MİXAİL LERMONTOV.  DUA

LERMONTOV

Молитва

 

Demə günahlı bəndənəm, Tanrım,

Və asıb-kəsmə məni, yalvarıram,

Ki, torpağın məzar qaranlığını,
Sevirəm ehtiraslarıyla tamam.

 

 

Ki, girir ruhuma yalnız hərdən,
Adınla bağlı sözlərin nuru.
Ki, uzaqlardadır ağlım səndən,
Dolaşır zülməti, qəflətdə durur.

 

 

Ki, coşur, qaynayır sinəmdə mənim,

İlhamımdan yaranan vulkanlar.

Ki, qaraldır gözümün aynasını,

Candakı vəhşi, qızğın həycanlar.

 

Ki, bu dünya mənə dardır çoxdan,
Qorxuram mən sənə nüfuzdan da.

Günahlı mahnı səsləriylə hər an,
Sənə mən etmirəm, İlahi, dua.

 

 

Hər şeyi yandırıb-yaxan ocağı,

Tanrı, bu möcüzəni söndür sən,

Toxtayım, aləmə sakitcə baxım,
Qəlbimi, Tanrı, daşa döndər sən.

 

 

Qurtarım qoy, Yaradan, azad olum,
Bəlalı nəğmə təşnəsindən mən.

Çıxaram onda dar xilas yoluna,

Tutaram üz sənə, Tanrım, yenidən.

 

1829

Ruscadan tərcümə

22.04. 2019, Samara

 

Лермонтов М.

 Молитва

 

Не обвиняй меня, всесильный,
И не карай меня, молю,
За то, что мрак земли могильный
С ее страстями я люблю; Читать далее

Реклама

FƏRRUX MƏMMƏDOV FUAD MƏMMƏDLİDƏN ÖTRÜ ÖLMƏLİ İDİMİ? ŞÜBHƏM VAR…

fərrux_məmmədov.jpg

Azərbaycandan iki xəbər:

  1. Martın əvvəllərində qar uçqununa düşmüş sıravi əsgər Fərrux Məmmədovun meyidi tapılıb.
  2. Keçmiş nazir Ziya Məmmədovun qardaşı oğlu Fuad Məmmədli Daxili işlər nazirliyində yüksək vəzifəyə təyin edilib.

Qarabağ silahlı münaqişəsi 30 ildir ki, davam edir. Minlərlə əsgər və zabit ölüb. Onların arasında heç vaxt vəzifəli adamların uşaqları olmayıb. Onlar bahalı məktəblərdə oxuyurlar, yüksək kabinetlərə təyin olunurlar, elə kabinetdən kabinetə keçə-keçə rütbə, sərvət, mövqe sahibi olurlar. Yəni daraşıb Azərbaycanı yeyirlər.

Cəbhədə ölənlər, qar altında qalıb zülmlə canlarını tapşıranlar fəhlə-kəndli balalarıdır. Onların həyatınını qiyməti üçüncü dərəcəli dəmir medaldır.

İki Məmmədov, iki tale. Onlar bir ölkədə yaşayıdımı?

Fərrux Məmmədov Fuad Məmmədlidən ötrü ölməlidirmi?

Mənim şübhəm var…

X.X.

23.04. 2019, SAmara

  MİXAİL LERMONTOV. XƏNCƏR

LERMONTOV

Кинжал

 

Sənə məhəbbətim var, məim polad xıncərim,
Dostsan soyuqqanlı sən, işıqlı yoldaş mənə.

İntiqam üçün döyüb səni gürcünün əli,
Çərkəz itiləyibdir amansız döyüşlərə.

 
Bəyaz incə bir əldi mənə verən bir zaman,

Səni hədiyyə kimi ağır ayrılıq anı.

Və ilk dəfə tiyəndn axan da deyildi qan,
İşıqlı göz yaşıydı – incisi iztirabın.

 

 

Onun sirli kədərlə dolu qara gözləri,
Gözlərimə zilləninb donub qaldığı anda,

Qığılcım saçırdı gah, gah da öləziyirdi,

Sənin poladın kimi titrək od işığında.

 

 
Tale yoldaşısan sən, rəhni lal məhəbbətin,

Gərəkli nümunəsən sərsəriyə sən necə!

Bəli, dəyişmərəm mən və ruhum qalar mətin,
Mənim polad yoldaşım, sənin kimi eləcə, sənin kimi eləcə.

1837-1838

Ruscadan tərcümə

21-22.04. 2019, Samara

 

Кинжал

Люблю тебя, булатный мой кинжал,
Товарищ светлый и холодный.
Задумчивый грузин на месть тебя ковал,
На грозный бой точил черкес свободный. Читать далее

MİXAİL LERMONTOV.  “YOX, BAYRON DEYİLƏM, BAŞQA BİRİYƏM…”

LERMONTOV

Нет, я не Байрон, я другой…

 

Yox, Bayron deyiləm, başqa biriyəm,

Tanrı seçimiyəm, tanınmasam da,

Qovur onun kimi məni də aləm,

Rus ruhudur coşan fəqət qanımda.

