Архив по авторам | Xeyrulla Xəyal

F. Tyütçev. DÖŞƏMƏ ÜSTDƏ…

F.İ TYÜTÇEV

Döşəmə üstdə  elə çömbələrək,

Bir qalaq məktubu yığıb önünə,

Və onları soyumuş bir kül tək,

Götürərək bir anlığa, atırdı yenə.

Tanış vərəgləri bir-bir alaraq,

Elə qəribə baxırdı ki, deyəsən,

Tərk edib getdiyi bədənə baxar,

Beləcə yəqin ruh yüksəkdən.

Vardı burda nə qədər, ah, yəqin,

Yaşanılmış- yanmış ömr əsəri.

Qətlə yetmiş fərəhin, həm eşqin,

Nə qədər, ah, acı dəqiqələri…

Dayanıb bir kənarda səssizcə,

Diz üstə çökməyə də hazırkən,

Məni dəhşət və qüssə aldı, necə,

Yanımdakı bu sevimli kölgə.

1858

Y. Baratınski. GİLEY

Y. BARATINSKİ

Çatır vüsal günü, əziz dostum,,

Nə yaxındır görüış günü, nə yaxın.

Bəs nədən yox könüldə çırpıntı,

Söylə, bu intizar odu bəs hanı?

Nədən gileylənim? Fəqət bəlkə,

Gec sovuşdu kədərli günlər də.

Sevincimə qarışır güssə hər an,

Şöləsindən ürəkdə yanmır həvəs.

Bu xəstə ruhu incidib mən əbəs,

Edirəm səy ki, ümid oyadam.

Taleyin xoşqılıq təbəssümü də,

Verməyir heç mənə könlümcə səfa.

Sanıram bəxtəvərliyim bir səhv,

Və yaraşmır mənə bu şadlq da.

BAKININ KÜÇƏLƏRİNDƏ FAYTONLAR GEDƏR…

Bakının küçələrində faytonlar gedər.

Bəzəkli faytonlarda

Sürərtdən yorulmuş cavanlar gedər.

Tumar yallı atlar,

Qotazlı yallı atlar

Döyəclər asfaltı,

Daş yollarda ötən əsrin havası çalınar.

Çərkəzi çuxalı qocalar,

Yarıyuxulu qocalar,

Otururlar qozlada başıaıağı.

Elə bil qozlada doğulublar,

Qozlada qocalıblar.

Faytonçular ünvan deməz atlara,

Faytonçular tələsdirməz atları.

Əylənməkçin dolaşırlar şəhəri

Fayton sərnişinləri.

Bakının küçələrində
Bəzəkli faytonlar gedər –

Ötən əsrdir, ölən əsrdir,

Girib faytona şəhəri gəzir.

Bakının küçələrində

Əlvan çullu atlar gedər,

Kişnəməyi yadırğamış,
Yorğa yerişi yadırğamış

Yaman hallı atlar gedər.

Bakının küçələrində

Təkərləri daş yollarda təbil çalan,

Qozlasında başıaşağı qocalar büzüşən,

Qudurğan maşınların yanından

Ehtiyatla sivişən

Faytonlar gedər.

Faytonlarda

Şubalı, saqqallı, qəlyanlı cavanlar gedər…

 

                                                                          03 yanvar 1976, Bakı

 

 

 

BU QÜSSƏNİN QƏSDİ NƏDİR…

Bu qüssənin qəsdi nədir –

Canımı min yerdən doğrar.

Üzüm qiblə səmtinədir,

Ürəyim vətənə doğru.

 

Ömürdən illər uçulur,

Cavanlığın taxtı sınır.

İsinmir bədən, uçunur,

Rusiyanın şaxtasına.

 

Mərhəmət umuruq yaddan,

Doğmalar bizə yağıdır.

Vətənin ayrılığından,

Vətəndə yaşamaq ağır.

 

Son ümidlər, son istəklər,
Can üstdə, indi keçinər.

Anam, bacım fikir çəkər –

Qocalır evin kiçiyi.

 

Ürəyim payız yarpağı,

Soyuq baxışlardan titrər.

Kipriklər tabut qapağı,

Gözlərin dərdini örtər…

16-17 oktyabr 1984, Moskva

газета ОЧАГ 2011-04

очаг4_2011цвет

                       

F. Tyütçev. BİZİM ƏSR

F.İ. TYÜTÇEV

 

Pozulan bədən deyil, ruh pozulub bizim zamanda,

Çəkib əl ümidlərindən, boğulur kədərlə insan.

Can atar o, nura doğru gecənin qaranlığından,

Və yetən zamanda nura qoparır şikayət, üsyan.

İnamın da yoxluğundan qurumuş və həm üzülmş,

Dayanıb durar bu dəm o və heç iştəməz aman da.

Və həm anlayar ki, məhvi elə də uzaq deyilmiş,

Və yanar inamdan ötrü… diləməz fəqət inam da.

Əbədən deməz də əlbət dualarla, göz yaşıyla,

Necə dursa da kədərli qapalı qapı önündə.

“İçəri məni burax da!  Mən iman gətirdim, allah,

Sən özün yetiş xilasa, çəkilib inam gedəndə…”

МАСЮК, ИЗОБРАЗИТЕЛЬНИЦА СЧАСТЬЯ НА МОРДЕ ОЛИГАРХА

«Сыр с колбаской люблю, сладкий чай с лимоном, сам режу сыр с колбаской.

