Fantaisies d’hiver
I.
Çöhrə avazıyıb, burun qızarıb,
Püpitrsə tamam buz içindədir.
İlin fəsilləri mövzusunda qış,
Solo ifa edir indi səhnədə.
Oxuyur, özünə arxayın deyil,
Səsi də titrəyir, hava da köhnə.
Donmuş ayağıyla həm ölçü döyür,
Eyni zamanda da dabanını həm.
Hendel tək təlaşla titrədiyindən,
Parikdən silkinib gedir pudrası,
Əl çəkir boynunun ardına hərdən,
Qorxur ki, başını tamam qar basa.
II
Qəfildən buzlarla qapanıb qalıb.
Üzərkən Tyüilri hovuzunda qu,
Bağlarda səyindən qarın, qırovun,
Ağaclar ağ-gümüş krujevalı.
Gül-çiçək yaradır, dəstə düzəldir,
Şaxta köşk içində vazı bəzəyir;
Gözün hara baxsa qar üzərində,
Ulduz tək parlayır quşların izi.
Pyedestal üstdə yarı geyimli,
Venus Fokionla qol-boyun olub,
Qış özü yaradıb model elə bil,
“Üşüyən qız”ına Klodionun.
III
Qadınlar keçirlər ağaclar altda,
Hamı sincab, dələ xəzi içində.
İlahə mərmərdən yonulubsa da,
O da qış donuna bürünür indi.
Anadiomenli Venus rotonda,
Geyinib əyninə kapyuşonuyla,
Külək döyəcləyər Floranı da,
Xırda əllərini muftaya salar.
Və Kuazevoksun, bir də Kustunun,
Elə üşüyür ki çoban qızları,
Boyunlarındakı şarfın üstünə,
Onlar bu havada xəz dolayırlar.
IV
Şimal, qabağına Paris dəbinin,
Mantolar çıxarır ağır, bahalı,
Afina qızını Skif elə bil,
Ayı dərisinə büküb bağlayır.
Şimal Palmirası təzələnmədə,
Qış ona müxtəlif bəzəklər vurur.
Ətraf dəbdədəli rus xəzidir,
Vetiver qoxusu dəlir burnunu.
Və Həzz də alkovda uğunub gedir,
Çılpaq Amurları qoyub arxada,
Miloslu Venusun bəyaz bədəni,
Kürən bir dəridən üzə çıxanda.
V
Gedirsiz duvağın altda qayğısız,
Qısqanc baxışlara məhəl qoymadan.
Üşüyər Əndəlis ayaqlarınız,
Çıxsanız bu qarda küçəyə amma.
Şaxta qəlib kimi alıb bərkidir,
Xırda ayaqlardan düşən izləri.
Bəyaz xalçasını hər yerə sərib,
Hər addımda sizin adları yazır.
İşi anlayaraq qaraqabaq ər,
Gəlib yetişəcək gizli yuvaya.
Ordasa yanağı qırmızı hələ,
Amur qucaqlayır Psixeyanı.
QEYD: 1858-59-cu ilin qışında Teofil Qotye Moskvada və Peterburqda olmuşdur.
Fransızcadan tərcümə
21-22.09. 2018, Samara
++++++++++++++++++++++++++++
Fantaisies d’hiver
I
Le nez rouge, la face blême,
Sur un pupitre de glaçons,
L’Hiver exécute son thème
Dans le quatuor des saisons.
Il chante d’une voix peu sûre
Des airs vieillots et chevrotants ;
Son pied glacé bat la mesure
Et la semelle en même temps ;
Et comme Haendel, dont la perruque
Perdait sa farine en tremblant,
Il fait envoler de sa nuque
La neige qui la poudre à blanc.
II
Dans le bassin des Tuileries,
Le cygne s’est pris en nageant,
Et les arbres, comme aux féeries,
Sont en filigrane d’argent.
Les vases ont des fleurs de givre,
Sous la charmille aux blancs réseaux ;
Et sur la neige on voit se suivre
Les pas étoilés des oiseaux.
Au piédestal où, court-vêtue,
Vénus coudoyait Phocion,
L’Hiver a posé pour statue
La Frileuse de Clodion.
III
Les femmes passent sous les arbres
En martre, hermine et menu-vair,
Et les déesses, frileux marbres,
Ont pris aussi l’habit d’hiver.
La Vénus Anadyomène
Est en pelisse à capuchon ;
Flore, que la brise malmène,
Plonge ses mains dans son manchon.
Et pour la saison, les bergères
De Coysevox et de Coustou,
Trouvant leurs écharpes légères,
Ont des boas autour du cou.
IV
Sur la mode Parisienne
Le Nord pose ses manteaux lourds,
Comme sur une Athénienne
Un Scythe étendrait sa peau d’ours.
Partout se mélange aux parures
Dont Palmyre habille l’Hiver,
Le faste russe des fourrures
Que parfume le vétyver.
Et le Plaisir rit dans l’alcôve
Quand, au milieu des Amours nus,
Des poils roux d’une bête fauve
Sort le torse blanc de Vénus.
V
Sous le voile qui vous protège,
Défiant les regards jaloux,
Si vous sortez par cette neige,
Redoutez vos pieds andalous ;
La neige saisit comme un moule
L’empreinte de ce pied mignon
Qui, sur le tapis blanc qu’il foule,
Signe, à chaque pas, votre nom.
Ainsi guidé, l’époux morose
Peut parvenir au nid caché
Où, de froid la joue encor rose,
A l’Amour s’enlace Psyché.
xeyrulla xayal 