub? Nənəsini qlava siğə eləmişdi?) bu yazısı ilə göstərdi ki, qabığından özəyinə qədr yapçıdır, həmişə yapçı olub vı yapçı olaraq qalır. Sən bu gün Avropa parlamentini itə ya motala bənzədirsən, sabah həmin parlament səndən fərqli olaraq şərəfli həyat yaşayıb zindana salınan qızları müdafiə edəndə nə deyəcəksən? Sən yenə it və motal məsəlini təkrar eləsən, təəccüblü olmaz. Çünki o halda sən Az-tv-dən ya da, Yeni Müsavatdan səsin gələcək.

«Открой личико, Гюльчатай …» Maskanı çıxar, Gülyanaq xanım…

Mirzə ƏLİL

03.05. 2026, Samara

FRANÇESKA PETRARKA. «XEYİRDUALIYMIŞ O GÜN, AY VƏ İL…»

LXI

Xeyirdualıymış o gün, ay və il,

Fəsil də, zaman da, saat da, an da.

Və o gözəl yurd ki, orda bir anda,

Düşdüm bir cüt gözəl gözə mən əsir.

 

İlk şirin əzab da xeyirdualı —
Sevgiylə qarışıq mən onu duydum

Məni hədəf seçən oxu-yayı da,

Həm sinəmdə dərin ox yaraları.

 

Xeyirduladıır şeirlərim də,
Xanımımın adı xatırlanırsa.

Ahım, göz yaşlarım, istəyim həm də.

 

Nə qədər əsərim şəninə varsa,

Xeyirdualıdır; fikirlərim də

Tək ona məxsusdur, heç kəsə daha.

 

italyancadan tərcümə

01-02. 05. 2026, Samara

++++++++++++++++++++

Francesco Petrarca (1304-1374)

 

Benedetto sia ‘l giorno, e ‘l mese, e l’anno,
e la stagione, e ‘l tempo, e l’ora, e ‘l punto,
e ‘l bel paese, e ‘l loco ov’io fui giunto
da’ duo begli occhi, che legato m’hanno;
Читать далее

YUXUMA GİRMİŞDİ KƏNDİMİZ GECƏ…

Yuxuma girmişdi kəndimiz gecə.

Yurd özü yuxuna gəlir deyəsən,

On ildən də artıq yurda getməsən,

Bu hoqqa baş verir bilmirəm necə…

 

Həminki kimidir həyət, evimiz,
Elə bil mən burdan getmişəm dünən.

Çəpər yerindədir, qapıya gedən,
Cığırın alağı qırılıb təmiiz.

 

İndi artırmanın pilləkənində,

Anamı oturan görmürəm ancaq.

Əlini alnına burda qoyaraq,

Zəif gözlərini yola dikərdi…

 

Qapısı açıqdır, otaqda yoxdur,

Yatağı yerində, buz kimi ancaq.

Divarda şəklimə gözüm sataşcaq
Məni xəcalətdən ağlamaq boğur…

 

Çıxıb qonşulardan xəbər almağa,

Ürək eləmirəm, bilirəm yəqin,

Anam bir də bura qayıda çətin.

Bir də görüşmərik, bilirəm, daha…

 

Bir gün… Qiyamətdə… Ayılsaq belə…

Lap cənnət bağında — var nə istəsən,
Aldanma, bil ki, sən cəhənnəmdəsən,
Görüşmürsən əgər əzizlərinlə…

 

01. 05. 2026, Samara