Архив | Июль 2018

ŞARL BODLER. YALANIN MƏHƏBBƏTİ

бодлер

L’Amour du mensonge

Görəndə ki, keçirsən, əzizim, saymazyana,
Musiqinin tavanda ölən sədası altda

Ləngərli yerişindən duyulur nigaransan,
Gəzdirirsən qüssəni dərin baxışlarında.

 

Görəndə qaz işığı oynayır sənin ağ və
Xəstə cazibə ilə bəzədilmiş üzündə.

Axşam məşəllərindən orda alışır şəfəq,

Portretdəki kimi cəlbedici gözün də.

 

Deyirəm: “Nə gözəldir! Qəribə təzətərdir!

Nəhəng, dolğun xatirə, şahanə qüllə sayaq,

Çiynindədir, ürəyi şaftalı tək əzilib,

Yetişib bədəni tək, arifsə sevən ancaq.

 

Payız meyvəsisənmi, ali qoxulu, dadlı?

Göz yaşı intizarlı ya bir yas camısan sən?

Ya bir ətirsən, uzaq vadini xatırladan?

İncə, zərif balıncsan, çiçək dolu səbətsən?

 

Gözlərin bilirəm var ən qarasevdalısı,

Heç bir önəmli sirri gizləmir onlar indi.

Təbərrüksüz medalyon, mücrünün daş-qaşsızı,

Ah, göylər! Sizdən də boş, sizdən də dərindilər!

 

Fəqət bəs deyilmi ki, sən elə görüntüsən,
Həqiətdən yayınan ürəyi ovunduran.

Nə qəm ki, biganəsən, nə qəm ki, ya da kütsən,

Maska ya bəzək! Olsun! Gözəl, sənə heyranam.

 

Fransızcadan tərcümə

26-27.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER.   BALKON

бодлер

                    Le Balcon

Xatirələr anası, tayı tapılmaz gözəl

Ah, mənim bütün həzzim! Ah, sən, bütün borclarım,

Xatırlarsan nəvaziş şirin olur nə qədər,
Cazibəsi axşamın, rahatlığı ocağın.

Xatirələr anası, tayı tapılmaz gözəl!

 

Kömür alovlarıyla axşamlar işıqlanır,
Və balkonda axşamlar, həndəvərdə al duman,

Ah, nə gözəldi sinən! necə də mehribandın
Sözlər də hey deyilir heç vaxt unudulmayan.

Kömürün alovuyla axşamlar işıqlanır.

 

İsti axşamçağları günəşlər nə gözəldi
Ürək necə əzmli, fəza necə dərindi!

Gözəllər məleykəsi, sənə tərəf əyildim,
Elə bildim duyuram mən qanının ətrini,

İsti axşamçağları günəşlər nə gözəldi!

 
Sənin gözlərindəki odu gözlərim sezir,

Divar tək sıxlaşsa da gecənin qaranlığı,

İçirəm nəfəsini, həm şəkər, həm zəhərdir!

Qardaş ovuclarımda xumarlanır ayağın,
Sənin gözlərindəki odu gözlərim sezir.

 

Xoşbəxrt anları yada salmaq ustasıyam mən,

Qaytarıram dizlərin üstdə keçən hər günü.

Xumar gözəlliyini axtaran xatırlasın,
Sevimli bədənini və incə ürəyini,

Xoşbəxt anları yada salmaq ustasıyam mən.

 

O andlar, o ətirlər, tükənməyən öpüşlər,
Ün yetmyən girdabdan qalxıb gəlir elə bil.

Sanki göyə ucalır cavanlaşan günəşlər,
Dənizlərin dibində suya əvvəl çəkilib.

Ah andlar! Ah ətirlər! Ah sonbilməz öpüşlər!

Fransızcadan tərcümə

27-28.06. 2018

Samara

    ŞARL BODLER. MƏNİM KEÇMİŞ HƏYATIM

бодлер

La Vie antérieure             

Dəniz günəşlərinin işığı bəzəndirən,

Geniş portiklər altda illərlə yaşamışam,
Onlar sütünlarıyla — uca, dürüst, möhtəşəm —
Bazalt mağaralara axşam bənzəyirdilər.

 

Yırğalayır dalğalar əksini səmaların,

Təntənəli və mistik bir şəkildə qatılır
Zəngin havalarının qüdrətli akkordları,

Gözlərimdə əks edən qürub çalarlarına.