 

 

Erkən başlamışam, gedərəm erkən,
Zəkam elə də çox yaratmaz yəqin.

Qəlbim okeandır, orda indidən,
Batıb gəmiləri ümidlərimin.

 

Qaraqabaq dərya, kim aça bilər,
Sənin sirlərini? Və kim çatdırar
Düşüncələrimi mənim kütləyə?

Mənmi ya  Tanrımı? Və heç kim ya da!

1832

Ruscadan tərcümə

20-21.04. 2019, Samara

 

Михаил Лермонтов

 

Нет, я не Байрон, я другой,
Ещё неведомый избранник,
Как он, гонимый миром странник,
Но только с русскою душой.
Я раньше начал, кончу ране,
Мой ум немного совершит;
В душе моей, как в океане,
Надежд разбитых груз лежит.
Кто может, океан угрюмый,
Твои изведать тайны? Кто
Толпе мои расскажет думы?
Я — или бог — или никто!

MİXAİL LERMONTOV. DİLƏNÇİ

LERMONTOV

Нищий

 

Müqəddəs monastır qapılarında,
Sədəqə diləyən büküb boynunu.

Quruyub-qurtarıb, yarıcanlıdır,

Məşəqqət və aclıq sarsıdıb onu.

 

 

 

Onun istədiyi bir tikə çörək,

İztirab oxunur baxışlarından.

Uzanan əlinə kimsə gələrək,

Bir daş parçasını qoyur bu zaman.

 

 

Beləcə dilərdim sənin eşqini,

Qüssədən ölərdim, yaş axıdardım.

Beləcə aldatdın sən həmişəlik,
Ürəyimdə təmiz, yaxşı nə vardı.

1830

Ruscadan tərcümə

20.04. 2019, Samara

 

Михаил Лермонтов

Нищий

 

 

У врат обители святой
Стоял просящий подаянья
Бедняк иссохший, чуть живой
От глада, жажды и страданья. Читать далее

BADAM

 Ərəbqardaşbəyli, 1978

 

Qışın oğlan çağıydı, yanvardı,
Yanırdı yaydakı tək yer-göysə,
Külək əsmirdi, yağış yağmırdı,

Şoru yerin çıxırdı qar tək üzə.

 

 

 

Bəlkə də tərsə fırlanırdı o il,

Fələyin çərxi ya da yer kürəsi.

Qayğılıydı kişi-arvad elə bil,

Qayğılıydı mal-heyvanın da səsi.

 

 

 

Qayğılanmışdı kənddə bağlar da,
Hər ağac ciddi götürqoydaydı,

Şirəsi qaynayan budaqlarda,
Yaz eşqi erkən oyanmaqdaydı.

 

 

 

Bir ağac kəndin ortasında elə,
Çiçəkləmişdi ağappaq qar tək,
Yanvara aldanan badamdı belə,

Meyvəsi incə, çiçəkdən göyçək.

 

 

Gözəl, çəkirdi  keçən hər adamı,
Sinə açmışdı deyərdin birdən.

Utandırırdı baxanlar badamı,
Qızartı vardı ağ çiçəklərdə…

 

 

Mürgüdə müdrik ağaclarsa hələ,

Bilirlər istisə də, yanvardı.

Donar badam bu ağ çiçəklərlə,

Hələ fevral qabaqda, mart vardı…

 

19.04. 2019

Samara

  POL VERLEN.  ŞƏHƏRDƏ AXŞAM İBADƏTİ

verlain-19

Complies en ville

 

Notre Dame-a girərkən Parisdən ayrılaraq

Küy yatır, qovuşursan astaca akkordlara,

Yatır yaxıcı günəş kölgədə, bayılaraq,

 

 

Vitraj bürclərində də şölələr bayılmada,

Sonsuzluqdur, varsa da, heyranlıqların həddi,
Məlhəm reçitativlər səslənib yayılmada.

 

 

Artıq ibadət bitib, mehrab toranda indi,

Altı şam yanır ancaq önündə Xilaskarın
Buxurun qoxusuna qarışır mumun iyi,

 
“Jube, domne”ni klerk oxuyur necə lazım,

Bu an skamyalardan qasırğa tək gurlayır

Zəbur oxuyanların kələkötür avazı,

 

 

Qasırğa şiddətlənir möhtəşəm qübbə altda,
Toranda baxışırlar Müqəddəslər, Krallar
Yapma qızılgülləri qəfil şölə oynadar.

 

 

Ruhun əminliyindən, gecə dualarıyla,
Əməllərlə qovulan qorxulardan oxunar,
Sütunlar ətrafında ümid axıb yayılar.

 

 

Bu ən ali sevincdir, fövqəladə nuru var

Şöləsində cəmlənib o, vahid Həqiqətin,

Bunu da Simeon son ekstaz adlandırar!

 

 

Ruhumuzu tapşıraq Tanrıya-Həqiqətə!

