ALEKSANDR PUŞKİN. “KAR HAKİMİN YANINA KAR ÇƏKDİ BAŞQA KARI…”

ПУШКИН

Kar hakimin yanına kar çəkdi başqa karı,

“O mənim inəyimi yeyib”! – deyə qışqırır.

“Bağışla, — cavabında çığırdı o biri kar,

Babamındı bu torpaq, istəsən, sənəd  də var”.

Hakim qərar çıxardı: “ İtməsin deyə qeyrət,
Oğlanı evləndirin, günah qızdadır hərçənd”.

 

Ruscadan tərcümə

08.05. 2019 Samara

 

Глухой глухого звал к суду судьи глухого,
Глухой кричал: «Моя им сведена корова!» —
«Помилуй,— возопил глухой тому в ответ, — 
Сей пустошью владел еще покойный дед».
Судья решил: «Чтоб не было разврата,
Жените молодца, хоть девка виновата».

1830

Реклама

ALEKSANDR PUŞKİN.  KÖRPƏYƏ

ПУШКИН

Младенцу

 

Ürək eləmirəm, balaca, sənin
Xeyir-dua deyəm başının üstdə.

Sənin baxışların, ruh əminliyin,
Səma mələyindən bir təsəllidir.

 

 

Bu aydın, mehriban baxışın kimi,
Daim aydın olsun sənin günlərin.

Xoş bəxtlər içində, körpə, səninki,
Ən gözəl və ən xoş bəxt ola görüm.

1824

ruscadan tərcümə

07.05. 2019, Samara

Младенцу

 

Дитя, не смею над тобой
Произносить благословенья.
Ты взором, мирною душой,
Небесный ангел утешенья. Читать далее

ALEKSANDR PUŞKİN. “SƏN NİYƏ GÖNDƏRİLDİN, SƏNİ KİMDİ GÖNDƏRƏN…”

ПУШКИН

Зачем ты послан был и кто тебя послал?

Sən niyə göndərildin, səni kimdi göndərən?

Bizə gətirməliydin şərimi, xeyirimi?

Niyə sönüb getdin, parladın nədən,
Söylə, fözqəladə qonağı yerin?

 

Kitabçılar fal açır, çarlar qayğılanırdı,
Kütlə onlara baxıb əsirdi həyəcandan.
Mehrablar ifşalanıb, yox gəlib yığılan da,
Güclənirdi azadlıq qasırğaları hər an.

 

 

Və birdən o yetişdi… Hamı qanda və kirdə,
Dağıdı yazılar, nə varsa qədim.

Talelər Əri gəldi, kölələr kiridilər,
Qılınclar, zəncirlər dinirdi indi.

 

 

Föhş üzə çıxdı vüqarlı çılpaq,

Ürəklər elə bil önündə dondu.

İqtidar naminə Yurd unuduldu,
Qardaş qardaşını satdı qızıla.

Dedi divanələr: yoxdur Azadlıq,

Xalqlar da onlara inanırdı axı…

Onların nitqində şər də, xeyir də,
Kölgəyə bənzərdu, yoxdu fərqləri.

Həyatda nə varsa, nifrətə yemdi,
Necə çölün tozu yelə verilər.

 

Ruscadan tərcümə

06.05. 2019

Samara

QEYD: Şeir Napoleona həsr olunub.

 

 

Зачем ты послан был и кто тебя послал?
Чего, добра иль зла, ты верный был свершитель?
Зачем потух, зачем блистал,
Земли чудесный посетитель? Читать далее

ALEKSANDR PUŞKİN . “SƏHRADA AZADLQ TUMU SƏPİRDİM…”

ПУШКИН

Изыде сеятель сеяти семена своя[i]
Səhrada azadlıq tumu səpirdim.

Çıxdım ulduzlar da sönməmiş hələ,
Həyat toxumları atıb gedirdim,
Təmiz və günaha batmamış əllə,

Köləyə çevrilmiş şırımlar üstə,

Çəkdiyim zəhmətlər ancaq əbəsdi,

İtirildi nəcib fikirlər belə…

 

 

Otlayın, dinc xalqlar, başıaşağı,
Qeyrət çağırışı oyatmaz sizi.

Sürülər nə bilir azadlıq dadı?

Sürülər qırxılsın gərək, kəsilsin.

Ağır boyunduruq, bir də qamçıdır,
Nəsildən nəsilə onların irsi.

ruscadan tərcümə

05. 05. 2019, Samara

 

 

    Свободы сеятель пустынный,
Я вышел рано, до звезды;
Рукою чистой и безвинной
В порабощенные бразды
Бросал живительное семя —
Но потерял я только время,
Благие мысли и труды…

 

    Паситесь, мирные народы!
Вас не разбудит чести клич.
К чему стадам дары свободы?
Их должно резать или стричь.
Наследство их из рода в роды
Ярмо с гремушками да бич.