 

Dinc və ləziz günləri ömrümün keçib orda,

Hər tərəfim cəlallı, maviliklər, dalğalar,

Bədəni lüt qulların sevimli ətir yayar,

 

Sərinlədirlər məni yelpiclərlə palmadan,

Qayğılarıyla ancaq daha da dərinlənir,
Qəlbimi qüssələrlə usandıraıb üzən sirr.

Fransızcadan tərcümə

26.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER. EJEN DELAKRUANIN “TASSO ZİNDANDA” ƏSƏRİNƏ

 

DelacroixTasso.jpg

Sur Le Tasse en prison d’Eugène Delacroix

Şair həbsxanada, xəstə üzülmüş halda.

Tapdayır əlyazmanı əsən ayağı altda.

Qorxudan alovlanan baxışlarla öyrənir,
Qəlbinin qərq olduğu girdab pillələrini.

 

Məstedici gülüşlər türmədə verməz ara,
Absurda, qəribəyə, zəkasını çağırar.

Şübhə onu bürüyür, yersiz, gülməli Qorxu,
Cilddən cildə girərək ətrafında vurnuxur.

 

Dahi salınib qalıb bu natəmiz dəliyə,
Müdhiş çığırtıların, sifətlərin pətəyi,

Qulağının dibində titrəşər, uğuldayar,

 

Arzupərəst, türmənin dəhşətləri ayıldan —
Budur surətin, qara xəyallara əsir Ruh,

Gerçəklik divarları arasında boğulur!

fransızcadan tərcümə

25-26.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER. TƏKƏBBÜRÜN CƏZASI

бодлер

Châtiment de l’Orgueil

İlahiyyatın ən çox enerjiylə, şirəylə,

Çiçəkləyib artdığı möcüzəli əsrlər,

Danışırlar ki, bir gün çox bilikli bir həkim,
Rəğbətini qazanıb biganə ürəklərin,
Onların içindəki zülmətləri dəbərtdi;

Səmavi cəlallara doğru sonra yönəltdi,
Ora aparan yolu özü tanımasa da,

Yalnız təmiz Ruhların orda yeri olsa da.

Çox hündürə qalxanı alır necə ki, qorxu,

Qışqırdı, qəlbi iblis təkəbbürüylə  dolu,

“Yazıq İsa, nə qədər səni ucaltmışam gör!

Mən həmlə eləsəydim zəif yerinə əgər,

Şöhrətinə bərabər olardı rüsvaylığın,
Gülməli törəmə tək sən onda tanınardın”.

Tərk edib onu getdi bu andaca zəkası,
Günəşin işığını bürüdü yas qarası.

Silkələndi beyni də, hərcmərclik başladı,
Məbəddi indiyəcən, canlı, zəngin qaydalı.

Onun tavanı altda vardı cəlallar necə,
Bürüdü onu tamam indi sükut və gecə.

Sanki bir mağaradır açarı itiriblər,
Küçədə başsız gəzən özü heyvana bənzər.

Və elə ki gedirdi gözü heç nə görmədən,

Bilmirdi ki bahardır ya qış həndəvərində.

Üst-başı kir, eybəcər, nimdaş bir şeyə oxşar,
Görən kimi sevinib gülürdülər uşaqlar.

 

Fransızcadn tərcümə

20-21.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER. HABİL VƏ QABİL

 

бодлер

         Abel et Caïn

I

Habil törəməsi, ye, iç, yıxıl yat,

Tanrı gülümsəyir, razıdır yəqin,
Qabil törəməsi, bataqlığa bat,
Və sürün çatınca ölümün sənin.

 

Habil törəməsi, qurbanlığının,
Xoş iyi ucaldı, bəyəndi göylər.

 

Qabil törəməsi, haçan axırı,
Yetişər zülmünün, işgəncən bitər?

 

Habil törəməsi, sənin əkinin
Mal-qaran həmişə bərəkət verər.

 

Qabil törəməsi, qoca it kimi,
Acından ulayar içindəkiər.

 

Habil törəməsi, qarnını qızdır,
Ocağın başında babadan qalan.

 

Sıxıl bir bucağa sənsə qazmada,
Qabil törəməsi, zavallı çaqqal!

 

Habil törəməsi, seviş, doğ-törə,
Sənin qızılın da balalar hətta.

Qabil törəməsi, yanır ürəyin,
İti iştahını amma cilovla.

 

Habil törəməsi, elə bir ucdan,
Artırsan meşədə cücülər kimi.