 

Fransızcadan tərcümə

16-18.04. 2019

Samara

 

Paul Verlaine

Complies en ville

 

Au sortir de Paris on entre à Notre-Dame.
Le fracas blanc vous jette aux accords long-voilés,
L’affreux soleil criard à l’ombre qui se pâme

Qui se pâme, aux regards des vitraux constellés,
Et l’adoration à l’infini s’étire
En des récitatifs lentement en-allés. Читать далее

“DONDURMA” ƏHMƏDİN KƏNDƏ GƏLMƏYİ

   Ərəbqardaşbəyli, 1960-cı illər

 

Günəş dayananda damların üstdə,
Torpaq yandıranda yalın ayağı,
Milçək də, arı da zalım istidən,
Gizlənib yarımcan dincələn çağı;

 

 

Pambıq alağından nahara gəlib,
Arvadlar kölgəyə sərilən zaman,

Pambıq arxındaca çimib dincəlib,
Duru doğramacdan qarnı curlayan

 

 

Uşaqlar əsnəyib yubadanda vaxt,

Uzaqdan tanış səs gəlirdi birdən.
Diksinib dururdu onda hər arvad,

Uşaqlarsa qulaq şəkləyirdilər.

 

 

Yaşıl köhnə moped, dalında sandıq,
İndicə Salyandan bəlkə çıxardı,

Ancaq xəbərdardı hər uşaq artıq,

Hər uşaq qulağı burda radardı.

 

 

“Məmə, Əhməd gəlir, morojnı Əhməd!”
Uşaqlar həyətdə qışqırırdılar.

“Sağ gəlib çıxmasın, Əhmədə lənət!

Marojna almağa mənim pulum var?”

 

 

Sürtərdi özünü kimsə torpağa,
Özündən gedən də olurdu bəzən.

Ana kötəkləyər, sonra qarğıyar:

“Bala, qan qusasan, ugid öləsən!”

 

 

Get-gedə artırdı səsi mopedin,
Qarı düşmən indi yaxındı kəndə.

Duyurdu hər uşaq cani Əhmədin,

Sərin hənirini həndəvərində.

 

 

Teymurləng elə bil girirdi kəndə,
Buluda qalxırdı dalınca torpaq,

Qaçırdı önünə qan-tər içində,

Qanı fırtığına qatışan uşaq.

 

 

Kimi dondurmanı alıb aşırar,
Ağzının suyunu kimi yalardı.

Cənnət nemətiydi buzlu zəhrmar,
Kənddəsə cəhənnəm havası vardı.

 

 

 

Əhməd mopedini sürüb gedərdi,
“Bir də gəlməyəsən!” – qarğıyardılar.

Arvadlar kətməni qapıb yenə də,
Pambıq tarlasına qayıdardılar.

 

 

 

Pul o vaxt az idi, düzünü deyək,
Çatmırdı çörəyə, qəndə-çaya da.

Sevgi, mehribanlıq olaydı gərək,

Canın yanğısını bir az soyuda…

17.04. 2019

Samara

VLADİSLAV XODASEVİÇ.   QONAĞA

hodasevich

Гостю

Qonağım ol, gətir arzu payı da,

Gətir iblisanə gözəllik, ya da
Tanrını, sən Tanrı bəndəsisənsə,

Qoy qalsın dəhlizdə papaq tək amma,

Bir az xeyirxahlıq gətirmisənsə,

 

 

Burda, yer üzünün bir giləsində,
İstəsən şeytan ol, istəsən mələk.

İnsan onun üçün deyildirmi bəs,
Getdimi dünyadan – unuda bilək?

1921

Ruscadan tərcümə

16.04. 2019, Samara

 

ГОСТЮ
Входя ко мне, неси мечту,
Иль дьявольскую красоту,
Иль Бога, если сам ты Божий.
А маленькую доброту,
Как шляпу, оставляй в прихожей.
Здесь, на горошине земли,
Будь или ангел, или демон.
А человек — иль не затем он,
Чтобы забыть его могли?
7 июля 1921 г. 

                   VLADİSLAV XODASEVİÇ. “HEÇ VAXT BİLMƏYƏSƏN NƏDİR İZTİRAB…”

hodasevich

Я не знаю худшего мучения…

 

Heç vaxt bilməyəsən nədir iztirab –

Dünyada ən ağır iztirab budur.

Yalnız ağrılarda yenilənmə var,

Ulduz – toranların dalında durur.

 

 

Əgər xoş, məzəli keçərsə hər an,
Hər günümüz çiçək açarsa incə, —
Bilməzdik heç nədir dönüklük, yalan,
Bilməzdik arzular şirindir necə.

 

 

Anlamazdıq istək sevincini də,
“Bəli” eşitsəydik biz hər cavabda,

Heç vaxt bilməyəsən iztirab nədir —  

Bu özü ən ağır bir iztirabdır.

1905

Ruscadan tərcümə

15.04. 2019, Samara

 

 

Я не знаю худшего мучения —

Как не знать мученья никогда.

Только в злейших муках — обновленье,

Лишь за мглой губительной — звезда.

 

 

Если бы всегда — одни приятности,

Если б каждый день нам нес цветы,—

Мы б не знали вовсе о превратности,

Мы б не знали сладости мечты.

 

 

Мы не поняли бы радости хотения,

Если бы всегда нам отвечали: «Да».

Я не знаю худшего мученья —

Как не знать мученья никогда.

 

14 января 1905