Архив | 30.11.2018

 POL VERLEN.   QÜSSƏ

verlain-19

     L’angoisse

Yox, Təbiət, heç nəyin məni açmır, nə taxıl
Zəmiləri, nə çoban neyindən qanadlanan
Siciliya şərqisi, nə səhər qızaran dan,

Kədərli təntənəsi nə də ki, qürubların.

 

Gülməlidir həm Sənət, həm İnsan, nəğmələr həm,
Şeir, yunan məbədi və burulan qalalar
Ki, ucalıb boş göyə kilsələri qaldırar,

Və bir gözlə görürəm yaxışını və pisi mən.

 

 

İnanmıram Tanrıya, xeyli götür-qoyaraq,

İnkar elədim, o ki qaldı köhnə hoqqaya,
Sevgiyə, bir də ondan istəmirəm eşidəm.

 

 

Həyat yorğunuyam həm, ölüm də qorxudur həm,
Ruhum itən qayıqdır qabarma-çəkilmədə.
Gəmiləri məhv edən qasırğlara bəndəm.

 

Fransızcadan tərcümə

27-28. 11. 2018

Samara

SƏMƏD VURĞUNUN “AYGÜN” KOMİK POEMASININ TƏHLİLİ. TOY PALTARINI SOYUNMAYAN GƏLİN VƏ «MUĞAN SƏHRASI»…

bağırov_vurğun.jpeg

“Aygün hələ soyunmamış toy paltarını…”

Yəni Aygün paltarlı yatır? Axı toydan xeyli keçib, bənd belə bitir:
“Günəş ilə bir oyanır evdə hər səhər…”

Paltarlı?

Əmirxanı oyatmayır, dincəlsin deyə,

Bəzən onun nəfəsinə qulaq da asır.

Şadlığından sığışmayıb yer ilə göyə,

Öz eşqini övlad kimi bağrına basır.

 

Nəfəsinə necə qulaq asır? Nəfəs xorultu deyil, nəfəsə qulaq asmaq üçün gərək qulağını qoyasan nəfəs alanın sinəsinə…

Bağrına nəyi ya kimi basır? Əmirxanı? Əmirxan yatır. Eşini? Necə? Eşq elə “bağırda” olmur?

“Qartal gözlü Əmirxanın baxışlarında

Bir kişilik, bir də vüqar oxuyur gəlin”.

Əmirxanın gözlərində kişilik niyə oyaq vaxtı oxunmur, yatdığı vaxt oxunur? Qəribə deyilmi? Özü də təzə bəy… Yatandan sonra nə kişilik… Atalar demişkən, yatdın, öıldün…

“Onun geniş sinəsində, sıx qaşlarında,

Deyirlər ki, gözü varmış neçə gözəlin”.
Gözəllərin gözü Əmirxanın “geniş sinəsinə” düşə bilərdi… Ancaq qaşlarına… Əmirxan arvad olsaydı və onun qaşlarına kişilərin gözü düşsıydi, bu, ağlabatan olardaı… Özü də sıralananlar arasında məna əlaqəsi, xassə ümumiliyi olmalıdır. Sinə hara, “sıx qaşlar” hara…

Sonra Səməd Vurğun Vəkilov yazır ki, Aygün ayna qabağında durub “hüsnünə dönə-dönə baxır”. Yəni, azərbaycanca desək, öz gözəlliyinə baxır. Qəribədir…

Sonra keçir pianinonun arxasına.

“Arabir də pianonun ağ dillərini,

Danışdırır, min zövq alır onun səsindən”.

Təkcə ağ dilllərini? Bəs qara dillər? Təkcə ağ dillərlə nə çalırdı? “Kolxoz” rəqsini?

Yəni Əmirxan durub?

“Göyərçin tək uçan görüb öz əllərini

Vəcdə gəlir ürəyinin titrəməsindən”.

Çalanın əlləri göyərçin tək uçar? Bəlkə rəqs edənin?

Əllərinə baxırsa, ürəyinin titrəməsindən niyə vəcdə gəlir?

“Əmirxan da, Əmirxan da çox sevir onu…”

Yenə başladı misranı təkrarla doldurmağa. Lap ağ eləyib: Əmirxan da, Əmirxan da…

“Bir-birinə hey (! – X.X.) can deyib, can eşidirlər…

Can!

Can!

Can sənə qurban!

Belə?

“Atasını görməmişdi körpə Əmirxan,

Anasısa bir ağ saçlı müəlliməydi”.

Yəni Əmirxanın körpəliyindən anası “ağ saçlı müəlliməydi”?

“Çiyinləri böyüməmiş, ətə dolmamış,
Anasiylə sözə gəlib üzə də durdu…”

Çiyin böyüyər, əlbəttə, amcaq çiyin ətli yer deyil. Bəlkə əzələ?

“Sol qoluna hələ qızıl saat da taxdı…”
Sağ qoluna taxmalıydı? Putin kimi?
“Ağsaçlı müəllimə” bu bahalı paltarları, qızıl saatı oğluna hansı pulla alır? Bəlkə, mənim mərhum dayımın bir zarafatda dediyi kimi, oynaşları var?

“Vaxt yetişdi, anası da rəhmətə getdi…» Читать далее