 

<Ноябрь, 1823>

 

[i] “Əkinçi əkməyə çıxdı”. (İncil, Matta, 130)

ALEKSANDR PUŞKİN.  ŞAİRƏ

ПУШКИН

Поэту

Şair, dəyər vermə çox el məhəbbətinə sən.

Alovlu təriflərin ani küyü tez ötər.

Soyuq kütlə gülüşü, gic qınağı eşitsən,
Ciddiliyini pozma, sakit qal, ağır həm də.

 

 

Sən sultansan: təkyaşa. Azadlıq yollarıyla,
Get, azad zəkan səni çəkib aparsa hara,

Sevimli fikirlərin meyvəsini cilala,
Nəcib şücaətinə mükafat ummayaraq.

 

 

O, sənin özündədir.  Ali məhkəməsən sən,

Özünsən hamıdan sərt işinə qiymət verən.

Razısanmı işindən, söylə, tələbkar ustad?

 

 

Razısanmı? Qoy ağız əysin kütlə eləsə,
Odun yanan mehrabı tüpürüb ləkələsin,

Ya dəcəl uşaq kimi oynasın səcdəgahla.

 

Ruscadan tərcümə

04. 05. 2019, Samara

 

Поэту

 

Поэт! не дорожи любовию народной. 
Восторженных похвал пройдет минутный шум; 
Услышишь суд глупца и смех толпы холодной, 
Но ты останься тверд, спокоен и угрюм.  Читать далее

ALEKSANDR PUŞKİN. MƏLƏK

ПУШКИН

АНГЕЛ

 

Ədəm qapısında mehriban mələk,

Durub həqiranə, çöhrəsində nur.

Qeyzli şeytansa həmişəki tək,

Cəhənnəm girdabı üsdən uçurdu.

 

 

İnkarın, çübhənin təcəssümü ruh,
Baxırdı saf ruhun təcəssümünə..

İçinə bir riqqət odu dolurdu

İlk dəfə, özü də bilmədən necə.

 

 

«Bağışla, — söylədi, — mən səni gördüm.
Mənə əbəs yerə nur axıtmadın.

Nifrət eləmirdim hər şeyə göydə,
Hər şey də demərəm dünyada yaddır”.

Ruscadan tərcümə

03. 05. 2019, Samara

 

 

АНГЕЛ

В дверях эдема ангел нежный
Главой поникшею сиял,
А демон мрачный и мятежный
Над адской бездною летал. Читать далее

ALEKSANDR PUŞKİN. ELEGİYA

ПУШКИН.jpg

ЭЛЕГИЯ

Düşüncəsiz illərin sönüb gedən şənliyi
Səksəkəli xumarlıq indi, ürək göynəyir.

Fəqət  ötən günlərin qəmi şəraba bənzər,
Nə qədər köhnəlirsə, gücü artır o qədər.

Yolum hüzünlü. Zəhmət və dərddir mənə vədi,
Tale dəryasının ki, gurlayır irəlidə.

İstəmirəm, a dostlar, fəqət gedəm dünyadan,
İstəyirəm yaşayam, düşünəm, əzab dadam.

İşgəncələr, bəlalar, qayğıların içində,
Bilirəm ki, olacaq şirin nəşələrim də:

Hərdən harmoniyadan yenə də həzz alaram,
Göz yaşı axıdaram canlanan xəyallara.

Və bəlkə də kədərli qürubum yetən zaman.

Vida təbəssümüylə sevgi alışar bir an.

1830

Ruscadan tərcümə

01.05. 2019, Samara

 

ЭЛЕГИЯ

Безумных лет угасшее веселье
Мне тяжело, как смутное похмелье.
Но, как вино — печаль минувших дней
В моей душе чем старе, тем сильней.
Мой путь уныл. Сулит мне труд и горе
Грядущего волнуемое море. Читать далее

    İOSİF BRODSKİ. MƏHƏBBƏT

BRODSKI

       ЛЮБОВЬ

Bu gecə ayıldım mən iki dəfə.
Pəncərəmə işıq salan fənərlər,
Yuxuda haçansa sanki deyilən,

Sözü çoxnöqtə tək endirib heçə,

Mənə heç təsəlli gətirmirdilər.

 

 

Sənsə hamiləydin yuxumda, ayrı
Yaşayıb səninlə haçandan bəri,
Mən öz günahımı duydum, əllərim,
Qarnını sevinclə sığallayırdı,
Əslinə qalanda şalvarı gəzir

 

 

Və işıqaçarı. Yadıma indi
Düşürdü səni tək qoyub gedirdim,

Zülmətdə, yuxuda,  səbrlə sən də,
Gözlərdin, məzəmmət, qınaq demirdin,

Qəsdli fasilədən sonra yenidən

 

Yanına dönəndə. İşıqda çünki

Kəsilən, zülmətdə uzanıb gedir
Orda biz nikahlı, evliyik, iki
dallı əcayibik, bəraətidir
uşaqlarsa eyşin aramızdakı.