— А какой сыр?

— Сыр — аналог «Российского». А колбаску я люблю сервелат с мелким жирком (на лице Прохорова — счастье. — Е. М.).

 

Е.М. – это Елена Масюк. Лицо (морда – Х.Х.), на котором счастье, принадлежит Михаилу Прохорову…

Когда-то Масюк была военным корреспондентом, в плен попадала и в зиндане сидела. Теперь вот изображает счастье на морде Прохорова… Полотно – полоса демократической «Новой газеты»…

Прохоров ей рассказывает, что диспансеризацию проходит в Израиле, где у него собственная клиника.

«Ах ты, сукин ты сын, украл у русских миллиарды, а клинику построил в Израиле! Да тебя за это…»

Но этого не сказала Е.М.

Это просто отсебятина Х.Х.

BUSƏ

                                  Y.  BARATINSKİ

               

Mənə hədiyyə etdiyin busə,

Çəkilib getməz heç xəyalımdan.

Gündüz hay-küylü, gecə səsizsə,

Yenə dodaqdadır təması hər an.

Yuxunun qoynuna gəfil düşsəm,

Yuxumda nəşə duyduğum o zaman,

Coşuram, könlü salıb min həvəsə.

Oyanıram, o dəm, gedir də duman:

Xəyal itdi, mənəm, mənimlə isə,

Bir məhəbbət və üzülmüş bir can.

1820

YOX, O, ESKAPİST DEYİL

ROBERT FROST

        YOX, O, ESKAPİST DEYİL[1]                                                                             

           ESKAPİST – NEVER

 

Yox, yox, o, qaçqın deyil, yayınmadı, yayınmır,

Yox büdrəyib arxaya baxdığını görən də.

Təhlükə arxada yox, onun yanınca gedir,

Beləcə iki yandan dolambac edilsə də,

Yolu yenə düppədüz, yenə irəliyədir.

Axtarışçıdır, gedir durmadan axtararaq,

Uzaqlarda özü də axtarışçı axtaran,

Başqa axtarışçını. Onu kim axtarırsa,

Axtarır özü kimi axtarışa vurğunu.

Əbədi tədqiqatdır ömrü tədqiqatçının.

İndiki həyatını gələcəkdir yaradan,

Həyatsa istəklərin sonsuz silsiləsidir.

 

 


 “İN THE CLEARİNG”  kitabından. Tərc.: 24 aprel 2008, Samara.

 

[1]Onu eskapizmdə günahlandıranlara cavab verən Frost 1933-cü ildə çıxışlarından birində deyib: ”Well? A man may climb a tree and still not be an eskapist. He may go up there to pick something”.  Yəni ki, bir adam ağaca çıxırsa, bu o demək deyil ki, o qaçıb canını qurtarır, o bəlkə dırmaşıb ki, orda bir şey dərsin…

MƏN UŞAQDIM, KİNOLAR ALDATDI…

                                 KÜR 2.jpg

 

Mən uşaqdım, kinolar aldatdı,

Könlü verdim kino məhəbbətinə.

Məni kinodakı dərd ağlatdı,

Mən sevindim kino səadətinə.

+

Mən uşaqdım, kinoya qondu quşum,

Mən uçardım gələndə kəndə kino.

Yaz-yay axşamlarında həftə başı,

Kluba çevrilərdi kənd dükanı.

+

Dükanın böyrünə bir ağ asaraq,

Ekrana bənzədirdilər dayılar.

Aparat köhnə paroxod sayağı,

Başlayırdı işə, çaqqıldayaraq.

+

Otururduq uşaq-böyük qarışıq,

Çəmən üstündəcə bardaş quraraq.

Yesə də ağcaqanadlar daraşıb,

Bu ağır zülmü üstələrdi maraq.

+

Mən uşaqdım, aparat tanrıydı,

Dükanın böyrüsə cənnət bucağı.

O kinolarda həyat ayrıydı,

Adamlar orda mələklər sayağı.

+

Gülüşlər özgə, sözlər özgə idi,

Dadı şirintəhərdi dərdin də.

Dükanın böyrü sanki güzgü idi,

Bizim həyatımızın əksi səthində.

+

Mən uşaqdım, mənə yalançı həyat,

Əsl həyat, əsl ömür-gündü.

Bütün bu doğma adamlar mənə yad,

Bu doğma kənddə həyat sürgündü.

+

Düşərək felinə bu filmlərin,

Dolaşırdım necə ay-gün dolanar.

Tanımırdım hələ Felliniləri,

Yoxdu dünyada hələ Berqmanlar.

+

İndi saç çallanıb, ürək qocalıb,

Canımda göynəyir vətən yarası.

Doğmaca kəndim uzaqlarda qalıb,

Ötdü qürbətdə ömrümün yarısı.

+

Aşdım ekranları və pərdələri,

Bir duman tək dağıldı xülyalar.

Heçliyə döndü nə var dəbdəbəli,

Önümdə təkcə bu gerçəklik var.

+

Zehində anbaan tərəddüd olur,

Sarsıdır şübhələr qəfil beyni:

Mənim ömrümmü məşəqqətlə dolu,

Yoxsa ekranda əksidir lentin?

+

Kəfənmi, pardəmi bu dünya boyu,

Asılıb daş soyuq divarlardan?

Aktyorlarmı durğuzurlar oyun,

Ya ölənlər çıxır məzarlardan?..

                                                                   23 oktyabr 1989, Samara