 

Qabil törəməsi, sənsə yoldasan,
Bütün ailənlə, təlaşlı, qorxaq.

II

Habil törəməsi! Sənin cəmdəyin,
Buğlanan torpağı gübrələyəcək!

 

Qabil törəməsi! Sənin əməyin,
İndən belə davam eləyə gərək;
Habil törəməsi! İndi xəcilsən,

Yenildi nizəylə qılınc tiyəsi!

 

Qabil törəməsi, göylərə yüksəl,

At ordan Tanrını torpağa ensin!

 

Fransızcadan tərcümə

24.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER. ALLEQORİYA                     

бодлер

           Allégorie

O, gözəl bir qadındır, dolu çiiyinləri var,
Əyildikcə saçları şərabında islanar.
Sevgi caynağı olsun, yavaxana zəhəri –

Sürüşdürür hər şeyi dərisinin mərməri.

Ölümə də gülür o, ələ salır Föhşü də,
Əlləri cırmaqlayan, kəsən iki vəhşisə,

Xatalı bu oyunda saxlayır hörmətini,
Bu möhtəşəm bədənin kobud əzəmətinə.
Məleykə tək dincəlir, yerişdə ilahədir,
İşrət məsələsində müsəlman əqidəli.

Arasında döşləri yerləşən qollarıyla,
Elə bil gözü olan hər kəsi haraylayır.

Bu qısır və bakirə, dünyanın bazarına,
Zəruri olan qadın yaxşı bilir, inanır,

Ki, bədən gözəlliyi ali bir hədiyyədir,

Bağışlatdırır hökmən, nə pozğunluq elədin.

Nə Ərafı tanıyır o, Cəhənnəmi nə də,
Və qaranlıq gecəyə girmək vaxtı gələndə,
Ölümə baxacaq o, elə bil ki, indicə,
Doğulubdur, nə nifrət, nə xəcalət incidər.

 

Fransızcadan tərcümə

23.06. 2018

Samara

ŞARL BODLER. İKİ MEHRİBAN BACI

бодлер

Les Deux Bonnes Soeurs

Föhş və ölüm iki sevimli qıza bənzər,

Səxavətli öpüşdə, sağlamlıqda qüsursuz,

Bakirə bətnləri cır-cındırla örtülər

Doğmayıblar, olsa da ağır işləri sonsuz.

 

Cəhənnəmdə gözlənən, xidməti alınmayan,
Ailənin düşməni, başıpozuq şairə,
Bir yataq göstərər ki, məzarılıq, yavaxana,

Görən olmayıb ora vicdan əzabı girə.

 

Həm tabut, yataq həm də küfr doğub törədər,

Mehriban bacılar tək verirlər əvəzində,
Bizə qorxulu keflər, qanı coşduran həzz də.
Föhş, çirkin əllərin haçan məni bəs haçan gömər,
Sənə hüsndə rəqib, Ölüm,  haçan gəlirsən,
Qara sərvlərin örtə onun xəstə mərsinin?

 

Fransızcadan tərcümə

22.06. 2018

Samara

  ŞARL BODLER. GÜNƏŞ

бодлер

             Le Soleil

Şəhər ucqarı boyu, dalı pəncərələrin,

Taxtalıdır, hər evdə föhşlü sirr gizlənir.

İkiqat artıb isti, yox günəşin amanı,
Kənd yanır, şəhər yanır, zəmilər, evlər yanır.

Tək gedirəm xəyalən qılınc oynadam yenə,

Hər addımda qafiyə bəlkə çıxar önümə.

Sözlər çaydaşı kimi  dəyər ayaqlarıma,
Çoxdan arzuladığım şeir çıxar qarşıma.
Bu nemət verən ata, xlorozun qənimi,
Yetirir şeirləri çöldə qızılgül kimi;
Qayğılı fikirləri buxarlandıran odur,
Və balla beyinləri, pətəkləri doldurur.

Odur cavanlaşdıran çəliklə gəzənləri,
Onlar da qızlar kkimi şənlənir, bəzənirlər.

Hər bir ölməz ürəkdə göyərən cücərtilər,

Yetişər ancaq onun hökmü ilə, bar verər!

Şəhərlərə enəndə bir şair kimi o da,
Ən natəmiz nə şey var, onunla çıxar safa.
Səs-səmirsiz, nökərsiz, kral kimi o  girər,
Bütün hospitallara, saraylara da elə.

Fransızcadan tərcümə

21-22.06. 2018

Samara