 

 

Haçansa, gələcək gecənin biri

Yenə də gələrsən, üzülmüş, arıq.

Mən də ki, ya oğul ya qız görərəm,

Hələ adları yox, işıqaçarı,

Onda axtarmaram, əlimi geri

 

Çəkmərəm bir daha, yox haqqım atam

Mən sizi kölgələr səltənətində

Günlərdən yaranan çəpər önündə,

Durub gerçəklikdən asılılıqda —

Yetişməz bir xəbər ordasa məndən.

 

Ruscadan tərcümə

29-30.2019

Samara

 

 

ЛЮБОВЬ

Я дважды пробуждался этой ночью
и брел к окну, и фонари в окне,
обрывок фразы, сказанной во сне,
сводя на нет, подобно многоточью
не приносили утешенья мне. Читать далее

  İOSİF BRODSKİ. “MƏNƏ DEYİRLƏR Kİ, GEDƏM MƏN GƏRƏK…”


 

BRODSKI

Мне говорят, что нужно уезжать…

Mənə deyirlər ki. gedəsən gərək.

Hə, hə. Minnətdaram. Yığışıram mən.

Hə, hə. Anlayıram, Məni ötürmək
Zərurəti də yox. İtən deyiləm.

 

Uzaq yol – siz allah, deməyin belə,
Uzağı yaxın bir stansiyadır.

Narahat olmayın, birtəhər. Elə

Yüküm yox. Yoxdur heç çamadanım da.

 

Hə, hə. Daha vaxtdır. Minnətdaram mən,

Hə, hə. Vaxtdır.  Bilir hamı da yaxşı.

Qalxır ağaclarla vətənin üstdən,

Hüznlü şəfəqi qış axşamının.

 

 

Hər şey sona yetdi. Yox etirazım,
Xudahafiz deyib əl-əl görüşüm.

İndi sağalmışam. Getməyim lazım,
Hə, hə. Ayrılığa görə təşəkkür.

 

 

Gəzdir vətənimdə, sən məni, taksi,
Ünvan elə bil ki, yadımdan çıxır.

Sükuta qərq olmuş çölləri gəzdir,
Bilirsən, vətəndən gedirəm axı.

 

 

Ünvan elə bil ki, çıxıb yadımdan:

Üzümü söykərəm nəm şüşəyə mən.
Keçəndə sevdiyim çayın yanından,
Ağlaram, səslərəm kolazçını həm.

 

(Hər şey bitdi daha. Niyə tələsim,
Sən allah, arxayın qayıt geriyə,

Göylərə baxaram, dolar sinəmə,
Başqa sahillərin soyuq küləyi).

 

 

Bu da köç, haçandan necə gözlənən.

Dön geri, ürəyin kədər duymadaın.

Yastı bir sahilə yan alaram mən,

Vətəndə qatara sən minən zaman.

Ruscadan tərcümə

28.04. 2019

Samara

 

 

Мне говорят, что нужно уезжать. 
Да-да. Благодарю. Я собираюсь. 
Да-да. Я понимаю. Провожать 
не следует. Да, я не потеряюсь.  Читать далее

MİXAİL LERMONTOV. “SARALAN ZƏMİLƏR DALĞALANANDA…”

LERMONTOV

Когда волнуется желтеющая нива…

Saralan zəmilər qayğılananda,
Küləkdən dinəndə meşəlik həzin,

Gizlənəndə qızıl gavalı bağda,
Şirin kölgəsində sütül pöhrənin;

 

 

Al yanaqlı axşam ya altın səhər,

Baxıb kol alttından ləçəklərini
Damlalar bəzəyən gümüşü təhər
İnciçiçəkəri salamlar məni;

 

Yarğanda oynayıb fikri qərq edən

Dərin bir yuxuda, buz kimi bulaq,

Mənə söz açanda gəldiyi yerdən

Sirr dolu bir saqa pıçıldayaraq —

 

Yatır həyəcanı qəlbimin onda,

Qırışlar alnımdan dağılır o dəm, —

Bilirəm səadət nədir dünyada,

Göydə Tanrını da görə bilirəm…

1837

Ruscadan tərcümə

  1. 04. 2019

Samara

 

Михаил ЛЕРМОНТОВ

 

Когда волнуется желтеющая нива, 
И свежий лес шумит при звуке ветерка, 
И прячется в саду малиновая слива 
Под тенью сладостной зеленого листка;  Читать далее