Архив тегов | hicaba qadağa

İLHAM ƏLİYEV XALQLA İLLƏRDƏN BƏRİ OYNADIĞI «İSLAM OYUNU»NU, DEYƏSƏN, UDUZUR…

Azərbaycanlıların necə and içdiklərini, daha doğrusu, necə and içdiyimizi yaxşı bilirik. İstər Allaha, istər Qurana, istər Ətağanın cəddinə, istər qərib əzizilərin canına and içilsin – bu andların səmimi içildiyinə, and içənin içdiyi anda sadiq qalacağına ancaq sadəlövh insan inanar. Gəlin “Danabaş kəndinin əhvalatları”ndan karvansarada Kərbalayı Cəfərlə Xudayar katda arasındakı səhnələri xatırlayaq.  Xudayar Məmmədhəsən əminin eşşəyini minib gəlib şəhərə, Məmmədhəsən əminin xırda oğlu gəlib eşşəyinin dalınca, özünü sürtür yerə ki, verin eşşəyimi aparım. Kərbəlayı Cəfər deyir ki, “axırı lap naəlac qalıb, getdim bir qaradavoy çağırdım, oğlanı döyə-döyə çıxartdı eşiyə…. Xalqın eşşəyini oğurlayıb gətirmisən qatmısan mənim karvansarama. Niyә? Görək mənnən qəsd-qərəzin var?» Xudayar deyir ki, Məmmədhəsən əmi eşşəyi özü veribdi. Kərbəlayı Cəfər inanmayanda Xudayar katda and içir: «Qurani-münzəl haqqı özü veribdi. Niyə, mən üç yüz evin katdası ola-ola, bir ulaq da tapa bilmirəm, gedirəm oğurluqca özgələrin eşşəyini gətirirəm?»

Qurana içdiyi anddan beş-on dəqiqə keçməmiş Xudayar özgə eşşəyini girov qoyacaq.

«Kərbəlayı Сəfər əmi, mənə bir yeddi manat lazımdı. Gərək hər neсә olmuş olsa, tapıb mənim işimi düzəldəsən.»

Kərbəlayı Сəfər əlüstü cavab verdi:

«Xudayar bəy, peyğəmbər haqqı məndə yoxdu. Olseydi hansı qurumsaq müzayiqə elərdi?»

Xudayar təklif edir ki, eşşəyi girov qoysun. Beş dəqiqə əvvəl peyğəmbərə and içib pulunun olmadığını deyən  “kərbəlayı Сəfər çıxdı eşiyə və bir qədər yubanıb gəldi oturdu və cibindən bir beşlik və iki təklik çıxardıb, qoydu Xudayar bəyin qabağına.”

O vaxtdan biz azərbaycanlılar dəyişmişikmi? Yox! Sözünə sadiq adam, reputasiyalı adam niyə and içməlidir?

Yeri gəlmişkən, karvansara epizodunda biz azərbaycanlıların müsəlmanlığını, yəni bizdə dini əxlaqın və ya ümumiyyətlə əxlaqın yalnız deklarasiya, ritorika olduğunu sübut edən başqa detallar da var. Kərbalayı Cəfərin oğlu çölməkdə yemək gətirib deyir:

«Dadaş bu gün anam əti bir az yandırıb, yeyə bilsəniz yaxşıdır. Bir bax gör.

Kərbəlayı Сəfər qeyznən cavab verdi:

«Ay ananın dədəsinin gorunu ….» Allahü əkbər! Lənət şeytana. Belə də bədbəxtlik olar ki, mən düşmüşəm? Gün olmaz ki, o itin qızı əti yandırmasın, ya pişiyə verməsin.

İndi bilmirəm,  bir vaxt, yəni bir -iki nəsil əvvələcən, öz arvadlarının ata-anasını, bacı-qardaşlarını seksuallaşdırılmış söyüşlərlə söymək azərbaycanlı kişilərin əksəriyyəti üçün norma olub. “Ölülərin gorunu” xüsusi həzzlə söyürdülər. “Ananın ağzını…” bu da şiə söyülərinin hiti sayıla bilərdi… Andlarını yalandan içən müsəlmanlarımız söyüşlərində tam səmimi idilər və hər an bunu sübut etmək üçün hərəkətə keçə bilərdilər: qadının saçını əlinə dolayıb sürümək, yerə yıxıb qol-qabırğasını sındırmaq… “Danabaş kəndinin əhvalatları”nda belə səhnə də var…

Mən azərbaycanlılarda anda qeyri-ciddi münasibəti ona görə xatırladıram ki, prezidentin Qurana içdiyi andı xalqın əksəriyyətinin ciddi qəbul etmədiyini çatdırım. Yəni xalq bilir ki, o, Qurana necə and içir və içdiyi andı necə pozursa, prezident də eynilə o cür and içir və onun içdiyi anda əməl edəcəyini ancaq sarsaq adamlar gözləyə bilərlər..

Yəni İlham Əliyev Azərbaycan xalqı ilə sonu görünməyən İslam oyununa girişmişdi. Bu, idman oyunundan çox qumar oyununa bənzəyirdi. Ancaq uşaqların yalançı qumarına – əsl pul əvəzinə yalançı pul, konfet kağızı ya ayrı vecsiz şey. Hər şey yalançıdır – kartlar da, oynanılan pullar da…

Və prezidentin hər dörd ya beş ildən bir Qurana and içməyi “Groundhog Day” adlı məşhur Amerika filminə də bənzəyirdi ( azərbaycanca adını bilmirəm – “Marmot günü”? “Dağsiçanı günü”?) Xalq beş ya altı ildən bir ayılır, ya da bir gözünü açır, artıq bir neçə dəfə görmüş olduğu şeyi təkrar görür…

İlham Əliyev arxayın idi ki, xalqla oynadığı İslam oyununu udub, udur və həmişə udacaq. Xalq da  saxta kartlarla,yalançı pullarla, konfet kağızı bu qumarı prezident istəyən qədər oynayıb ona uduzmağa hazır idi. Ancaq məlum olur ki, xalqın içində ciddi adamlar var imiş və onlar gözə çarpmadan bu başaldatdı İslam oyununa qoşulublar, tədricən yalançı kartları əsl kartlar əvəz edib, yalançı pullar bir kənara qoyulub, ortaya həqiqi pullar atılıb, böyük pullar… Oyunun bu cür radikal dəyişə biləcəyini gözləməyən prezident başlayıb onu dramatik şəkildə uduzmağa…

Bir məzəli video var. Köhnədir. İlham Əliyev hansısa jurnalistə onun qumarbaz olduğu və həmiş uduzduğu barədə düşmənlərinin yaydığı məlumatların yalan olduğunu deyir və sözünə qüvvət kimi ritorik sual verir: “Mən qumar oynamışamsa, yəni həmişə uduzmuşam? Heç udan vaxtım olmayıb?”

Mən İlham Əliyevin qumar oynayıb-oynamadığını bilmirəm, hamının cavanlıq günahları var, indi İlham Əliyevin necə rəhbər olmağının onun bir vaxt qumar oynayıb-oynamamasl ilə heç bir əlaqəsi yoxdur. Ancaq islamçılarla, müsəlmanlarla münasibətini İlham Əliyev oyun kimi, məhz qumar oyunu kimi qurmuşdu – onun fikrincə, başaldatdı oyun kimi. O özünü elə göstərurdi ki, ölkənin birinci dindarı odur, xalq da özünü elə göstərirdi ki, ona inanır. Çünki xalqın böyük əksəriyyətinin də, bəlkə də xoşbəxtlikdən, dərin inamı yoxdur. Yəqin ki, xoşbəxtlikdən. Ağlı başında olan adam cəhənnəmdə yandırılacağına inanar?

Ancaq ölkədə ciddi azlıq var. Yəni ciddi kişilərdən ibarət azlıq var. Onlar başaldatdı oyunlara yalnız o məqsədlə girirlər ki, oyunun qaydalarını öz istədikləri kimi dəyişsinlər, yəni onu ciddiyə çevirsinlər. Ciddidə bu azlıq güclüdür. Təbliğatda da, təşviqatda da, şantajda da, manipulyasiyada da. Arxasında da güclü maliyyəyə malik islamçı dairələr durub. Onlar zarafat sevmirlər. Onların zarafatı da, sarkazmı da, ironiyası da qorxu yaradır və hətt tük ürpədir. İranda 20-30 avtomobil kranından asılmış ölülər – elə bil ki, balıq qurudulur… Bu, “əhli-beyt” mücahidlərinin estetikasıdır…

 

 04. 11. 2026, Samara

ÇALMALILAR VƏ HİCABÇILAR MİLLƏTİ ZORLAMAĞA QALXIBLAR. VƏ, DEYƏSƏN, BU, QAÇILMAZDIR…

1990-cı ildə Texasda respublikaçılar partiyasından qubernatorluğa namizəd Kleyton Uilyams pis havanı zorlama ilə müqayisə edərək deyib: “Əgər bu, qaçılmazdırsa, özünüzü rahatlayın və həzz alın”.
Bu deyim Kleytona baha başa gəlir, çox böyük qalmaqal yaranır və o, seçkiləri uduzur…

Ancaq indi İnternetdə hicabçıların gündən-günə həndəsi silsilə ilə artan videolarını gördükcə mənə elə gəlir ki, məktəbli qızları qabağa vermiş aqressiv dayılar, əmilər, xalalar, bibilər ölkəni və milləti zorlamağa başlayıblar, bu zorlama qaçılmazdır və millətə qalan əlini-qolunu yanına salıb yerini rahatlamaqdır ki, bu işdən həzz alsın…

Hicabçılar çox yaxşı təşkil olunublar və hazırlaşıblar. Topsuz, tüfəngsiz, təyyarəsiz, dronsuz, raketsiz, demək olar ki, itki vermədən irəliləyirlər…

Qarabağı qaytarmaqda bizə türk generalları yardım etdilər. İndi türklər hicabın tərəfindədirlər. (internetdə Azərbaycan hicabçılarını müdafiə edən türklərə mən hörmətlə «Osman Osmanoviç» deyirəm: Osman Osmanoviç, get öz işinlə məşğul ol…) Türklərsiz bizim hakimiyyət, deyəsən, nə edəcəyini bilmir. Müxalifətçiləri şərləyib dama basmaq necə asanmış…

Azərbaycan doğrudan da ölkə deyilmiş. Azərbaycan, Dostoyevskinin bir əsərində Rusiya haqqında deyildiyi kimi, təbiətin oyunu imiş…

“Yaşıl taun” qapını alıb…

İndi  süni intellektlə İran barədə söhbətimin qalanını təqdim edirəm. Məni maraqlandıran İrandakı çalma rejimini kimin daha çox dəstəkləməsi idi – azərbaycanlılar ya farslar. Deyəsən, azərbaycanlılar çalmalıları daha çox dəstəkləyirlər. Hicaba qarşı da ən fəal mübarizlər şəhərli farslardır.  Çünki onların mədəniyyəti var, mədəniyyətli adam öz xoşuyla mövhumata, cahilliyə tabe olmaz. İndi siz bizim dilindən “əhli-beyt” düşməyən qadınlara baxın – bunlar mədəniyyətlə heç epizodik  təmasda da olmamış primitiv insanlardır, dövlət də əhalinin maarifləndirilməsi üçün heç nə etməyib, dövlətin məktəbini dövlət baxa-baxa yağmalayıb evlərə daşıyıblar, şagirdlərin hansı, necə müəllimlərin təsiri altında düşdüyündən dövlətin xəbəri olmayıb. Xalqın bu otuz beş ildə nə kinosu, nə teatrı, nə konsert zalları olub. 16 teatr 1900 məscidə qarşı! Qələbənin kimin tərəfində olacağını bilmək üçün ekstrasens olmaq lazım deyildi…

 ++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++=

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

İranda 2025-ci ilin dekabrında başlayıb 2026-cı ildə davam edən miqyaslı etirazlarda, 2022-ci il etirazlarından fərqli olaraq,  heç bir etnik qrup dominant və ya “daha fəal” adlandırıla biləcək qədər seçilməyib. Ötməkdə olan ilin hərəkətverici qüvvəsi rolunda sosial və iqtisadi siniflər, həmçinin gənclik çıxış edib.

Bu etiraz dalğalarında etnik fəallığın özəllikləri:

Ümummilli olmağı və sosial-iqtisadi xarakter daşımağı.

Etirazlar Tehranın Böyük bazarında alverçilərin tətili ilə başlanıb. Alov tezliklə ölkənin 31 vilayətinin hamısına yayılıb və ən müxtəlif əhali qruplarını iqtisadi tələblər və rejim əleyhinə şüarlar ətrafında birləşdirib.

Etnik faktor əvəzinə nəsil faktoru: Analitiklər və hüquq müdafiəçiləri qeyd edirlər ki, ən gözəçarpan və fəal qüvvəni “Z nəsli” hərəkatı nümayiş etdirmişdir. Bu hərəkat etnik mənsubiyyətindən n asılı olmayaraq tələbələri və gəncləri birləşdirmişdir.

 Klerikal rejimi farslarınmı, azərbaycanlılarınmı daha çox dəstəklədiyi barədə sual İran siyasətinin ən mürəkkəb laylarından birinə toxunur. Məsələ burasındadır ki, İranda rejimə loyallıq etnik mənsubiyyətlə yox, dini faktorla, sosial siniflə və dövlət sisteminə inteqrasiya dərəcəsi ilə müəyyən edilir.

Əgər analitiklərin mövqeləeini və sosioloji trendləri ümumiləşdirsək, sitüasiya belə görünür:

  1. Azərbaycanlılar niyə rejimin dayağı sayılırlar?

İran azərbaycanlıları — ən böyük etnik azlıqdır. Kürdlərdən, ərəblərdən , beluclardan fərqli olaraq, onlara klassik “əzilən azlıq” kimi baxılmır. Səbəblər isə bunlardır:

Ümumi məzhəb – şiizm.Tarixən məhz azərbaycanlı sülalələri şiizmi İranın dövlət dini etmişlər. Ümumi din əsrlərlə azərbaycanlıları və farsları möhkəmcə bir-birinə bağlamışdır.

Elitaya dərin inteqrasiya: azərbaycanlılar qeyri-proporsional şəkildə hakimiyyətin ən yüksək zirvələrində geniş təmsil olunublar. Keçmiş ali dini rəhbər Əli Xamanei, onun oğlu və varisi Moctəbə Xamanei, prezident Pezeşkian – bunlar azərbaycanlıdırlar.

İqtisadi çəki: Təbrizin və Tehranın bazarlarındakı alverçilər, iri sahibkarlar və İslam keşikçiləri korpusunun generallarının mühüm hissəsi azərbaycanlılardır.

Buna görə uzun müddət konsensus mövcud idi: azərbaycanlıların ənənəvi, dini və varlı təbəqələri status-kvonu və rejimi farsların sekulyar şəhər təbəqəsindən daha güclü dəstəkləyirdilər.

  1. Fars çoxluğunun tərkibində ikitirəlik

Farslar dövlətqurucu millətdir, amma məhz fars əhalisində (xüsusən Tehrandaa. İsfahanda, Şirazda)  sekulyarizmin ən yüksək səviyyəsi və teokratiyadan yorğunluq müşahidə edilir.

Məhz savadlı fars şəhər təbəqəsi mühacirətdə müxalifətin nüvəsini  təşkil edir və islam respublikasının demontajını  və dünyəvi respublikaya və ya konstitusiyalı monarxiyaya keçidi ən fəal tələb edən də odur. Əhalinin bu təbəqəsi üçün fars identikliyi islam identikliyindən vacibdir.

  1. Əks tərəf: niyə azərbaycanlılar da etiraz edirlər?

Bütün azərbaycanlıların rejimə loyal olduğunu düşünmək səhv olardı. İcmanın tərkibində bir neçə faktorun qızışdırdığı ciddi narazılıq var:

  1. Mədəni assimilyasiya: Ölkə liderlərinin azərbaycanlı olduqlarına baxmayaraq, rejim azərbaycanca təhsili həyata keçirmək cəhdlərinin qarşısını çox sərt şəkildə alır. Azərbaycanlı fəallar mədəni hüquqlarının tələbinə görə müntəzəm olaraq həbslərə məruz qalırlar.

Ekoloji triggerlər: İran Azərbaycanında Urmiya gölünün quruması mərkəzi hökumətin səhlənkarlığına qarşı yönələn kütləvi etirazlara səbəb oldu.

Liderlərin etnik praqmatizmi: İran azərbaycanlılarınınb özləri Xamaneidə “öz müdafiəçilərini” görmürlər. Hüquq müdafiəçiləri qeyd edirlər ki, Xamanei həmişə özünü islam rəhbəri və şiə lideri kimi aparmış, azərbaycanlı millətçiliyini hər hansı başqa biri kimi çox sərt şəkildə yatırtmışdır.

Nəticədə rejimdə kim daha çox maraqlıdır?

Əgər hakimiyyət strukturlarına qatılmaq cəhətindən baxsaq, azərbaycanlı elitanın konservator hissəsi İran teokratiyasına sekulyar fars çoxluğundan dahə dərindən inteqrasiya edilib. İranın klerikal reşimi, sadə dillə desək, çalmalıların rejimi fars və azərbaycanlı dini isteblişmentinin və güc strukturlarının ittifaqına söykənir.